+- Związek Winkulijski (http://forum.winkulia.eu)
+-- Dział: Kraje Koronne (http://forum.winkulia.eu/forumdisplay.php?fid=15)
+--- Dział: Winkulia (http://forum.winkulia.eu/forumdisplay.php?fid=936)
+---- Dział: Komitat Trinetzki (http://forum.winkulia.eu/forumdisplay.php?fid=634)
+---- Wątek: Dialekt trineski [Nieaktualne informacje] (/showthread.php?tid=4959)
Dialekt trineski [Nieaktualne informacje] - Burek - 17 Wrz 2022
[Nieaktualne informacje - kiedyś to poprawię]
Dialekt trineski (Trineskälht) albo dialekt trinitzki (Trinitzkälht) to określenie na dialekt języka winkulijskiego, którego używa się na ziemii trineskiej. Dialekt rożni się trochę od standardowego winkulijskiego, głównie słownictwem i wymową (czyt. jadąc do Kanugardu raczej się dogadasz, ale będziesz brzmiał jak wsiur).
W zapisie dialektu trineskiego używa się kilku dodatkowych liter, niewystępujących w standardowym winkulijskim-czarnokrajestańskim. Są to: Áá Éé Íí Úú Óó Ṡṡ
Áá, Éé, Íí, Úú wyrażają przedłużaną wersję samogłosek czyli á jest czytane jako aa, etc.
Óó wyraża coś jak ou, trochę jak polskie ą.
Ṡṡ wyraża głoskę jak polskie ś.
Ale kiedyś napiszę jeszcze więcej na temat fonetyki.
Liczbę mnogą tworzy się generalnie przez dodanie (lub zastąpienie w przypadku samogłosek) na koniec wyrazu litery e
Np.
dat Mus > dät Muse
dat Beri > dät Bere
W gwarze trineskiej występują trzy rodzajniki określone: Det; Dat - żeński; Dät - liczba mnoga. Nie występuje rodzajnik Dæt, w przeciwieństwie do standardowej wersji winkulijskiego i nie ma podziału na płeć rzeczowników w liczbie mnogiej.
Słownictwo:
(Det) Mín - mężczyzna, człowiek
(Dat) Viv - kobieta
(Det) Vätir - ojciec
(Dat) Mätir - matka
(Det) Sun - syn
(Dat) Dohtir - córka
(Det) Bratir - brat
(Dat) Sästir - siostra
(Det) Kindi - dziecko
(Dat) Mus - mysz
(Det) Vus - lis
(Det) Wulv - wilk
(Det) Hän - kogut
(Dat) Häna - kura
(Det) Kát - kot
(Det) Hás - zając
(Det) Ént - kaczor
(Dat) Énta - kaczka
(Det) Kever - żuk
(Dat) Sik - koza
(Dat) Amata - mrówka
(Dat) Padda - ropucha
(Det) Wurm - żmij, wąż
(Det) Hravin - wrona
(Det) Valk - sokół
(Det) Havk - jastrząb
(Dat) Beri - jagoda
(Det) Busk - krzak
(Dat) Kota - szyszka
(Det) Stein - kamień
(Dat) Näl - igła
(Dat) Wäsa - woda
(Det) Kruv - dół
(Dat) Mari - jezioro (arch.)
(Det) Länd - ziemia, kraj
(Det) Ësel - wyspa
(Det) Holm - wysepka, mała wyspa
(Det) Wida - las (arch.)
(Det) Igel - las
(Dat) Himina - niebo
(Det) Mún - księżyc
(Dat) Sún - słońce
(Det) Sút — południe
(Det) Núrt — północ
(Det) Úst — wschód
(Det) Víst — zachód
(Dat) Liva - życie
(Det) Krík - wojna, spór, walka
(Dat) Banda - związek, grupa
(Det) Kinúd - ród, klan
(Det) Rihta - prawo
(Det) Lagi - prawo
(Det) Rätí - rada
(Det) Urdíl - decyzja, postanowienie
(Dat) Ágät - własność
(Dat) Liuv - miłość
(Det) Súnk - pieśń
(Dat) Liväsa - bimber
(Det) Saksa - ostrze, nóż
(Det) Has - dom
(Dat) Híta - chata
(Det) Wärdhas - zajazd, karczma
(Dat) Vani - chorągiew, flaga
(Det) Kilha - kielich, puchar
(Det) Svírt - miecz
(Det) Skílt - tarcza
(Det) Wápen - broń
(Det) Bugha - łuk
(Det) Silvar - srebro
(Dat) Líra - lira
(Dat) Hírpa - harfa
(Dat) Dorv - wieś, miejscowość
(Det) Stíl - stal
(Dat) Bríg - most
(Det) Blút - krew
(Det) Häpt - głowa
(Dat) Hjarta - serce
(Det) Óga - oko
(Det) Ärm - ramię
(Det) Kärl - wolny człowiek
(Det) Häptir - wódz, naczelnik
(Det) Hasir - gospodarz, głowa domostwa
(Det) Altir - starszy, poważany człowiek
(Det) Liväsär - bimbrownik
(Det) Smit - kowal
(Det) Záho - winkulijczyk (zawłaszcza spoza okolicy)
(Det) Stiga - wędrowiec
(Dat) Hora - prostytutka
(Det) Këllha - wieszcz, poeta
(Det) Bas - przełożony, herszt
(Det) Tävi - diabeł
Sväzi - czarny
Rüt - czerwony
Grä - szary
Rosi- różowy
Blär - niebieski
Gul - żółty
Grän - zielony
Grë - wielki, duży
Alt - stary
Múna - wiele, dużo
Stúr - mocny
Dirk - ciemny
Lank - długi
Junk - młody
mër - więcej
jeden - ärí
dwa - tví
trzy - tró
cztery - virt
pięć - vëm
sześć - sí
siedem - síl
osiem - äkt
dziewięć - nëbrí
dziesięć - tí
tá - tak
nú - nie
än - i, oraz
in- i, oraz (alternatywna wymowa)
trinkt - pić
stigt - chodzić, wędrować
ágt - posiadać
vär - dla, za
C.D.N.
RE: Dialekt trineski - Burek - 17 Wrz 2022
Warto dodać tutaj informację o jednym z lokalnych zwyczajów. Na ziemi trineskiej używa się patronimików, czyli pochodzącej od imienia ojca (w rzadkich przypadkach matki) części personaliów. Używa się ich przede wszystkim na prowincji, w połączeniu z imieniem, ze względu na to, że mieszkający w okolicy często noszą takie same rodowe nazwiska. Rzadziej stosuje się je w Trinitzu-mieście, gdzie przede wszystkim używa się konwencji imię (imiona) + nazwisko. Patronimiki używane są tylko na nagrobkach, wykazach genologicznych, przy oficjalnych okazjach i czasami w mowie potocznej.
Przykładowe pełne imię i nazwisko wraz z patronimikiem to np. Ján (imię) Niklessun (patronimik) Kát (nazwisko rodowe), czyli Ján syn Niklasa (z rodu) Kát.
W przypadku kobiety, będzie to natomiast Anna Niklesdohtir Kát (Anna córka Niklasa Kát).