WSTĘP DO TEORII WOJSKOWOŚCI WIRTUALNEJ
Świat wirtualny rządzi się własnymi prawami, jego potrzeby, sojusze, a także ewentualne konflikty mocno różnią się od państw realnych. Nawet zaludniający wirtualne państwa obywatele mają w swej masie zapewne nieco inne parametry i preferencje polityczne czy społeczne, niż ogół rzeczywistego społeczeństwa. Wniosek nasuwa się zatem w sposób oczywisty: zarówno ewentualne konflikty militarne, jak i teoria, struktura, potrzeby, uzbrojenie, szkolenie oraz jakość sił zbrojnych państw wirtualnych niewiele przypominają te znane z państw świata rzeczywistego. Rozpoczynając z jednej strony naukową refleksję w dziedzinie świata wojskowości wirtualnej, z drugiej zaś szkolenie akademickie oficerów sił zbrojnych wirtualnego państwa, trzeba wskazać na podstawowe różnice, usystematyzować potrzebne dla prawidłowego funkcjonowania wirtualnego wojska zagadnienia i wskazać kierunki dalszych badań oraz główne pola pracy szkoleniowej. Temu ma służyć niniejszy wykład.
1. POTRZEBY MILITARNE WIRTUALNEGO PAŃSTWA.
W zasadzie potrzeby te, wbrew użytej nazwie, nie są w swej większości naprawdę natury wojskowej. Z jednej strony wynika to z faktu, że faktyczne zagrożenia państwa internetowego nie wynikają z groźby agresji, polegającej na zaatakowaniu granic państwa czy oderwaniu części jego terytorium. W związku z tym faktyczne utrzymywanie tradycyjnej, licznej i coraz lepiej uzbrojonej armii, wiążące się także z zaangażowaniem sił ludzkich (tworzenie stron wojskowych, struktury, bazy itd.) nie jest potrzebą pierwszej ważności ani warunkiem spokojnego istnienia państwa. Te potrzeby zabezpieczenia istnienia i suwerenności państwowej istnieją oczywiście, ale ich zaspokajanie odbywać się musi na innej zupełnie płaszczyźnie i innymi środkami, o czym jeszcze powiemy niżej. Z drugiej jednak strony naturalne wybory drogi życiowej i zawodowej obywateli państw w sieci, ich często spotykane zainteresowanie tematyką militarną, doprowadzają często do decyzji wstąpienia do armii - państwo więc, jako substytut (w tym wypadku symulacja) realnego społeczeństwa i państwa musi tym obywatelom zapewnić możliwość realizacji ich dążeń poprzez stworzenie możliwości zawodowej służby w siłach zbrojnych. Ma to także i inne pozytywne oddziaływanie na wirtualne społeczeństwo: dostarcza mu grupy wykształconych, zdyscyplinowanych obywateli, wychowanych w lojalności wobec państwa i gotowych w razie potrzeby służyć mu na wielu stanowiskach a także stanowić oparcie dla rządu w wypadku wewnętrznych problemów państwa, choćby tylko przez wyraźne opowiedzenie się po stronie prawowitej władzy. Na liście argumentów za utrzymywaniem i rozwijaniem armii wymieniony powinien zostać także aspekt prestiżu państwa. Państwo, posiadające dobrze zorganizowane siły zbrojne widziane jest zdecydowanie jako poważny partner w internetowym świecie, poza tym potencjalni przeciwnicy powinni po zapoznaniu się z imponującą, technicznie dobrze wykonaną stroną sił zbrojnych zdobyć także i tę pewność, że państwo, które potrafi stworzyć profesjonalną wirtualną armię, będzie w stanie użyć także i innych, technicznych , informatycznych i kreatywnych, programowych środków w swojej obronie. O ile więc sama armia jako instytucja ma tu charakter bardziej dekoracyjny i prestiżowy, to jednak aspekt odstraszania potencjalnego przeciwnika także może zostać uwzględniony przy tworzeniu stron wojskowych. Można przecież poprzez zastosowanie określonych technik programowania i grafiki dać do zrozumienia, że państwo dysponuje wystarczającym potencjałem wiedzy i środkami technicznymi, żeby się skutecznie obronić i odpowiedzieć na ewentualne uderzenie.
