Jerzy Gołowanow
Historia Scholii III. Późne dzieje dynastii Abogardów (od Ratramnusa I do wygaśnięcia dynastii).
W roku 1435 na tron Scholii wstąpił kuzyn zmarłego bezpotomnie Abogarda III. Przyjął on imię tronowe Ratramnus I (1435-1460). Prowadził on politykę ekspansji, szczególnie w Faerie i w Darei. W roku 1448 po zwycięskiej bitwie pod Adalbertą cała Darea została przyłączona do Scholii. Nie popełnił jednak Ratramnus I błędów swoich poprzedników i nie wprowadził w prowincji bezpośredniego zarządu królewskiego. Darea uzyskała szeroka autonomię, Adalberta i Tomaspol zostały wolnymi miastami na prawie scholijskim. Ta mądra polityka króla zdecydowała o pokojowym współżyciu Darejczyków i Scholijczyków. Stopniowe przenikanie bardziej rozwiniętej kultury Scholii spowodowała w następnych dziesięcioleciach niemal całkowite roztopienie się Darejczyków w żywiole scholijskim (poza mieszkańcami gęsto zalesionych terenów).
Na południowym zachodzie osadnicy celtyccy kontynuowali podbój Faerie, przy poparciu administracji i wojska Scholii. W roku 1458 wraz z włączeniem do Scholii Kanikogradu podbój Faerie został ukończony. Celtowie stworzyli na podbitych terenach własną administrację, zobowiązując się do płacenia podatków, wystawiania posiłków wojskowych i do ochrony granic Scholii.
W okresie panowania Abogarda IV (1461-1494), Abogarda V (1495-1516) i Ratramnusa II (1517-1539) w Scholii zapanowała kultura odrodzenia. Z tamtych czasów pochodzi większość pomników kultury materialnej. W stylu odrodzeniowym budowano kościoły, budynki użyteczności publicznej i domy mieszkalne. Królowie byli mecenasami sztuki, dbali o to, aby sprowadzać do kraju największych artystów Scholandii. Przykładowo w latach 1472-1500 tworzył w Scholopolis znakomity rzeźbiarz Marcus Cornelius Scipio, Rzymianin, pochodzący z Inselii, natomiast w latach 1508-1541 w Liceas mieszkał wielki malarz deltyjski Ulfila. Kultura renesansu odwoływała się do tradycji antycznych, tworzono realistyczne posągi i obrazy (niektóre z nich możemy podziwiać w Galerii Królewskiej w Scholopolis). Krąg dworskich artystów stworzył swoistą Scholijską Szkołę Artystyczna, która wypracowała własny styl, charakteryzujący się finezją, dążeniem do doskonałości kształtów i odwoływaniem się do starożytnych tradycji antycznych i scholijskich[1].
Cechą charakterystyczną scholijskiej sztuki sakralnej były wielkie wpływy wschodnie, które doprowadziły do rozwoju ikonografii, naśladującej wzorce bizantyjskie. Ikony jednak nie były zamieszczane w kościołach, stanowiąc raczej źródło pobożności prywatnej.
Życie kościelne w okresie odrodzenia scholijskiego uniknęło większości konfliktów, znanych z historii chrześcijaństwa realnego. Harmonijne połączenie tradycji chrześcijańskich wytworzyło swoisty klimat religijności scholandzkiej, pełnej głębokiej tolerancji i zrozumienia do jakichkolwiek przejawów ekspresji religijnej. Ważną rolę w dziele utrzymywania pokoju wśród wierzących odgrywała rodzina królewska. Zgodnie ze zwyczajem Patriarchą Kościoła Chrześcijańskiego Scholii był zawsze jeden z członków rodziny królewskiej. Obecność na nabożeństwach Kościoła Scholijskiego była uznawana przez opinię społeczną za obowiązek obywatelski i za deklarację lojalności względem korony. Cecha charakterystyczną Kościoła Scholijskiego było również to, że nie posiadał on „duchownych zawodowych”. Duchownymi byli przeważnie urzędnicy królewscy (szczególnie w gronie biskupów), albo też poważani obywatele. Ze względu na pluralizm kościoła zwyczajowo na stanowisku kaznodziejów byli duchowni orientacji protestanckiej, obrzędowością zajmowali się duchowni, znani ze swoich sympatii do liturgii kościoła rzymskiego, natomiast kwestiami, związanymi z duchowością (ćwiczeniami duchownymi, rekolekcjami, czy też poradnictwem) zajmowali się duchowni, związani z tradycją kościołów wschodnich. W czasie późniejszym jednak czasie wymienione tradycje tak się zbliżyły do siebie, że to rozróżnienie można traktować jedynie symbolicznie, czy tez zwyczajowo.
