W/11/2016

[Tadeusz Krasnodębski]

Opinia Rady Przysięgłych
w sprawie o sygnaturze W/11/2016

Treść wniosku: Jak w ocenie Sądu należy interpretować łącznie art. 6 ust. 3 pkt. 2 oraz art. 9 ust. 2 Konstytucji, z których jeden ustanawia udział w wyborach i referendach uprawnieniem, zaś drugi obowiązkiem obywatela? Jak należy rozstrzygnąć tą wewnętrzną sprzeczność przepisów ustawy zasadniczej zwłaszcza w kontekście ostatnich decyzji prawodawcy, który wyraźnie poprzez przepisy Ustawy Kodeks Karny nazywa czynne prawo wyborcze uprawnieniem a także poprzez przepisy Ustawy o Obywatelstwie nie przewiduje procedury odebrania obywatelstwa za nieusprawiedliwione niewzięcie udziału w wyborach, o której to procedurze mowa w art. 9 ust. 2 Konstytucji? Zdaniem wnioskującego w rzeczonej sytuacji dochodzi do sprzeczności, polegającej na tym, że przepisy prawa jednocześnie dozwalają (jest to tzw. dozwolenie mocne, a innymi słowy, z punktu widzenia interpretacji tetycznej, jest to czyn fakultatywny, który nie może być jednocześnie nakazany) i nakazują czynić jedną i tą samą rzecz. Ponadto, z punktu widzenia wykładni funkcjonalnej i dynamicznej przy uwzględnieniu woli tzw. "aktualnego prawodawcy", ostatnie działania legislacyjne, o których mowa wcześniej we wniosku, mogą skłaniać ku interpretacji, iż wolą prawodawcy jest, by czynne prawo wyborcze było uprawnieniem obywatela.

W podanym wniosku podanych zostało kilka niepotrzebnych aktów prawnych. Główna baza wniosku oscyluje wokół dwóch artykułów Konstytucji Republiki Bialeńskiej, reszta zaś jest tylko dopełnieniem, lub uprawomocnieniem pewnej tezy. Zgodnie bowiem z zasadą lex superior derogat legi inferiori - ustawa o wyższej randze uchyla ustawę o niższej randze. Wówczas zachodzi spór pojęć "prawo do" oraz "obowiązek".
Warto zwrócić uwagę na art. 8. oraz art. 9. ustawy zasadniczej. Konstytucja rozdziela w nich prawa i obowiązki. Udział w wyborach i referendach znalazł się na liście obywatelskich obowiązków, wobec czego nie ma wątpliwości, że czynne prawo wyborcze w Republice Bialeńskiej jest obowiązkiem. Ustawa zasadnicza pozwala Sądowi odebrać prawa obywatelskie, nie istnieje jednak możliwość odebrania obowiązków.
W związku z powyższym, w opinii Rady, czynny udział w wyborach i referendach jest obowiązkiem, którego nie można zdjąć z obywatela ani go pozbawić.

(-) Teddy Upperwood
(-) Karol Wawrzyniec