2. FAKTYCZNE ŚRODKI I DZIAŁANIA OBRONNE
Prawdziwy atak na państwo wirtualne, istniejący w sieci internetowej, na określonym serwerze lub grupie serwerów, może nadejść oczywiście tylko od strony sieci i być przeprowadzony środkami technologii informatycznej. Może to być więc: włamanie na stronę państwa i zmiana lub likwidacja danych, atak na niektóre, kluczowe dla działalności państwa instytucje: np. bank centralny, rejestry państwowe, strony dyskusyjne, czaty, itd. W celu obrony przed takim możliwym wrogim działaniem konieczne jest faktyczne istnienie wyspecjalizowanych służb, które w świecie wirtualnym przejęłyby faktycznie obowiązki sił zbrojnych. Służby te nie muszą być liczne (mogą liczyć dosłownie kilka osób), jednak ich kwalifikacje musza być bardzo urozmaicone (od prostych języków programowania i pisania stron, poprzez znajomość systemów technicznych, obsługujących np. algorytmy gospodarcze, śledzenie śladów obcej ingerencji na własnej stronie i lokalizację adresu jej sprawcy, znajdowanie i unieszkodliwianie wirusów i trojanów, aż po umiejętność samodzielnego gromadzenia, przetwarzania i nawet tworzenia własnych broni ofensywnych (oryginalnych, a przez to szczególnie groźnych dla potencjalnego przeciwnika, który w takim przypadku nie jest w stanie ich natychmiast rozpoznać i zwalczyć), mogących być użytymi w ewentualnym kontrataku. Takie prawdziwe siły zbrojne, oprócz swej niewielkiej liczebności (gwarantującej zachowanie tajemnicy wojskowej) oraz elitarności (gromadząc najlepszych, wysoko kwalifikowanych specjalistów), muszą charakteryzować się także wysokim stopniem wzajemnego zaufania członków czy pracowników oraz niesłychaną wręcz spolegliwością wobec państwa i stawianych przez nie zadań. W o wiele większym bowiem stopniu, niż to jest w tradycyjnej armii mały nawet błąd jednego z pracowników sił zabezpieczenia państwa może wyrządzić mu ogromne szkody albo doprowadzić do globalnego konfliktu. Wspomniane cechy sil obronnych narzucają także kryteria rekrutacji do nich: w zasadzie przydają się tu tylko wysokiej klasy informatycy i programiści, ludzie emocjonalnie dojrzali, lojalni wobec państwa i wielokrotnie sprawdzeni w swojej wierności i dyskrecji. Te cechy warunkują nawet wiek kandydatów: jak na żadnym innym stanowisku w służbie publicznej, nie mogą to być ludzie zbyt młodzi (brak faktycznej wiedzy informatycznej oraz doświadczenia, niepewność reakcji w sytuacjach kryzysowych, krótki dotychczasowy okres służby państwowej, czyli brak gwarancji lojalności). Dodatkowo obszarem działalności takich sił będzie z pewnością wywiad. Przez uzyskanie pewnych informacji, co do technicznego poziomu ewentualnego przeciwnika, jego uzbrojenia w faktyczne bronie ataku sieciowego a także ewentualnych zamiarów można często samemu atakowi zapobiec, zminimalizować jego skutki albo zmusić przeciwnika do zaniechania ataku. zatem działania szpiegowskie, zwłaszcza te nie wywołujące bezpośrednio otwartego konfliktu , będą odgrywały bardzo ważna role w polityce obronnej państw internetowych. Instytucje, wykonującą faktycznie zadania obrony państwa, można umieścić w strukturze sił zbrojnych jako jednostkę wyspecjalizowaną (np. rodzaj broni - wojska "technologiczne"), zaliczyć do wojskowych sil specjalnych lub też uczynić z nich osobną agencję rządową, podległa Ministerstwu Obrony lub bezpośrednio centralnemu ośrodkowi władzy (premierowi, głowie państwa). Ważne jest, aby jednostki te miały zagwarantowaną jasną strukturę podległości (podległość jednemu rozkazodawcy) i najdalej posuniętą dyskrecję w swoich działaniach (wąski, bardzo zaufany krąg informowanych o zakresie, kierunkach i sposobach ich działalności, niejawność faktycznych adresów i nazwisk). Dalszy ciąg wywodów na temat służb specjalnych obrony państwa z konieczności zostaje utajniony, nie może być umieszczany na stronach publicznych Wydziału i państwa, a jedynie będzie dostarczany samym kandydatom służb specjalnych w ramach ich właściwego szkolenia. (..........Następująca część wykładu zostaje wyłączona i będzie udostępnione wyłącznie osobom upoważnionym, których listę ustalają Król, Minister Obrony i Szef Sztabu Generalnego ........ )
3. KIERUNKI SZKOLENIA WOJSKOWEGO
Armia wirtualna, spełniająca zadania prestiżowe i umożliwiająca realizację zainteresowań wojskowych obywateli potrzebuje kadr kierowniczych, niezależnie od tego, czy faktycznie posiada w swym składzie, czy też nie, komórkę odpowiedzialną za właściwą obronę państwa, którą przedstawiono w punkcie 2 wykładu. W związku z tymi potrzebami armii, jej przyszli oficerowie muszą zostać przeszkoleni w następujących dziedzinach:
-Prawo wojskowe: struktura Ministerstwa Obrony i Sztabu Generalnego, akty prawne dotyczące sił zbrojnych, kompetencje poszczególnych urzędów i funkcji w siłach zbrojnych, droga służbowa, rodzaje broni i ich faktyczne zadania.