Gospodarka Scholii była oparta na wytwórstwie, które koncentrowało się w wielkich miastach, takich jak Scholopolis, Porta Regni, Tomaspol, czy też Kanikograd. Rolnictwo jednak nadal było powszechne i zajmowało się nim ok. 70% ludności królestwa. Głównym jednak spichlerzem Królestwa była Darea, natomiast większość zapotrzebowania na surowce manufaktur scholijskich pokrywała prowincja Faerie (żelazo, węgiel i siarka). Popularne było też rybołówstwo i hodowla. Handel rozwijał się przede wszystkim na wybrzeżu, głównym portem było Porta Regni, gdzie koncentrowała się większa część eksportu i importu Scholii. Eksportowano wyroby rzemiosła artystycznego, tkaniny, narzędzia i broń. Importowano natomiast przede wszystkim surowce, szczególnie drewno i wełnę. Za czasów Abogarda V rynek Scholii był dosłownie zalany tanim zbożem z Delty. Aby przeciwstawić się tendencjom, które prowadziły do zmniejszenia się rolnictwa scholijskiego, stosowano wysokie cła na importowaną żywność.
Na początku panowania Aberengara I (1540-1578) Scholia opanowała terytorium Elfidy, prowincji gęsto zalesionej, lecz słabo zaludnionej. Spowodowało to wzrost napięć między Scholią a mieszkańcami Bergii, którzy wciąż usiłowali podbić teren Elfidy. Jedynie utrzymywanie na granicy z Bergią silnego wojska i pomoc mieszkańców Elfidy zapewniały bezpieczeństwo. Fala osadników scholijskich na terenie Elfidy spowodowała zniszczenie większości lasów tej prowincji i zepchnięcie mieszkańców Elfidy do wewnętrznych lasów. Wzrost samoświadomości mieszkańców Elfidy spowodował w roku 1568 wybuch powstania. Długa wojna podjazdowa skończyła się ostatecznie wycofaniem się wojsk scholijskich z terenu Elfidy, gdzie powstało wkrótce niepodległe państwo.
Za czasów Ratramnusa III (1579-1592) Scholię nawiedziła zaraza, przyniesiona prawdopodobnie na jednym ze statków inselijskich. „Czarna Śmierć” (prawdopodobnie dżuma) zdziesiątkowała mieszkańców całej Scholandii i innych państw Wirtuazji. W Scholii, która wyróżniała się miejskim charakterem cywilizacji, skutki zarazy były szczególnie dotkliwe. Z 7 milionów mieszkańców Scholii (według statystyk z roku 1578) ocalało zaledwie 4 miliona (dane z roku 1592). Ofiarą zarazy padł sam Król Ratramnus. Jednym ze skutków zarazy było gwałtowne osłabienie państwa scholijskiego, które było skwapliwie wykorzystane przez mieszkańców Darei i Faerie, którzy w krótkim czasie niemal całkowicie odzyskali swoje tereny i spowodowali wycofanie się Scholijczyków. Deltyjczycy natomiast wyrzucili wojska Scholii z Arden. W samej Scholii gwałtownie wzrosło zapotrzebowanie na siłę roboczą, szczególnie w rzemiośle, dlatego też był odnotowany swoisty exodus mieszkańców wsi do miast. Zmniejszyła się liczba małych farm, które stanowiły podstawę rolnictwa scholijskiego, większą rolę zaczęła odgrywać hodowla, szczególnie owiec, wełna których stanowiła ważny surowiec dla manufaktur, produkujących sukno. Wielu właścicieli ziemskich zaczęło inwestować w hodowle owiec, za ich przykładem poszli również bogaci chłopi i mieszczaństwo, wzbogacone na handlu. Powstała w ten sposób „nowa szlachta”, albowiem zwyczajowo tytuł szlachecki otrzymywał właściciel określonej ilości ziemi.
W roku 1593 na tron wstąpił król Ratramnus IV (1593-1611). Jego panowanie było powolnym, lecz konsekwentnym odbudowywaniem kraju po klęskach zarazy i niepowodzeń militarnych. Ratramnus IV koncentrował się przede wszystkim na uzyskaniu dodatniego bilansu handlowego z innymi państwami (zgodnie z panującym w tamtych czasach prądem ekonomicznym, znanym jako merkantylizm). Wysokie cła na towary importowe, zachęty i dotacje dla producentów krajowych, szczególnie w dziedzinie rolnictwa, doprowadziły do względnej samowystarczalności Scholii.
