Dane techniczne:	Opis:	Historia:
Rozpiętość: 56,39 m Długość: 49,05 m Wysokość: 12,40 m Szerokość kadłuba: 3,00 m Powierzchnia skrzydła: 371,6 m2 Masa własna: 90 000 kg Masa uzbrojenia: 47 720 kg Masa startowa: 221 350 kg Prędkośc maks.: 957 km/h Prędkośc przel.: 891 km/h Pułap: 16 765 m Zasięg: 12 070 km Rozbieg: 3050	Bombowiec strategiczny-nosiciel rakiet. Ośmiosilnikowy odrzutowy grzbietopłat. Skrzydło: Skos 35° (w 25% cięciwy), o ujemnym wzniosie 3°; konstrukcja metalowa, wielodźwigarowa, półskorupowa, kesonowa. Kadłub: Konstrukcja półskorupowa metalowa; pomieszczenia załogi ciśnieniowe; duża pojedyńcza komora bombowa. Usterzenie: Statecznik poziomy przestawialny; konstrukcja metalowa półskorupowa, wielodźwigarowa. Podwozie: Jednotorowe, czterozespołowe; chowane hydraulicznie, z pomocniczymi podporami pod skrzydłem; amortyzacja olejowo-powietrzna; hamulce hydrauliczne. Napęd: 8 silników odrzutowych umieszczonych parami na 4 wspornikach pod skrzydłami; typ silników zależy od wersji samolotu. Awionika: System obserwacji elektrooptycznej: AN/ASQ-151 EVS w skład którego wchodzi: - kamera do obserwacji w podczerwieni Hughes AN/AAQ-6; - kamera TV Westinghouse AN/AVQ-22. Systemy nawigacyjne: - system nawigacji bezwładnościowej AN/ASN-131 - analogowy system bombowo-nawigacyjny IBM-Raytheon AN/ASQ-38 - system utrzymywania kursu Lead Siegler - zestaw AFSATCOM Urządzenia do walki radioelektronicznej: - AN/ALT-28 - AN/ALT-32 - AN/ALQ-117 - AN/ALQ-122 Radar ochrony ogona Westinghouse AN/ALQ-153 Dopplerowski radar ostrzegawczy AN/ALR-46 Radar sterujący uzbrojeniem obronnym AN/ASG-21 Uzbrojenie: Jako obrona działko M61 "Vulcan" (kal. 20 mm) lub 4 sprzężone k.m. (kal. 12,7 mm) sterowane radarem; w komorze bombowej bomby klasyczne, atomowe; pod skrzydłem pociski rakietowe o dużej sile rażenia lub pociski manewrujące.	W 1948 roku Depertamen Obrony USA złożył zamówienie do koncernu lotniczego Boeing na zaprojektowanie i wykonanie nowego bombowca strategiczneguo o udźwigu i zasięgu przewyższającym wszystkie dotychczasowe jednostki, zdolnego da ataków na cele położone w każdym punkcie kuli ziemskiej. Wynikiem tego zamówienia był projekt samolotu XB-52, ze skrzydłami o skosie równym 20°, z sześcioma silnikami turbośmigłowymi. Po zakupie silników odrzutowych (a ściśle po zakupie ich licencji w Wielkiej Brytanii) został on znacznie zmodyfikowany min. zwiększono skos skrzydeł do 35° i liczbę silników podwyższono do ośmiu, umieszczając je parami na podskrzydłowych wspornikach-pylonach. W rok po złożeniu zamówienia firma przedstawiła odbiorcy makietę samolotu, która została zaakceptowana, więc przystąpiono do budowy prototypów wykorzystując przy tym technikę, którą zastosowana w poprzednim bąbowcu B-47 Stratojet. Prototyp B-52 został oblatany 1952-04-15. Zaledwie w trzy dni później wzbił się w niebo najgroźniejszy konkurent B-52; samolot bombowy firmy Convair, oznaczony YB-60. Drugim poważnym konkurentem był samolot turbośmigłowy Douglas 1211-I. Jednak ostatecznie do seryjnej produkcji został skierowany projekt koncernu Boeinga, charakteryzujący się ciekawymi perspektywistycznymi rozwiązaniami. Rozwiązaniami-52 po poprawkach wynikających z prób prototypów początkowo był produkowany w fabryce Boeinga w Seatlle. W roku 1958 zakończono produkcję B-52 w Seattle po zbudowaniu tam łącznie 448 samolotów. Produkcja bombowców B-52 została przeniesiona do nowych zakładów w Wichita.

