Polesie

[Ametyst Faradobus]

Szaniec

Kultura i tradycja Polesia to nie tylko miejscowości położone głęboko w lasach czy na terenie Polany. Wiele urokliwych miasteczek i wiosek znajduje się na skraju puszcz. Nie jest to przypadek: ich mieszkańcy trudnią się tradycyjnie nie tylko rzemiosłem i gospodarką leśną, ale także rolnictwem. W przeszłości tego typu osady stanowiły dla ludzi z głębi lasu miejsce kontaktu ze światem: to tu odbywały się targi grzybów i bimbru, oferowały swe usługi tirówki i znachorki. Jednym z takich miejsc jest położony na północy Polesia, na skraju Puszczy Rosieńskiej Szaniec.

Miasteczko leży nad jeziorem o tej samej nazwie. Zbiornik przez wieki wyznaczał rytm życia tutejszych ludzi: wielu z nich trudniło się rybactwem i wędkarstwem. Świadectwem przeszłości jest bardzo silna pozycja tutejszych struktur BZW. Lokalna populacja liczy około 15 000 osób i ma mieszany charakter: osiadli tu, ucywilizowani i zalfabetyzowani Poleszucy mieszają się z potomkami ludzi z innych części Bialenii. W dzisiejszych czasach trudno jest mówić o imigracji: miejscowa młodzież raczej wyjeżdża do Wolnogradu i innych większych miast w poszukiwaniu wykształcenia i pracy (bo młodzież nie ma pracy, nie ma. Pobliskie zakłady pracy są rozwalane, a nie budowane: tak jak mleczarnie w Szańcu, tak jak SPOMASZ w Żelaźnie). Dodatkowo zaraz za Szańcem rozciągają się ziemie Jahołdów, bardzo różne od poleskiego krajobrazu. Dziś północna granica miasta wyznacza zarazem granicę Rzeszy i początek terytorium Dżamahiriji.

Miejscowość robi dziś wrażenie sennej: okazyjnie tylko odbywa się tu bazar, a w sezonie przyjeżdża nieco letników, którzy odpoczywają nad jeziorem. Wówczas otwiera się kilka zamkniętych w ciągu roku lokali, a uliczki wypełniają przybysze i handlarze. Niekiedy ma się wrażenie, że jest to bardziej wieś: w Szańcu natknąć się można na gospodarstwa rolne i jedynie zabudowa centrum z siedzibami najważniejszych instytucji, takich jak pijalnia wódki i piwa, supermarket, meczet Zielonego Kościoła, przystanek autobusowy czy wreszcie okazały gmach BZW świadczą o mimo wszystko miejskim statusie. Znakiem rozpoznawczym są słynne, prastare kamienie z wulgarnymi inskrypcjami odnoszącymi się do szefostwa ówczesnego odpowiednika BZW, znane jako Kamienie na Szaniec.