Syn Ratramnusa IV Rainur II (1612-1659) kontynuował politykę swojego ojca. Jego polityka opierała się na zasadzie równowagi potęg scholandzkich: Związku Wolnych Miast Wybrzeża i Amfiktionii Deltyjskiej. W okresie wojny między nimi Scholia zachowywała neutralność, lecz gdy wojska Delty zajęły Internetię (wówczas jedno z miast związkowych) i zepchnęły wojska Związku do Inselii, Scholia zawarła ze Związkiem przymierze wojskowe i zaatakowała tereny Arden.
W roku 1660 tron Scholii objął król Aberengar II (1660-1686). Jego panowanie było nacechowane ciągłymi konfliktami z Parlamentem, albowiem uwikłany w nieskończoną wojnę z Deltą wciąż potrzebował pieniędzy. W okresie 1665-1686 Parlament był zwoływany dwunastokrotnie, lecz zaledwie jeden raz zezwolił na wprowadzenie nowych podatków. W roku 1681 Delta, wyczerpana długą wojną poprosiła o pokój. Na mocy Traktatu Pokojowego, zawartego w roku 1684 w Porta Regni Delta, Scholia i Związek Wolnych Miast Wybrzeża dokonali rozbioru Arden: Delta otrzymała część północną, Scholia – część południową, natomiast Inselia – pas przybrzeżny. Zwycięstwo nad Deltą i podbój części Arden bynajmniej nie spowodowało obniżenie podatków. Rozrzutność Króla kontrastowała z postępującym ubożeniem ludności, spotęgowanej nieurodzajem w latach 1683-1686. Po śmierci Aberengara II rozpoczęło się panowanie jego syna Abogarda VII (1686-1693). Był to najbardziej tajemniczy okres w historii Scholii. Niewiele wiemy o panowaniu Abogarda VII. Wyglądało na to, że Kroniki, odpowiadające tym czasom zostały celowo zniszczone. Dopiero ostatnie wykopaliska dostarczyły materiałów, które rzuciły trochę światła na ten ciekawy okres.
Zamiast ulżyć własnej ludności po rozrzutnym okresie panowania swojego ojca Abogard VII nie tylko nie zmniejszył podatków, lecz niemal natychmiast po swoim wstąpieniu na tron zwołał Parlament (w roku 1687), od którego zażądał wprowadzenia nowych podatków. Projekt szczególnie obciążał mieszczaństwo, a zatem Parlament odpowiedział stanowczą odmową. Abogard VII rozwiązał Parlament i wprowadził nowe podatki bez jego zgody. Wezwanie, rzucone społeczeństwu przez Króla spowodowało ponowne zgromadzenie się Parlamentu (wbrew woli Króla). Parlament wezwał naród do walki z łamaniem prawa. Wzburzony tłum zdemolował pałac królewski, sam Król jednak zdołał uciec do Inselii. Powstały natomiast dwa stronnictwa: rojaliści, popierani przez Inselijczyków i Deltyjczyków, którym na rękę było osłabienie Scholii i zwolennicy Parlamentu, popierani przez mieszczaństwo i właścicieli ziemskich. Atak wojsk Delty z północy i Inselii z zachodu, zamieszki w kraju, szczególnie w konserwatywnych zachodnich prowincjach, uczyniły sytuację Parlamentu bardzo trudną. Jedynie dzięki inicjatywie i energii właściciela ziemskiego, pochodzącego z mieszczaństwa posła Izby Niższej Parlamentu Vladarga udało się zgromadzić wojsko i obronić zagrożoną Scholię, atakowana ze wszystkich stron przez nieprzyjaciół. Generał Vladarg zadał klęskę Deltyjczykom pod Scholopolis (1690), Inselijczykom pod Porta Regni (1691), natomiast w roku 1693 został zniszczony ostatni ośrodek zbuntowanych rojalistów w Scholii – Liceas Veta. W roku 1694 Vladarg został Przewodniczącym Parlamentu. Trzy lata później dotarła do Scholopolis wieść o śmierci Króla Abogarda VII i Vladarg został nowym Królem Scholii, przyjmując imię tronowe Vladarga I, rozpoczynając tym samym dzieje ostatniej dynastii Królów Scholii – Vladargów.