Organizacja pododdziałów piechoty niskiego szczebla.

[Ronon Dex]

Organizacja batalionu zmechanizowanego.

Batalion zmechanizowany jest najwyższym szczeblem pododdziału, powyżej jest już „oddział” czyli pułk (choć obecnie rzadko stosowany w tego typu formacjach) oraz „związki taktyczne” czyli brygady (współcześnie zastąpiły prawie całkowicie szczebel pułku w jednostkach piechoty czy czołgów), dywizje i korpusy itd.

Batalion jest też szczeblem organizacyjnym, który współcześnie cechuje się coraz większą samodzielnością w działaniu. Jest to związane ze wzrostem możliwości środków bojowych – bo o ile jeszcze kilkadziesiąt lat temu batalion był tylko elementem systemu nie mogącym samodzielnie wiele zdziałać (pewna samodzielność zaczynała się od pułku) to dzisiaj już bardzo często wykonuje samodzielne działania bojowe, a jego wielkość się znacząco rozrosła sięgając do liczebności 800-900 żołnierzy. Tendencja robienia z batalionu coraz bardziej samodzielnego elementu jest widoczna – łącznie z koncepcjami mieszania pododdziałów zmechanizowanych, czołgów i artylerii już na tym szczeblu. Przyszłość pewnie należy właśnie do coraz bardziej rozbudowanych batalionów.

Typowy batalion zmechanizowany składa się z trzech elementów:

1. Podstawowe elementu bojowego jakim są kompanie zmechanizowane – zwykle 3 lub 4 choć najczęściej 3.

2. Elementu wsparcia w postaci z zasady kompanii wsparcia lub jeżeli bywa jednolita to np. kompanii moździerzy lub kompanii przeciwpancernej.

3. Elementu dowódczo-logistycznego czyli pododdziału z zasady będącego kompanią, który ma kilka różnych elementów zajmujących się zarówno dowodzeniem i zabezpieczaniem dowodzenia, jak i elementy zajmujące się zaopatrzeniem.

Ponieważ element wsparcia wywiera wpływ na element dowódczo-logostyczny to zacznijmy właśnie od niego.

Element wsparcia

Ideą elementu wsparcia batalionu jest danie do dyspozycji jego dowódcy środków ogniowych, które mają większe możliwości od śrdoków ogniowych będących w dyspozycji dowódców kompanii, a jednocześnie środków mogących być „bliżej” (czyli lżejszych) od tych, ktorymi dysponuje szczebel wyższy.

Wybór tych środków zależy od tego czym dysponują kompanie i jaka są ich możliwości. W zasadzie idzie to w dwóch kierunkach czyli wsparcia aryleryjskiego z zasady stromotorowego (przydatniejszego przy bliskim współdziałaniu z kompaniami) oraz zwiększenia możliwości obrony przeciwpancernej – gdyż to czołgi są najwiekszym zagrożeniem dla piechoty, a nie zawsze można liczyć na wsparcie własnych pojazdów tej klasy.

Stosowane są rozwiązania jednolite czyli kompanie moździerzy (czasem samobieżnych) oraz kompanie przeciwpancernych pocisków kierowanych lub rozwiązania mieszane czyli kompania wsparcia mająca oba te elementy. Wybór zależy od możliwości na szczeblach niższych.

W przypadku batalionu zmechanizowanego RB zdecydowano się na wybór właśnie tego mieszanego rozwiązania i kompania wsparcia posiada dwa plutony moździerzy i dwa plutony przeciwpancernych pocisków kierowanych (PPK). Jest to wynikiem analizy możliwości kompanii, które co prawda mają po dwa moździerze, ale są to moździerze lekkie w kalibrze 60mm, których pociski o masie 1,35kg mają ograniczoną skuteczność. Drugim czynnikiem są możliwości przeciwpancerne – co prawda w każdym plutonie znajduje się jeden pojazd uzbrojony w działo 120mm i choć jest to armata niskociśnieniowa czyli o gorszych parametrach niż działa czołgowe o tym samym kalibrze to jest w stanie eliminować z walki nawet nawoczesne czołgi. Jednak pozostałe uzbrojenie przeciwpancerne to PPK lżejszych typów – o ograniczonej skuteczności przeciwko silnie opancerzonym celom. Nie zawsze okażą się one wystarczające.

Dlatego w dwóch plutonach przeciwpancernych znajdują się cieżkie wyrzutnie PPK (odpowiednik realowego TOW), wystrzeliwujące na skuteczną odległość 3750m pociski kierowane zdolne niszczyć od czoła nawet najlepiej opancerzone czołgi. Są one kierowane kablowo, co choć powoduje pewne niedogodności w naprowadzaniu to jest bardzo odporne na ewentualne zakłócenia. Środkiem transportu dla wyrzutni są nieuzbrojone kołowe transportery CVWA-5-APC

[attachimg=1]
Obsługa PPK z wyrzutnią i transporterem opancerzonym do jej przewozu.

