

RAMOWA KONWENCJA
NARODW ZJEDNOCZONYCH 

W SPRAWIE ZMIAN KLIMATU,

sporzdzona w Nowym Jorku dnia 9 maja 1992 r.




W imieniu Cesarstwa Leblandii

CESARZ LEBLANDII

podaje do powszechnej wiadomoci:

W dniu 9 maja 1992 r. w Nowym Jorku zostaa sporzdzona Ramowa konwencja Narodw 
Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu w nastpujcym brzmieniu:

Ramowa konwencja Narodw Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu

Strony niniejszej konwencji,

uznajc, e zmiany klimatu Ziemi i ich negatywne skutki s wsplnym problemem 
ludzkoci,

zaniepokojone tym, e wskutek dziaalnoci czowieka powanie zwikszya si ilo gazw 
cieplarnianych, e wzrost ich iloci intensyfikuje naturalny efekt cieplarniany i e rezultatem tego 
bdzie wzrost redniej temperatury powierzchni Ziemi i atmosfery, co moe wpyn negatywnie 
na naturalne ekosystemy i ca ludzko,

biorc pod uwag, e najwikszy udzia w dawnych i obecnych globalnych emisjach gazw 
cieplarnianych przypada na pastwa wysoko rozwinite, e emisja tych gazw w przeliczeniu na 
jednego mieszkaca w pastwach rozwijajcych si jest wci wzgldnie niewielka i e udzia 
tych pastw w globalnych emisjach gazw bdzie wzrasta w zwizku z potrzeb spoecznego i 
gospodarczego rozwoju tych pastw,

wiadome roli i znaczenia pochaniaczy i zbiornikw gazw cieplarnianych dla 
ekosystemw ldowych i morskich,

biorc pod uwag, e prognozy zmian klimatu cechuj si znaczn niepewnoci, 
szczeglnie co do czasu zachodzenia, wielkoci i zasigu geograficznego tych zmian,

uznajc, e globalny charakter zmian klimatu wymaga maksymalnie rozwinitej wsppracy 
wszystkich pastw i ich udziau w efektywnym i odpowiednim midzynarodowym 
przeciwdziaaniu, zgodnie z ich wsplnymi, lecz zrnicowanymi moliwociami i ich 
warunkami spoecznymi i ekonomicznymi,

powoujc si na stosowne postanowienia Deklaracji Konferencji Narodw Zjednoczonych 
w sprawie rodowiska czowieka, przyjtej dnia 16 czerwca 1972 r. w Sztokholmie,

przypominajc rwnie, e pastwa, zgodnie z Kart Narodw Zjednoczonych i zasadami 
prawa midzynarodowego, maj suwerenne prawo do eksploatacji wasnych zasobw zgodnie z 
ich wasn polityk ochrony rodowiska i rozwoju oraz ponosz odpowiedzialno za 
zagwarantowanie, aby dziaalno lub kontrola w obrbie ich wasnej jurysdykcji nie 
powodoway szkd w rodowisku innych pastw lub obszarw wykraczajcych poza granice ich 
narodowej jurysdykcji,

potwierdzajc zasady suwerennoci pastw w midzynarodowej wsppracy w zakresie 
zmian klimatu,

uznajc, e pastwa powinny ustanowi efektywne ustawodawstwo dotyczce ochrony 
rodowiska, e normy, cele zarzdzania i priorytety ochrony rodowiska powinny odzwierciedla 
kontekst problemw rodowiska i rozwoju, ktrych dotycz, oraz e normy przyjte w niektrych 
pastwach mog by dla innych pastw, w szczeglnoci pastw rozwijajcych si, 
nieodpowiednie i nie usprawiedliwiajce kosztw ekonomicznych i spoecznych,

powoujc si na postanowienia rezolucji Zgromadzenia Oglnego numer 44/228 z dnia 22 
grudnia 1989 r. dotyczcej Konferencji Narodw Zjednoczonych w sprawie rodowiska i 
rozwoju oraz rezolucji numer 43/53 z dnia 6 grudnia 1988 r., 44/207 z dnia 22 grudnia 1989 r., 
45/212 z dnia 21 grudnia 1990 r. i 46/169 z dnia 19 grudnia 1991 r. w sprawie ochrony klimatu 
ziemskiego dla obecnego i przyszych pokole ludzkoci,