F-16

Dane techniczne:	Opis:	Historia:
Rozpiętość: 9,45 m Długość: 14,52 m Wysokość: 5,01 m Powierzchnia nośna: 27,9 m2 Masa własna: 6 607 kg Masa startowa norm./maks.: 10 205/14 968 kg Prędkość maks.: 2 440 km/h Prędkość min.: 300 km/h Wznoszenie: 300 m/s Pułap: 15 240 m Promień działania: 930 km Zasięg maks.: 3890 km Rozbieg: 530 m Dobieg: 800 m	Lekki myśliwiec wielozadaniowy. Jednosilnikowy, jednomiejscowy średniopłat. Skrzydło: Skos krawędzi natarcia 45°; profil NACA 64A-204, konstrukcja metalowa półskorupowa wielodźwigarowa "fail safe". Kadłub: Konstrukcja metalowa półskorupowa "fail safe"; fotel wyrzucany typu "zero-zero". Usterzenie: Poziome płytowe wielodźwigarowe z pokryciem kompozytowym, częściowo przekładkowe; statecznik pionowy czterodźwigarowy, ster kierunku przekładkowy. Podwozie: Chowane hydraulicznie, amortyzacja olejowo-gazowa, hamulce hydrauliczne tarczowe, możliwość zastosowania haka do lin hamujących. Napęd: Silnik dwuprzepływowy Pratt & Whitney F-100-PW-100. Wersje F-16C/D Block 30/40 posiadają silnik General Electric F-110-GE-100 o ciągu 128,8 kN Wersje F-16C/D Block 32/42 posiadają silnik Pratt & Whitney F-100-PW-200 o ciągu 106,5 kN Awionika: stacja radiolokacyjna (do wykrywania i śledzenia celów oraz kierowania uzbrojeniem): samoloty F-16A/B - doplerowski radar impulsowy Westinghouse AN/APG-66 samoloty F-16C/D - doplerowski radar impulsowy Westinghouse AN/APG-68 Uzbrojenie: uzbrojenie stałe: działko M61A "Vulcan" kal. 20mm z zapasem 511 naboi; uzbrojenie podwieszane: bomby skrzynkowe Mk 20 "Rockeye" i CBU-87, bomby Mk 83 i Mk 84 o masie 227 kg lub 454 kg, pociski rakietowe AGM-65 "Maverick", kierowane pociski GBU-10 i GBU-15.	W roku 1972 Departament Obrony USA ogłosił konkurs na opracowanie lekkiego myśliwca zapewniającego tzw. dzienną przewagę powietrzną. Po pierwszej fazie eliminacji zostały dwie firmy: YF-16 firmy General Dynamics i YF-17 firmy Northrop. Po zrealizowaniu obydwy projektów ostatecznie wygrał SYF 16, a YF-17 stał się przedprototypem myśliwca F-18 "Hornet". W konstrukcji F-16 osiągnięto wysoki stopień unifikacji części z wcześniejszym F-111, który wynosił ponad 60% dla elementów struktury. Zastosowano również, po raz pierwszy, zupełną nowość: układ sztucznej stateczności i aktywnego sterowania, dzięki któremu samolot ten stał się zapowiedzią zupełnie nowej jakości w klasie. Konstrukcję samolotu zaprojektowano jako modułową, mając na celu możliwość produkcji kooperacyjnej i ułatwienie tworzenia nowych wersji przez wymianę modułów. Prototyp samolotu YF-16 został przetestowany i oblatany 1974-02-02 i jeszcze w trakcie prób został zaprezentowany europejskim krajom NATO, poszukującym właśnie myśliwca na lata 1970/80. W rozpisanym w połowie lat siedemdziesiątych konkursie bezapelacyjnie zwyciężył YF-16, dominując samoloty takie jak Mirage F.1 i SAAB J-37 "Viggen"; stało się tak dlatego, iż firma General Dynamics zaproponowała europejskim krajom NATO współpracę kooperacyjną przy jego produkcji, co było dla nich korzystne ze względu na ożywienie włąsnych przemysłów lotniczych i przyswojenie nowych technologii. Pierwszy samolot seryjny oblatano 1976-10-20, miał on powiększone skrzydła i usterzenie w porównaniu z YF-16. Produkcja seryjna i montaż przeprowadzane są w USA, Belgii i Holandii.

