Jerzy Gołowanow

 

Historia Scholii IV. Dzieje Dynastii Vladargów i ostatnie lata istnienia Scholii.

 

            W roku 1697 Królem Scholii został Vladarg I (1697-1725). Jego rządy były nacechowane wytrwałą praca na rzecz rozwoju gospodarczego Scholii, a szczególnie starał się Vladarg I uczynić Scholie samowystarczalną pod względem żywnościowym. Gospodarka Scholii coraz bardziej ukierunkowywała się na eksport wełny i tkanin, co powodowało likwidację licznych gospodarstw rolnych i zamianę tych ziem na pastwiska. Spowodowało to zależność Scholii, a szczególnie Scholopolis od dostaw zboża spoza granic kraju. Liczne akty prawne Vladarga I były skierowane na rozwój innych gałęzi gospodarki, a szczególnie rzemiosła. Sprowadzano fachowców z Inselii (rzemieślników) i z Delty (górników). Mądra polityka celna uczyniła nieopłacalnym import wyrobów rzemieślniczych i przedmiotów zbytku. „Prawa zbożowe” Vladarga I zatrzymały proces likwidacji gruntów rolnych i uczyniły opłacalną produkcję zboża nowymi metodami, które przyczyniły się do znacznego wzrostu produkcji rolnej. Innym problemem Scholii było nadal włóczęgostwo, które zresztą w tamtych czasach było istna plagą całej Scholandii. Vladarg I zaostrzył prawa przeciwko żebractwu i zobowiązał możnych, a także gminy do wpłacania pieniędzy na utrzymywanie „domów pracy”, które stały się odpowiednikiem prac publicznych czasów współczesnych. Wiązało się to też z mentalnością Scholijczyków, przepojoną duchem chrześcijaństwa. Praca, dobrobyt i zapracowane własnymi rękoma bogactwo było uważane za błogosławieństwo Boże, natomiast lenistwo było w oczach Scholijczyków jedną z największych wad. Nadal jednak towary scholijskie nie mogły konkurować z towarami z Inselii, więc mimo wysiłków bilans handlowy Scholii był nadal ujemny.

            W roku 1731 na tron scholijski wstąpił król Vladarg II (1726-1745). W celu zbalansowania handlu wydał on serie aktów prawnych, w których ustalił maksymalne płace dla robotników (aby utrzymać niskie ceny towarów scholijskich), a także ustalił zasady kształcenia się rzemieślników (aby polepszyć jakość scholijskich wyrobów rzemieślniczych). Poza tym Vladarg II zobowiązał wszystkich synów szlacheckich do obowiązkowego wykształcenia na Uniwersytetach (krajowych lub tez zagranicznych). Grono doradców Vladarga II, które było rekrutowane ze środowiska najsłynniejszego w Scholandii Uniwersytetu w Scholopolis, opracowało szczegółowe programy kształcenia i sukcesywnie wcielało je w życie. Powstał system kształcenia podstawowego i do ukończenia tego stopnia byli zobowiązani wszyscy obywatele Królestwa. Pierwotnie szkoły i nauczyciele utrzymywane były przez gminę lokalna, lecz od roku 1768 opiekę nad szkolnictwem coraz bardziej przejmuje władza centralna.

Inwestycje w kapitał ludzki przyniosły owoce dopiero za Linrida I (1746-1769), gdy miała miejsce rewolucja industrialna w Scholii. Tanie towary scholijskie zalewały rynki innych krajów Scholandii. Nic nie dały liczne wojny celne (szczególnie z Inselią). Kolejnym ciosem dla handlu innych krajów Scholandii był zakaz przewożenia towarów scholijskich na jakichkolwiek innych statkach poza pływającymi pod scholijską banderą. W roku 1765 flota handlowa Scholii stanowiła ok. 85% wszystkich statków Scholandii. Uzależnienie się gospodarcze innych krajów Scholandii od Scholii powodowało często incydenty, takie jak przykładowo zamknięcie w roku 1767 Internetii dla eksportu scholijskiego. Dyplomatyczne naciski Scholii spowodowały jedynie zamieszki w Internetii i w innych ośrodkach Związku Wolnych Miast Wybrzeża. Na spalenie magazynów kupców scholijskich w Internetii przez wzburzony tłum Scholia odpowiedziała blokadą wschodniego wybrzeża Scholandii, zrealizowaną przez scholijską flotę wojenną. Zamordowanie ambasadora scholijskiego w Internetii było bezpośrednim powodem inwazji wojsk scholijskich. Operacja desantowa i zajęcie Internetii było powodem rozpoczęcia rozmów pokojowych Scholii ze Związkiem. Internetia została ogłoszona wolnym miastem, natomiast handlarze scholijscy otrzymali zwolnienie z ceł w miastach Związku.

