Organizacja pododdziałów piechoty niskiego szczebla.

[Ronon Dex]

Organizacja kompanii.

Kompania zmechanizowana (piechoty) jest w zasadzie pierwszym szczeblem, który wykazuje pewną zdolność do działania samodzielnego oraz pewną autonomiczność (choć bardzo ograniczoną) logistyczną.

Struktura kompanii opiera się na „elemencie walczącym” czyli na plutonach wchodzących w skład kompanii oraz elemencie dowódczym i logistycznym. Na szczeblu kompanii może też pojawić się element wsparcia czy to należący do składu kompanii, czy to przydzielony ze szczebla wyższego i podporządkowany dowodcy kompanii.

Z zasady współcześnie stosuję się zasadę 3 plutonów w kompanii (podobnie jak trzech drużyn w plutonie), bo "układ trójkowy" w piechocie sprawdza się najlepiej, a każdym razie tego dowiodła wojenna praktyka.

Element dowódczy.

Każda kompania musi być dowodzona przez osobę o odpowiednich kompetencjach, która musi mieć możliwość komunikacji zarówno z podległymi plutonami, jak i ze szczeblem nadrzędnym. Jednocześnie dowódca kompanii jest żołnierzem, który bezpośrednio uczestniczy w walce i musi mieć podobne ku temu możliwości jak podległe mu plutony.

Dowódca kompanii zmechanizowanej posługuje się więc z zasady takim samym pojazdem bojowym jak drużyny i plutony. W zależności od typu sprzętu w pododdziale będzie to bojowy wóz piechoty (gąsienicowy lub kołowy) lub ewentualnie transporter opancerzony, jeżeli poddoddział takowymi się posługuje. W zasadzie jedyną różnicą mogą być bardziej rozbudowane środki łączności, ale współcześnie na tym szczeblu raczej się tego nie stosuje, ponieważ nowoczesne pojazdy w podstawowych odmianach mają i tak odpowiednie możliwości prowadzenia łączności.

Czyli dowódca kompanii będzie dysponował kolejnym w kompanii bojowym wozem piechoty. Jali jednak powinein być skład osobowy na wozie dowodzenia kompanią?

Oczywistym jest, że oprócz wspomnianego dowódcy kompanii, pojazd musi mieć załogę i w większości BWP jest to załoga trzyosobowa. Podobnie jak w przypadku dowódcy plutonu gdy działa się na wozach bojowych do dowódca kompanii zajmuje miejsce dowódcy pojazdu, jednak gdy pododział ulega spieszeniu to to stanowisko powinien przejąć inny żołnierz... a więc załoga woju musi być kompletna, BWP musi mieć jeszcze odrębnego dowódcę.

Kolejnym przydatnym członkiem dowództwa kompanii jest podoficer, który pełni rolę pomocnika dowódcy kompanii. Na tym stanowisku (dowódcy kompanii) zarówno w walce, jak i codziennej służbie przydatny jest ktoś z doświadczeniem, który dowódcy pomaga w wykonywaniu obowiązków. Jednocześnie taki podoficer (z zasady starszy i bardziej doświadczony od podoficerów w plutonach) pełni rolę szkoleniowca w stosunku do innym podoficerów pododdziału, tak jak oficer-dowódca kompanii, pełni poza rolą przełożonego, także rolę szkoleniowca wobec oficerów kompanii czyli dowódców plutonów. W walce taki podoficer pomaga dowódcy w „ogarnięciu” sytuacji – może tez przenosić dodatkow wyposażenie niezbędne do sprawnego dowodzenia i jest dodatkowymi „oczami i rękami” dowódcy, który może się łatwiej skupić na samym dowodzeniu i nie jest obarczony nadmiarem czynności.

Mamy więc elementy, które w dowództwie w zasadzie muszą się znaleźć – czyli dowódca, jego pomocnik i kompletna obsługa jego pojazdu bojowego. Dalsze elementy to już pewna swoboda wyboru potrzebnych rozwiązań, przy czym jest również przydatne jeżeli w pojaździe dowódcy pozostaje przynajmniej jedno wolne miejsce. Choćby po to by zabrać „przewodnika” (np. żołnierza z rozpoznania czy żołnierza sił miejscowych czy przebywających w terenie dłużej) w terenie nieznanym.

Przydatnym elementem na współczesnym polu walki jest strzelec wyborowy, a w zasadzie dwuosobowy zespół snajperski – bo raczej strzelec wyborowy nie działa w pojedynkę. W przypadku kompanii zmechanizowanej SZ RB jest to dwuosobowy zespół skłądający się ze strzelca i obserwatora. Strzelec wyborowy dysponuje precyzyjną bronią powtarzalną, a obserwator poza tym, że posiada odpowiedni sprzęt obserwacyjny ma jeszcze karabinek automatyczny tega samego typu co inni żołnierze kompanii, ale wyposażony w precyzyjny celownik optyczny i stanowiący „karabinek wyborowy”, co prawda skuteczny na mniejsze odległości, a mający możliwość prowadzenia też intensywnego ognia, gdy zachodzi potrzeba np. osłony ognjowej przy zmianie stanowiska czy wycofaniu się po wykonaniu zadania.

