Mecenat Literatury Cesarstwa Leblandii - klasLeśmian.html

Bolesław Leśmian

    "Dwoje Ludzieńków"

    Często w duszy mi dzwoni pieśń, wyłkana w żałobie,
    O tych dwojgu ludzieńkach, co kochali się w sobie.

    Lecz w ogrodzie szept pierwszy miłosnego wyznania
    Stał się dla nich przymusem do nagłego rozstania.

    Nie widzieli się długo z czyjeś woli i winy,
    A czas ciągle upływał - bezpowrotny, jedyny.

    A gdy zeszli się, dłonie wyciągając po kwiecie,
    Zachorzeli tak bardzo, jak nikt dotąd na świecie!

    Pod jaworem - dwa łóżka, pod jaworem - dwa cienie,
    Pod jaworem ostatnie, beznadziejne spojrzenie.

    I pomarli oboje bez pieszczoty, bez grzechu,
    Bez łzy szczęścia, bez jednego uśmiechu.

    Ust ich czerwień zagasła w zimnym śmierci fiolecie,
    I pobledli tak bardzo, jak nikt dotąd na świecie!

    Chcieli się jeszcze kochać poza własną mogiłą,
    Ale miłość umarła, już miłości nie było.

    I poklękli spóźnieni u niedoli swej proga,
    By się modlić o wszystko, lecz nie było już Boga.

    Więc sił resztą dotrwali aż do wiosny, do lata,
    By wrócić na ziemię - lecz nie było już świata.

    "Romans"

    Romans śpiewam, bo śpiewam! Bo jestem śpiewakiem!
    Ona była żebraczką, a on żebrakiem.

    Pokochali się nagle na rogu ulicy
    I nie było uboższej w mieście tajemnicy...

    Nastała noc majowa, gwiaździście wesoła,
    Siedli - ramię z ramieniem - na stopniach kościoła.

    Ona mu podawała z wyrazem skupienia
    To usta do pieszczoty, to - chleb do gryzienia.

    I tak śniąc, przegryzali pod majowym niebem
    Na przemian chleb - pieszczotą, a pieszczotę - chlebem

    Dwa głody sycili pod opieką wiosny:
    Jeden głód - ten żebraczy, a drugi - miłosny.

    Poeta, co ich widział, zgadł, jak żyć trzeba?
    Ma dwa głody, lecz brak mu - dziewczyny i chleba.

    / Bez Tytułu /

    Wracam, wraca po długiej rozłące -
    Dłonie twoje, niecierpliwie lgnące!

    Wszystko - dawne, a niby na pewno -
    Drogi oddech - znajomy ruch głową ...

    Znów prowadzisz przez wszystkie pokoje,
    I idziemy, idziemy oboje...

    Nowej sukni nie dostrzegam wcale -
    Śmiech twój dzwoni, że patrzę niedbale.

    Pokazujesz dłonią niespodzianie
    Nowe w kwiaty obicia na ścianie

    I list do mnie zaczęty na stole -
    " Pełen żalu... Niech leży... Tak wolę."

    Okna nagle otwierasz w głąb nieba -
    Niepotrzebnie, a właśnie tak trzeba.

    Dłoń mą tulisz do serca więc słyszę,
    Jak uderza - choć w ustach masz ciszę...

    I w tej ciszy, w straszliwym milczeniu
    Skroń mi, płacząc składasz na ramieniu.

    "Dziewczyna"

    Dwunastu braci wierząc w sny, zbadało mur od marzeń strony,
    A poza murem płakał głos, dziewczęcy głos zaprzepaszczony.

    I pokochali głosu dźwięk i chętny domysł o dziewczynie,
    I zgadywali kształty ust po tym, jak śpiew od żalu ginie...

    Mówili o niej: " Łka więc jest!" - i nic innego nie mówili,
    I przeżegnali cały świat - i świat zadumał się w tej chwili...

    Porwali młoty w twardą dłoń i jęli w mury tłuc z łoskotem!
    I nie wiedziała ślepa noc, kto jest człowiekiem, a kto młotem?

    "O, prędzej skruszmy zimny głaz, nim śmierć Dziewczynę rdzą powlecze" -
    Tak, waląc w mur, dwunasty brat do jedenastu innych rzecze.

    Ale daremny był ich trud, daremny ramion sprzęg i usił!
    Oddali ciała swe na strwon owemu snowi, co ich kusił!

    Łamią się piersi, trzeszczy kość, próchnieją dłonie, twarze bledną...
    I wszyscy w jednym zmarli dniu i noc wieczystą mieli jedną!

    Lecz cienie zmarłych - Boże mój! - nie wypuściły młotów z dłoni!
    I tylko inny płynie czas i tylko młot inaczej dzwoni...

    I dzwoni w przód ! I dzwoni wspak! I wzwyż za każdym grzmi nawrotem!
    I nie wiedziała ślepa noc, kto tu jest cieniem, a kto młotem?