Pozostałe dwa plutony są uzbrojone w moździerze – przy czym dość długo były to moździerze w kalibrze 81 i 105mm, ale ostatnio zdecydowano się na moździerze cięższe w kalibrze 120mm. Co prawda moździerze o miejszym kalibrze (a więc mniejszej masie i wymianrach) pozwalały na ich użycie z pokładu gąsienicowego transportera opancerzonego bez opuszczania pojazdu (ustawione na obrotnicy we wnętrzu kadłuba mogły strzelać przez otwary właz w stropie kadłuba – ale miały mniejszą donośność i mniejszą masę pocisku jak nowsze moździerze 120mm. Zwiększenie donośności i skuteczności zostało jednak okupione koniecznością holowania, a nie przewożenia sprzętu we wnętrzu pojazdu oraz dłuższym czasem przejścia z położenia marszowego w bojowe. Choć ta ostatnia czynność jest uproszczona, bo zastowany moździerz nie musi być odłączany od podwozia na czs strzelania – po odłączeniu od pojazdu opiera się go na dwujnogu, opuszcza płytę oporową i można otworzyc ogień. Starsze moździerze 120mm wymagały zdejmowania z wózka transporotwego i ustawiania na podłożu bez tego swoistego podwozia. Do holowania moździerzy 120mm  używa się w pododziałach RB kołowych transporterów opancerzonych CVW-5A-APC czyli takich samych pojazdów jakie występują w pododdziałach przeciwpancernych.

[attachimg=2]
Obsługa moździerza 120mm wraz ustawionym w pozycji bojowej moźdzerzem, przed transporterem służącym do holowania moźdzerza oraz przewożenia jego obsługi i zapasu amunicji.

Organizacyjnie plutony moździerzy i plutony PPK są takie same (poza różnicami wynikającymi z liczebności obsług sprzętu) czyli są podzielone na trzy drużyny, z których każda ma dwa transportery opancerzone – przewożące lub holujące sprzęt bojowy wraz zapasem amunicji, przy czym w jednym z transporterów jest dodatkowo dowódca drużyny moździerzy. W dowództwie plutonu jest kolejny transporter dla dowódczy plutonu. Pluton może prowadzić ogień skoncentrowany za pomocą wszystkich 6 moździerzy lub przydzielać poszczególne drużyny do pododdziałów zmechanizowanych, wtedy kierowaniem ogniem zajmują się dowódcy drużyn. Podobnie z plutonem PPK – może działać razem za pomocą 6 wyrzutni lub przydzielać poszczególne drużyny do pododdziałowych punktów oporu.

Samo dowództwo kompanii jest podobnym elementem do tego w każdej innej kompanii czyli w tym przypadku ma pojazdy służące dowodzeniu oraz sekcję szefa kompanii jako element logistyczny.

W przypadku tworzenie elementu wsparcia dla batalionu armii KH należy się zastanowić jakie się najpilniejsze potrzeby. W przypadku gdy batalion ma BMP-3 to każdy z nich ma niskociśnieniową armatę 100mm z możlwiością wystrzeliwania PPK z lufy działa. Natomiast każdy BTR-90 ma dwie wyrzutnie PPK, a wyrzutnie przenośne pochodzenia rosyjskiego są podobnej skuteczności co te na pojazdach. A więc tworząc dodatkowe pododziały przeciwpancerne w zasadzie zwiększa się tylko liczebność wyrzutni PPK, a nie podnosi ich skuteczność.

Kolejną kwestią są moździerze... w zasadzie te 120mm w arsenale są typowymi moździerzami wymagającymi ustawienia na gruncie bez podwozia, a nieco mniejsze moździerze mają kaliber 82mm i te ostatnie mogą strzelać z wnętrza transportera opancerzonego. Może więc stworzyć jako element wsparcia typową kompanię moździerzy? Gdyby przyjąć podobny układ organizacyjny jak w przypadku kompanii wsparcia RB to miałaby ona 24 moździerze 82mm. Choć oczywiście można  również zrobić kompanię mieszaną i dać np. dwa plutony moździerzy 82mm i dwa 120mm. Czy też  zrobić 2-3 plutony moździerzy np. 82mm i 2 lub 1 pluton PPK... przy czym wtedy byłoby tych wyrzutni więcej, po dwa w pojedzie – bo są one lżejsze i mają mniejszą obsługę.

Tutaj już kwestia decyzji KH – jaki układ uzna za najbardziej porządany. Przedstawiam tylko pewne prawidła.

[attachimg=3]
Obsługa moździerza 82mm wraz z transporterem MTLB - przy takiej kombinacji można założyć możliwość strzelania z moździerza z wnętrza transportera przez otwierane pokrywy w stropie kadłuba.

[attachimg=4]
Inną możliwością choć nie jedyną jest przewożenia moździerza i jego obsługi pojazdem opancerzonym GAZ Wodnik np. w pododdziałach wyposażonych w kołowe BWP.

[attachimg=5]
Można też przy założeniu mieszanego składu kompanii wsparcia umieścić w niej dodatkowe wyrzutnie PPK - w tym przypadku na transporterze MTLB mogą być dwie obsługi.

[attachimg=6]
Oczywiście można też założyć posiadanie moździerzy 120mm podobnych do tych w kompanii wsparcia RB i wtedy użyć do holowania i przewożenia obsługi i amunicji odmian transportera BTR-90 (podobnie jak starszych modeli czyli np. BTR-80).