Natomiast armia KH bazuje na sprzęcie rosyjskim – gdzie jednak istnieje nieco inna „szkoła” w tym zakresie i inne są właściwości sprzetu. Uzbrojeniem podstawowym strzelców wyborowych na niższych szczeblech są samopowtarzalne karabiny wyborowe, może nieco mniej precyzyjne na dużych odległościach, ale mogące strzelać z większą intensywnością. W takim przypadku wskład zespołu wchodzi dwóch identycznie uzbrojonych strzelców wyborowych, który podczas działania mogą zamieniać się rolami (strzelec-obserwator) lub prowadzić jednoczesny ogień z dwóch stanowisk. Mamy więc kolejnych dwóch żołnierzy należących do dowództwa kompanii (drużyny dowodzenia, czy drużyny/sekcji dowódcy – nazewnistwo jest bez znaczenia, stosuje się różne i nie ma na tp reguł).

Ponieważ pojazdy bojowej armii KH mają 7 miejsce dla desantu to pozostaje jeszcze możliwość przydzielenia do dowództwa dwóch żołnierzy, przy zachowaniu jednego wolnego miejsca w pojeździe.

Tutaj w zasadzie mamy kilka mozliwości...

Można przydzielić np. podoficera sanitanego czyli czwartego medyka w kompanii, który będzie posiadał wyższe kwalifikacje od szeregowych-sanitariuszy płutonów oraz miał nieco bardziej wyspecjalizowane wyposażenie. W tracie działań medycznych będzie kierował tymi trzema sanitariuszami i ogranizował pomoc medyczną. Oczywicie pełni on jednocześnie rolę sanitariusza dla dowództwa kompanii oraz w zakresie szkoleniowym osoby odpowiedzialnej za szkolenie sanitarne żołnierzy kompanii.

Kolejnym żołnierzem może być żołnierz (szeregowy lub młodszy podoficer) o specjalistycznym przeszkoleniu sapeskim. Będzie on przydatny zarówno w przypadku konieczności użycia środków wybuchowych, jak i w przypadku zetknięcia się z minami. Posiadać on bowiem powinien większą wiedzę w tym zakresie niż „zwykły” żołnierz kompanii. W razie konieczności wykonania prac środkami wybuchowymi będzie on kierował przydzielonymi żołnierzami kompanii, będąc w tej materii „siłą fachową” w stosunku do żołnierzy z przeszkoleniem podstawowym. W czasie działań pokojowych do jego obowiązków też będzie należało porowadzenia szkolenia saperskiego w kompanii.

[attachimg=1]
Drużyna dowódcy kompanii na gąsienicowym BWP CVT-5-30

[attachimg=2]
Drużyna dowódcy kompanii na kołowym BWP CVW-5-IFV

Reasumując... drużyna dowódcy składa się z 9 żołnierzy:
- dowódcy kompanii (oficer – z zasady w stopniu kapitana)
- podoficera-pomocnika dowódcy kompanii (starszy podoficer)
- podoficera sanitarnego (młodszy podoficer)
- sapera (szeregowego lub młodszego podoficera)
- załogi BWP, przy czym dowódca tego pojazdu powinien być odpowiednio doświadczonmym starszym podoficerem – ponieważ w po spieszeniu kompanii obejmuje on dowodzenie nad pojazdami bojowymi kompanii.

W przypadku armii KH może to wyglądać tak:

[attachimg=3]
Drużyna dowódcy kompanii na gąsienicowym BMP-3

[attachimg=4]
Drużyna dowódcy kompanii na kołowym BTR-90

Element logistyczny.

Element logistyczny kompanii to komórka zajmująca się zaopatrzeniem żołnierzy pododdziału, zarówno ze środków znajdujących się w kompanii, jak i zajmuje się dowozem i rozdziałem środków przydzielanych ze szczebla wyższego.

Z reguły kierującym komórką jest starszy podoficer, zwany wg polskiej nomenklatury szefem kompanii i dysponujący przynajmniej jednym środkiem transportowym wraz kierowcą. W rzeczywistych organizacjach nie ma ścisłych reguł na strukturę tej komórki logistyczne i są systemy zarówno z minimalizowane, jak i bardziej rozbudowane.