-Dowodzenie: struktura poszczególnych związków taktycznych i oddziałów, organizowanie jednostki wojskowej lub bazy, kierowanie nią, tworzenie struktur oddziałów i pododdziałów w jednostce czy bazie, dyslokacja i przeznaczenie baz wojskowych.
-Uzbrojenie: broń będąca na wyposażeniu Armii Scholandii bądź innych armii wirtualnych państw, podstawowe dane techniczne tej broni, jej działanie i zasięg, umiejętność wyszukania literatury fachowej, dotyczącej uzbrojenia realnych i wirtualnych armii, umundurowanie i oznaki wojskowe Królestwa Scholandii
-Taktyka: sposoby planowania i przeprowadzania manewrów wojskowych oraz opisywania ich na potrzeby stron www armii, dziedziny i sposoby tworzenia zadań szkoleniowych dla żołnierzy, łączność wewnętrzna i systemy alarmowe, niezależne od działania strony www. Scholandia.
-Wojskowość wirtualna: ogólne zadania armii wirtualnej (zarysowane w niniejszym wykładzie), przegląd innych armii wirtualnych, studia porównawcze z zakresu struktur, zadań, uzbrojenia i sposobów działania innych armii państw wirtualnych.
-Technika informatyczna: tworzenie stron baz i oddziałów wojskowych. Ten dział szkolenia może zostać zrealizowany samodzielnie przez Wydział wojskowy lub we współpracy z Wydziałem Technik Internetowych KUS.
Na wyższym etapie studiów w dziedzinie wojskowości (studia doktoranckie, "Akademia Sztabu Generalnego"), przygotowujących ścisłą kadrę kierowniczą dla wojska, powinny prócz wyżej wymienionych zadań, realizowanych na wyższym poziomie, dojść także dodatkowo wykłady na temat: strategii wojskowej Scholandii, doktryny obronnej państwa, kierowania wielkimi jednostkami i związkami taktycznymi, kierowania rodzajami broni, specjalistyczne wykłady z dziedziny danego rodzaju broni.
Wymienione kierunki kształcenia wojskowego realizuje Wydział Wojskowy KUS w formie każdorazowo: wykładu i ćwiczeń.
4. PRAKTYCZNA REALIZACJA KSZTAŁCENIA WOJSKOWEGO W PAŃSTWIE WIRTUALNYM
Odbywa się ona na trzech poziomach:
- Podstawowym: dla żołnierzy zawodowych, nie będących studentami Wydziału Wojskowego, poprzez zwykłe szkolenie wojskowe w jednostce, obejmujące zapoznawanie się ze strukturą armii, bazy i jednostki, zlecenie i realizację zadań na terenie bazy lub jednostki, wykonywanie opisów uzbrojenia, tekstów, grafik, opisów i podstron oraz inne zadania, w ramach potrzeb.
Oficerskim: dla kandydatów na oficerów, jako studentów Wydziału Wojskowego KUS, obejmującym przedmioty i zadania, opisane w punkcie 3 wykładu oraz praktyczne szkolenie na terenie wyznaczonej bazy lub jednostki wojskowej.
Sztabowym: dla kandydatów na dowódców wyższego szczebla, wykłady i zadania na studiach doktoranckich Wydziału Wojskowego KUS, połączone ze stażem w Sztabie Generalnym lub Sztabach rodzajów wojsk.
Niezależnie od tego, dla wielokrotnie sprawdzonych kandydatów, legitymujących się bardzo dużą wiedzą z zakresu technik informacyjnych, studia specjalistyczne w ramach pracy w agencji bezpieczeństwa państwowego. Podczas tej pracy i szkolenia kandydat powinien jednocześnie kontynuować studia na Wydziale Wojskowym KUS, który, po zapoznaniu się (z zachowaniem pełnej dyskrecji) z wynikami pracy kandydata, ma prawo nadać mu tytuł naukowy mgr net. lub dr net.
W zakończeniu wstępnego wykładu w zakresie teorii wojskowości należy wskazać na pilną potrzebę pracy badawczej i dydaktycznej (zbierania informacji, opracowywania technik i metod) oraz dydaktycznej (sporządzania wykładów, prac monograficznych, instrukcji i zadań) w dziedzinach, wymienionych w punkcie 3 i 4 wykładu, w celu zapewnienia możliwie najlepszego wykształcenia kadry wojskowej.