W roku 1769 zmarł Linrid I, jego następcą na tronie Scholii został Linrid II (1769-1797). Jednym z problemów ówczesnej Scholandii było rosnące bezrobocie i inflacja, spowodowana nadprodukcją przedsiębiorstw scholijskich. Rynki Scholandii nie mogły wchłonąć takiej ilości towaru, jaka była produkowana przez Scholię, szczególnie w sytuacji, gdy inne centra gospodarcze regionu – Inselia, wschodnie wybrzeże i Delta przeżywały stagnację, wywołaną monopolistycznymi praktykami Scholii. W obliczu nieudolnej polityki Króla krajem wstrząsnęła fala zamieszek na tle bezrobocia i postępującego kryzysu gospodarczego. Parlament zażądał reform, które zostały przeprowadzone przez specjalną komisję, powołaną wspólnie przez Króla i Parlament. Wprowadzono system opieki społecznej i zasadę obowiązkowego ubezpieczenia dla pracujących. Uregulowane zostały również relacje między pracodawcami i pracobiorcami, zawieszono przestarzałe Prawo o Włóczęgach. Rząd otrzymał większe kompetencje w sprawach gospodarczych, polityka podatkowa i celna była skierowana na równomierny rozwój wszystkich gałęzi gospodarki, zaś w obliczu braku rynków zbytu ukierunkowano gospodarkę kraju na zaspokojenie własnych potrzeb przy jednoczesnym drastycznym zmniejszeniu importu przez cła zaporowe.

Kultura w tym okresie wykazywała cechy dekadenckie, rozkwitała poezja, sztuka teatralna i beletrystyka. Słynny poeta Denril ze Scholopolis stworzył swoisty, „scholijski” styl poetycki, o którym niestety niewiele wiemy. Był to prawdopodobnie wiersz sylabotoniczny, przypominający swoją budową sonet. Poezja w ówczesnej Scholii koncentrowała się na pięknie natury i wewnętrznych przeżyciach człowieka. Ponownie odkryto poezję starożytna i znane są liczne próby naśladowania stylu poezji „radgariańskiej[1]. Architektura nadal była renesansowa, budowano liczne kościoły i budynki użyteczności publicznej. Budownictwo jednak przezywało kryzys ze względu na zmniejszający się stale przyrost naturalny.