    " O, prędzej skruszmy zimny głaz, nim śmierć Dziewczynę rdzą powlecze!" -
    Tak, waląc w mur, dwunasty cień do jedenastu innych rzecze .

    Lecz cieniom zbrakło nagle sił, a cień się mrokom nie opiera!
    I powymarły jeszcze raz, bo nigdy dość się nie umiera...

    I nigdy dość, i nigdy tak, jak tego pragnie ów co kona!...
    I znikła treść - i zginął ślad - i powieść o nich już skończona!

    Lecz dzielne młoty - Boże mój - mdłej nie poddały się żałobie!
    I same przez się biły w mur, huczały spiżem same w sobie!

    Huczały w mrok, huczały w blask i ociekały ludzkim potem!
    I nie wiedziała ślepa noc, czym bywa młot, gdy nie jest młotem?

    " O, prędzej skruszmy zimny głaz, nim śmierć dziewczynę rdzą powlecze!" -
    Ta, waląc w mur, dwunasty młot do jedenastu innych rzecze.

    I runął mur, tysiącem ech wstrząsając wzgórza i doliny!
    Lecz poza murem - nic i nic! Ni żywej duszy ni Dziewczyny!

    Niczyich oczu, ani ust! I niczyjego w kwiatach losu!
    Bo to był głos i tylko - głos, i nic nie było, oprócz głosu!

    Nic - tylko płacz i żal i mrok i niewiadomość i zatrata!
    Takiż to świat! Niedobry świat! Czemuż innego nie ma świata?

    Wobec kłamliwych jawnie snów, wobec zmarniałych w nicość cudów,
    Potężne młoty legły w rząd na znak spełnionych godnie trudów.

    I była zgroza nagłych cisz! I była próżnia w całym niebie!
    A ty z tej próżni czemu drwisz, kiedy ta próżnia nie drwi z ciebie?

    "Rozmowa"

    Ciało mówi do duszy: "Jestem tu - w tych światach,
    Gdzie i ty się zbłąkałaś. Ta sama nam droga.
    Spojrzyj tylko: woń wdycham, tarzam się w kwiatach,
    Ocieram się o słońce, o sen i o Boga,
    O którym mówisz zawsze ze smutkiem, jak gdyby
    Smutek był wiarą... Spojrzyj: jestem teraz w lesie,
    Bawią mię złote bąki i czerwone grzyby
    I to, że drzewom wokół tak zazielenić chce się!
    Jeśli wolisz - każ mi się zapodziać na łące,
    A zobaczysz, jak zaraz swoją białość zmącę
    Purpurą rośnych maków, których dotyk nagły
    Budzi szczęście i życie tak jasno tłomaczy!
    Niech mię tylko kłos po oczach uderzy smagły,
    A już świat się rozwidnia i wiem, co świat znaczy.
    Nie przeszkadzaj mi wiedzieć! Milcz, dopóki drzewa
    Szumią, dopóki pachnie jałowiec i mięta!
    Milcz! Nie mówi się prawdy, lecz bez słów się śpiewa.
    Kłamie ten co zna słowa, a nut nie pamięta.
    Jam z tych światów, gdzie w ogniu grzech, śpiewając, pląsa,
    Gdzie płoną piersi, wargi i kły, chciwe strawy -
    Gdzie róża, krwią nabiegła, lilię białą kąsa,
    I gdzie jeszcze brzmi w słońce zielony wrzask trawy!
    Nie tłum owego wrzasku! Nie nęć mię w mrok głuszy!
    Nie gardź mną, nie opuszczaj! - Porzuć swe zaświaty
    Dla wspólnych zabaw ze mną" -
    Tak ciało do duszy
    Mówi, a dusza - nikła i płochliwa mara -
    Słucha jego szeptów i przez łzy się stara
    Kochać te same kwiaty, rwać te same kwiaty...

    "Nocą Umówioną"

    Nocą umówiona, nocą ociemniałą
    Przyszło do mnie ciszkiem to przychętne ciało.
    Przyszło potajemnie - w cudzej bezżałobie -
    Było mu na imię tak samo, jak tobie...

    Zajrzało po drodze w przyszłość i w zwierciadło -
    Na pościeli zimnej obok się pokładło -
    Dla mnie się pokładło, bym je mógł całować
    I znużyć - i znużyć - i nie pożałować!

    Lgnęło mi do piersi - ofiarnie pachnące,
    Domyślnie bezwstydnie i - posłuszniejące...
    W ciemnościach - w radościach - na granicy łkania
    Mdlało od nadmiaru niedoumierania.

    I nic w nim nie było, prócz czaru i grzechu,
    Prócz bezwiednej woni - wiednego pośpiechu -
    I prócz tego dreszczu, co ginie w krwi szumie -
    A bez niego ciało - ciała nie rozumie.