Najważniejsze jest to, że ludzie nie mają moralnego prawa eksterminacji
istot, z którymi wspólnie zamieszkują Ziemię!

[ powrót do spisu ]

koa1.jpg (21107 bytes) koa2.jpg (15353 bytes)

Ryś (Lynx lynx)

Ryś, choć znacznie mniejszy od swych potężnych kuzynów z afrykańskiej sawanny, tropikalnych lasów Azji i stepów Syberii, jest silnym i groźnym drapieżcą. Ważący około dwudziestu kilogramów osobnik potrafi schwytać i zabić znacznie większe od siebie zwierzę, jak jeleń, renifer, a nawet młody łoś.

Kiedyś koty tego gatunku występowały niemal w całej Europie, od Pirenejów po Kaukaz i od gór Skandynawii do Bałkanów. Żyły na całym niemal terytorium Azji, a ich nieco mniejsi pobratymcy - rysie rude w Ameryce, od Kanady do Meksyku.

Dziś te piękne zwierzęta stanowią rzadkość. Wieki zaciekłych polowań i utrata naturalnych siedlisk postawiły rysie w obliczu ostatecznej zagłady.

Rysie, liczące nie więcej niż 500 osobników, żyją w Polsce w dwóch populacjach: w północnowschodniej części kraju i w Karpatach. Na zanikanie tego gatunku wpłynęło przede wszystkim wyniszczenie dużych lasów oraz polowania, zarówno na te zwierzęta, jak i na zające oraz zwierzynę płową-główne źródło pokarmu rysia.

Spokojem i bezpieczeństwem mogą się cieszyć tylko w najbardziej niedostępnych, dzikich i bezludnych rejonach globu, a także w ściśle chronionych parkach narodowych.

W takich właśnie miejscach rysie z rozkoszą wygrzewają się w promieniach słońca na nagich występach skalnych czy rozległych polach. Te piękne i drapieżne koty preferują duże, zwarte obszary leśne i krzewiaste. Bez trudu porusza się nie tylko w blasku księżyca, lecz także w kompletnych ciemnościach, bo ma świetny wzrok, węch i słuch. Z odległości 50-60 metrów usłyszy zająca, który obgryza delikatną gałązkę.

Ryś zawdzięcza swój doskonały słuch gęstej sierści po bokach głowy i wystającym z uszu pędzelkom włosów, które skupiają i potęgują najcichsze dźwięki jak czułe anteny. Ich głowa, szersza i krótsza niż u innych kotów, sprawia, że wydają się płochliwe i delikatne. Ich charekterystyczny kikutowaty ogon z czarnym końcem ma jakieś 10 cm

Ryś nie potrafi ryczeć jak lew albo tygrys - furczy, mruczy albo miauczy tak jak kot domowy. Za to wielkością ryś niewiele ustępuje dużym, drapieżnym kotom-dorosły osobnik osiąga 150 cm długości.

Rysie, jak koty domowe, lubią pieszczoty, ale udają, że nic je to nie obchodzi.

Żbik (Felis silvestris)

Żbik jest większy i cięższy od przeciętnego kota domowego. Jednakże odróżnienie żbika od kota domowego utrudnia fakt, że krzyżują się one ze sobą i prawdopodobnie wszystkie środkowoeuropejskie populacje żbika mają mniejszą lub większą domieszkę kociej krwi.

Czyści się często, miauczy i mruczy jak kot domowy, chociaż wydawane przez niego dźwięki są niższe i głębsze (mlaskanie). Podstawę pożywienia żbika stanowią myszy. Ponieważ zasiedla on rozległe, gęste obszary leśne, polniki padają jego ofiarą znaczenie rzadziej niż kota domowego. Ich miejsce zajmują króliki i małe ptaki. We Francji w zbiorowiskach zaroślowych 90 procent pokarmu żbika stanowią nornikowate. Oznacza to, że najczęściej łowiona jest zdobycz najliczniej występująca w danym środowisku.

Żbik przez długie lata był tępiony, gdyż uważano go za wroga zwierzyny łownej. Obecnie jego występowanie w Europie Środkowej ogranicza się do kilku zaledwie niewielkich ostoi, w związku z czym należy on do najbardziej zagrożonych wymarciem gatunków wchodzących w skład naszej fauny. Ma kategorię E.

W Polsce jest objęty ochroną gatunkową, występuje jednak bardzo rzadko, jedynie w Karpatach i na Podkarpaciu; obecnie nie jest pewne, czy jeszcze się zachował. W większości krajów europejskich żbika objęto ochroną, dzięki czemu jego zasięg nieco się rozszerzył, zwłaszcza na obszarze środkowych Niemiec. Jedno jest pewne - żbik nie stanowił i nie stanowi zagrożenia dla pozostałej części fauny.

Pardel (Felis pardina)

Pardel jest nieco mniejszy i delikatniejszy od rysia, z którym jest bardzo blisko spokrewniony i zazwyczaj traktowany jako jego podgatunek. Deseń z plam na ciele pardela jest znacznie wyraźnieszy niż u rysia.

Prowadzi bardzo podobny tryb życia do rysia. Ale wymaga cieplejszego klimatu od rysia, chętniej wspina się i występuję na terenach skąpo porośniętych roślinnością, o ile znajduje na nich dostateczną liczbę kryjówek wśród skał.

Jest on w najwyższym stopniu zagrożony wymarciem i zasługuje na całkowitą ochronę, gdyż obecnie w środowisku naturalnym żyje nie więcej niż 100 osobników tego gatunku. Występuje tylko na Półwyspie Iberyjskim- południowo-zachodnim ciepłym skrawku Europy.