Po śmierci Linrida II królem Scholii został Vladarg III (1798-1805). Wysiłki Króla były skierowane przede wszystkim na rozwój gospodarki, zaniedbał on jednak kwestie polityczne. Był to ostatni władca Scholii, który używał tytułu „Najwyższego Opiekuna Chrześcijańskiego Kościoła Scholii”. Jego następca zrezygnował z tego tytułu i kościół był od tamtych czasów już na stałe oddzielony od państwa.  Szczególną troską Króla było szerzenie wiary poza terenami Scholii właściwej, lecz liczne akcje misjonarzy nie spowodowały trwałych skutków. Rozległe mocarstwo Scholii było niejednorodne pod względem etnicznym, kulturalnym i gospodarczym. Uprzemysłowiona i zurbanizowana Scholia właściwa była otoczona przez ubogie rolnicze obszary, które jedynie drążyły skarb państwa przez konieczność utrzymywania kosztownej administracji i stałego wojska w celu tłumienia wciąż wybuchających buntów i ochrony granic. Pod koniec XVIII wieku Parlament coraz częściej żądał od Króla obniżenia podatków i opuszczenia podbitych terenów, które rujnowały gospodarkę Scholii. Nieprzejednane stanowisko Parlamentu w kwestii nakładania nowych podatków spowodowało osłabienie kontroli wojskowej nad terenami podbitymi. W roku 1798 Scholia stanęła w obliczu wojny z Faerie, Elfidą, Dareą, Bergią i wolnymi miastami Arden. Parlament zażądał wycofania wojsk scholijskich z podbitych terenów i rozpoczęcie rozmów pokojowych. Król jednak rozpoczął działania wojenne. Początkowe sukcesy (w Darei i w Faerie) doprowadziły do rozstrzygającej bitwy pod Czarna Góra w Faerie, która została przegrana przez Scholijczyków z powodu braku środków finansowych i zaopatrzenia. Przegrana spotkała się z gwałtownym oburzeniem opinii społecznej w Scholii. Król był zmuszony do abdykacji i opuścił kraj. Na jego miejsce Parlament wybrał nowego króla Adamasta I (1805-1839)[2]. Rozmowy pokojowe nie spowodowały jednak zatrzymania wojsk koalicji i dopiero wtedy Parlament zgodził się na dodatkowe podatki. Zwerbowana na wyspach inselijskich armia najemników skutecznie odparła ataki wrogów, lecz Scholia pozostała krajem zrujnowanym pod względem gospodarczym i społecznym. Ludność straciła zaufanie do rodziny królewskiej i do Parlamentu, zwracając się do starych rodów arystokratycznych, które uzyskiwały coraz większe wpływy w państwie. Straciła niemal całkowicie znaczenia Niższa Izba Parlamentu, uchwalono prawo elekcji Króla przez możnowładców wiejskich i miejskich, co spowodowało osłabienie Parlamentu jako instytucji. Władza centralna nie mogła już kontrolować całości kraju, przemysł upadał ze względu na blokadę ze strony sąsiadów. W roku 1840 na tron Scholii wstąpił Król Adamast II (1840-1864). Za jego czasów Scholia coraz bardziej się urbanizowała, następował szybki rozwój przemysłu, który jednak już w tamtych czasach coraz bardziej niszczył środowisko naturalne, między innymi niemal całkowicie zniszczono lasy, a także stracono bardzo dużo ziemi ornej z powodu erozji.  Za czasów Adamasta III (1864-1895) zanieczyszczenie środowiska naturalnego przybiera coraz bardziej postać katastrofy ekologicznej, zwiększa się emigracja ze Scholandii, przemysł i rolnictwo upada coraz bardziej. Tylko w okresie 1880-1890 ludność Scholii zmniejszyła się o 2% i dynamika demograficzna była z każdym rokiem coraz bardziej ujemna. Taka sytuacja zachowała się aż do Katastrofy, która spowodowała całkowite wyludnienie się Scholandii.

Ostatnie dziesięciolecia istnienia Scholii jako państwa nie są zanotowane w żadnej z Kronik. Prawdopodobnie gwałtowny i pozbawiony kontroli rozwój przemysłu ciężkiego na terenie całej Scholandii spowodował katastrofę ekologiczną, która z kolei doprowadziła do wyludnienia tego kraju, jak zresztą całej Wirtuazji. Kilka dziesięcioleci wystarczyło jednak środowisku naturalnemu Scholandii do oczyszczenia i odnowy.

           

[1]  Czyli stylu poezji, który był powszechny w okresie panowania w Scholii dynastii Radgarów (pierwszej dynastii scholijskiej) w IX-XII ww. Por. J. Gołowanow, Historia Scholii I. Od pojawienia pierwszych państw na terenie Scholii do końca panowania dynastii Radgarów, Wykład na Wydziale Historii KUS; http://republika.pl/scholandia/wydzialy/historia/wyklad_historia_scholii.htm

 

[2] Por. J. Loba, A. Bartkiewicz, Zarys dziejów kultury prescholijskiej, Wykład na Wydziale Historii KUS; http://republika.pl/scholandia/wydzialy/historia/wyklad_1.htm