MI-28

Dane techniczne:	Opis:	Historia:
Długość: 17,0 m Wysokość: 4,70 m Średnica wirnika: 17,20 m Max. ciężar startu: 11660 kg Max. prędkość pozioma: 162 węzłów Max. zasięg: 248 nm Max. prędkość wznoszenia: 816 m/min Pułap operacyjny: 5800 m Pułap zawisu: 3600 m	Dwuturbinowy dwumiejscowy helikopter bojowy Układy: Kabina klimatyzowana i ciśnieniowa (hermetyczna), pod nadciśnieniem powietrza wylotowego silnika. Podwojony system hydrauliczny, ciśnienie 152 bary. Układ elektryczny prądu przemiennego 208V. Awionika: Konwencjonalne oprzyrządowanie do lotu według wskazań przyrządów z automatyczną stabilizacją, automatycznym utrzymywaniem w zawisie, blokadą kierunku/zawisu podczas ataku; standardowe wyposażenie nawigacyjno-łącznościowe. Uzbrojenie: Ruchome działko na pod dziobem 2AA2 kal. 30 mm z 300 sztukami amunicji. Szesnaście pocisków przeciwpancernych, 2 zasobniki a w każdym z nich 20 rakiet kal. 80 mm.	Ten śmigłowiec był w zasadzie odpowiedzią na Amerykański projekt AH-64 Apache. Jego prototyp został oblatany i przetestowany 10.11.1982r, jednak nigdy nie wszedł do seryjnej produkcji.

MIG-29

Dane techniczne:	Opis:	Historia:
Rozpiętość skrzydeł całkowita: 11,36 m Długość całkowita: 17,32 m Wysokość całkowita: 4,73 m Masa pustego: 10900 kg Masa maksymalna uzbrojenia: 3000 kg Maksymalna masa startowa: 18500 kg Ilość paliwa: 4365 l Model silnika: 2x Klimow RD-33 Ciąg: 50 kN / 83 kN z dopalaniem Maksymalna prędkość przelotowa: 2445 km/h Pułap: 18000 m Zasięg: 3000 km Rozbieg: 250 m Dobieg: 600 m	MIG-29 jest to jednomiejscowy myśliwiec frontowy przeznaczony do zwalczania celów powietrznych na średnich i małych odległościach, w tym także na tle ziemi dniem i nocą, w zwykłych i trudnych warunkach atmosferycznych, w warunkach zakłóceń, a także do zwalczania celów naziemnych i nawodnych. Skrzydła: - w układzie pasmowym. Usterzenie pionowe: zdwojone. Podwozie: trójpodporowe z kołem przednim wciągane w locie. Zespół napędowy: dwa silniki Tumański RD-33 dwuprzepływowe o ciągu z dopalaniem 8145 daN (8303 kG) każdy. Uzbrojenie: działko 30mm, na 6 podskrzydłowych punktach można podwiesić, rakiety kierowane i samonaprowadzające się - R-27R1, R-60, R-73E - do zwalczania celów powietrznych lub bomby o wagomiarze do 500 kg, zbiorniki zapalające ZB-500 i zasobniki KMGU, niekierowane pociski rakietowe - S-24 i S-8 - do zwalczania celów naziemnych.	Mig29 został zaprojektowany i wykonany w celu zastąpienia przestarzałych Migów 21 ( w kodzie NATO Fishbed) i starzejących się Migów 23 (w kodzie NATO Flogger). Jako nowy myśliwiec miał stać się przeciwwagą dla nowego amerykańskiego produktu, F-16 Falcon wchodzącego właśnie w wyposażenie lotnictwa NATO. Pracę nad nowym Migiem zaczęto już na początku lat 70-tych. Lecz amerykański "brat" wywarł duży wpływ na rosyjską konstrukcję, która została lekko zmieniona. Mig podobnie jak Amerykański Falcon miał być lekkim, niezbyt skomplikowanym w obsłudze, myśliwcem frontowym. Mig 29 miał być bardzo efektywnym w walce manewrowej (w kontraście do swojego poprzednika Miga 23, którego zaprojektowana z przekonaniem w skuteczność i efektywność rakiet powietrze-powietrze), miał być skuteczny o każdej porze dnia i nocy oraz w każdych warunkach meteorologicznych i być przystosowany do najnowszej techniki uzbrojenia. Mig miał być myśliwcem walki powietrznej a aspekt pozostałych zadań bojowych po prostu zlekceważono. Mig został wyposażony w silniki Klimow RD-33 o ciągu maksymalnym 11 ton oba. Jednym z ważniejszych aspektów było bezpieczeństwo, rosyjski myśliwiec może lecieć sprawnie z uszkodzonym jednym silnikiem. Jednak nie tylko to jest jedynym plusem układu napędowego Miga. Zapewniał on samolotowi ogromne przyspieszenie ważne w startach manewrowych. Rosyjski Mig zaraz po starcie może wzbić się pionowo w górę, gdy jego Amerykański "brat" dawno straciłby przyspieszenie!!

tekst zebrali i opracowali: Kamil Trzemżalski, Nick Lipman; HTML: Nick Lipman