Wersją minimalistyczną będzie dwóch żołnierzy (szef kompanii i kierowca) oraz samochód ciężarowo-terenowy. Przy czym możliwości w takim przypadku są bardzo ograniczone, bo trzeba pamiętać, że żołnierze na polu walki mają około 20-30 kilogramów własnego wyposażenia, a na współczesnej wojnie nie walczy się z plecakami i raczej nie wozi się ich w bojowych wazach piechoty, bo zwyczajnie nie ma tam nadmiaru miejsca. Jeden samochód ciężaro-terenowy to możliwość przewozu w terenie 4-5 ton. Czyli już same żołnierskie plecaki kompanii (licząc nawet po 20 kg) to już ponad 2,5 tony i spora objętość. Do tego trzeba posiadać lub móc je przewieźć namioty dla zapewniania dłuższego pobytu w terenie oraz przynajmniej na 2-3 doby racji żywnościowych, warto też mieć pewną ilość amunicji w zapasie. To wszystko całkowicie wyczerpuje możliwości przewozowe jednej cieżarówki.

Tymczasem warto jest mieć możliwość jeszcze uzupełniania zapasów (choćby amunicji w poajzdach) za pomocą własnego środka transportu, bo sprawdza się to lepiej niż oczekiwanie na dostarczenie tego środkami ze szczebla wyższego. Dlatego przydatnym jest kolejny samochód ciężarowy, który będzie się tym zajmował. Ponieważ kierowca nie powinien być sam podczas działania w strefie walk, a ponadto czasem zajdzie konieczność załadunku bez pomocy z zewnątrz to każda ciężarówka powinna mieć dwuobową obsługę (dobrze by ten drugi też był kierowcą i podczas długotrwałej pracy mogli się zamieniać). Czyli decydując się na dwa samochody to ta „sekcja szefa kompanii” musi liczyć przynajmniej 4 żołnierzy.

Kolejną sprawą, którą warto rozważyć przy komórce logistycznej kompanii to komunikacja osobista dowódcy kompanii lub wyznczonych funcyjnych ze szczeblem wyższym. We współczesnych działaniach często może zajść sytuacja gdy punkty oporu czy stanowiska kompanii są w pewnym oddaleniu od wyższych szczebli. Nie wszystko załatwia łączność radiowa, a trudno oczeliwać by dowódca kompanii marnował czas na piesze wycieczki lub poruszał się pośredniejszych celach za pomocą BWP lub używał zwykle załadowanej ciężarówki szefa kompanii. Od dawien dawna gdy jeszcze „klasyczna” piechota poruszała się tylko pieszo to w co lepszych systemach organizacyjnych dowódca kompanii miał konia (i zołnierza, który się nim zajmował oraz go prowadził wtedy gdy dowódca walczył lub był zajety innymi czynnościami). Współcześnie w armiach koni nie ma, ale można do komórki logistycznej kompanii przydzielić samochód terenowy z kierowcą. W ten sposób sekcja szefa kompanii zwiększa się o kolejny pojazd i jego kierowcę... jeżeli uznamy, że tym samochodem może się poruszać szef kompanii np. w celu przyprowadzenia w rejon kompanii pojazdów zapatrzeniowych ze szczebla wyższego to sekcja szefa wzrasta do 6 żołnierzy czyli szef kompanii, kierowca samochodu terenowego oraz czterech żołnierzy obsługujacych dwa samochody ciężarowo-terenowe.

Oczywiście jak nadmieniłem wcześniej nie ma tutaj jednolitych reguł i w realu rozwiązania są różne... Tworząc organizację kompanii trzeba wybrać z paru możliwych układów:

a/ 2 żołnierzy i jeden samochód ciężarowo-terenowy,
b/ 4 żołnierzy i dwa samochody ciężarowo-terenowe,
c/ 4 żołnierzy i jeden samochód terenowy oraz jeden ciężarowo-terenowy.
d/ 6 żołnierzy i jeden samochód terenowy oraz dwa ciężarowo-terenowe.
W Siłach Zbrojnych RB wybrano wariant „d” - wychodząc z założenia, że odpowiednia logistyka jest nie mniej ważna niż „kwestie bojowe”.

Czyli sekcja szefa kompanii w każdej kompanii zmechanizowanej (ale także w kompanii czołgów czy baterii artylerii) składa się z:
szefa kompanii (starszego podoficera)
5 żołnierzy (szeregowych), pełniących funkcję kierowców i pomocników szefa kompanii
jednego samochodu terenowego
dwóch samochodów ciężarowo-terenowych.

[attachimg=5]
Sekcja szefa kompanii w kompanii RB.

Możliwe warianty dla kompanii KH

[attachimg=6]
Szef kompanii i kierowca ciężarówki terenowej.

[attachimg=7]
Szef kompanii i 3 żołnierzy wraz z dwoma samochodami ciężarowo-terenowymi

[attachimg=8]
Szef kompanii i 3 żołnierzy wraz z jednym samochodem ciężarowo-terenowym i jednym samochodem terenowym.

[attachimg=9]
Szef kompanii i 5 żołnierzy wraz z dwoma samochodami ciężarowo-terenowym i jednym samochodem terenowym.

Jednak wybór układu w kompanii KH należy do ich dowództwa... możliwości są zasadniczo 4 i je zostały one przedstawione.