powoujc si rwnie na rezolucj Zgromadzenia Oglnego numer 44/206 z dnia 22 grudnia 
1989 r. w sprawie moliwego negatywnego wpywu podniesienia si poziomu mrz na wyspy i 
obszary nadbrzene, szczeglnie na obszary nadbrzene nisko pooone, oraz stosowne 
postanowienia rezolucji Zgromadzenia Oglnego numer 44/172 z dnia 19 grudnia 1989 r. w 
sprawie wdraania planu dziaania dotyczcego zwalczania pustynnienia,

powoujc si dalej na Konwencj wiedesk w sprawie ochrony warstwy ozonowej z 1985 
r. i Protok montrealski w sprawie substancji zuboajcych warstw ozonow z 1987 r., 
uzupeniony i poprawiony dnia 29 czerwca 1990 r.,

biorc pod uwag Deklaracj ministerialn drugiej wiatowej Konferencji Klimatycznej, 
przyjt dnia 7 listopada 1990 r.,

wiadome wartoci prac analitycznych prowadzonych w wielu pastwach w dziedzinie 
zmian klimatu i znaczcego wkadu do wymiany wynikw bada naukowych i koordynacji 
bada wiatowej Organizacji Meteorologicznej, Programu rodowiska Narodw Zjednoczonych 
i innych organw, organizacji i agencji systemu Narodw Zjednoczonych, jak rwnie innych 
organw midzynarodowych i midzyrzdowych,

uznajc, e kroki niezbdne do zrozumienia i zajmowania si zmianami klimatu s 
najbardziej efektywne spoecznie i ekonomicznie dla rodowiska wwczas, gdy s oparte na 
waciwych wnioskach naukowych, technicznych i ekonomicznych, stale aktualizowanych w 
wietle nowych ustale w tych dziedzinach,

uznajc, e rne dziaania zajmujce si zmianami klimatu mog by uzasadnione 
ekonomicznie i mog rwnie pomc w rozwizywaniu innych problemw rodowiska,

uznajc rwnie potrzeb podjcia przez pastwa wysoko rozwinite pilnych i elastycznych 
dziaa w oparciu o jasno okrelone priorytety bdce pierwszym krokiem w kierunku 
wszechstronnych strategii reagowania na poziomie globalnym, narodowym oraz, w 
uzgodnionych przypadkach, regionalnym, uwzgldniajc wszystkie gazy cieplarniane, cznie z 
wziciem pod uwag ich wzgldnego udziau w powikszeniu efektu cieplarnianego,

uznajc dalej, e pastwa lece na nisko pooonych obszarach nadbrzenych lub na 
maych wyspach albo na terenach suchych lub psuchych, zagroone powodziami, suszami lub 
pustynnieniem, jak rwnie pastwa rozwijajce si o wraliwych ekosystemach grskich s 
szczeglnie naraone na negatywne skutki zmian klimatu,

uznajc specyficzne trudnoci tych pastw, zwaszcza rozwijajcych si, ktrych gospodarki 
s szczeglnie uzalenione od produkcji, uytkowania i eksportu paliw kopalnianych w 
konsekwencji dziaa majcych na celu ograniczenie emisji gazw cieplarnianych,

potwierdzajc, e reagowanie na zmiany klimatu powinno by w integralny sposb 
skoordynowane z rozwojem spoecznym i ekonomicznym, ze zwrceniem uwagi na uniknicie 
negatywnego wpywu na rozwj ekonomiczny, przy penym uwzgldnieniu uzasadnionych, 
priorytetowych potrzeb pastw rozwijajcych si, zmierzajcych do osignicia 
zrwnowaonego wzrostu ekonomicznego i likwidacji ubstwa,

uznajc, e wszystkie pastwa, a w szczeglnoci pastwa rozwijajce si, potrzebuj 
dostpu do surowcw niezbdnych do osignicia zrwnowaonego rozwoju spoecznego i 
ekonomicznego, a take uwaajc, e aby pastwa rozwijajce si osigny postp w zblianiu 
si do tego celu, konieczny bdzie wzrost zuycia energii, biorc pod uwag moliwoci 
osignicia wikszej wydajnoci energetycznej i kontrolowania oglnego poziomu emisji gazw 
cieplarnianych rwnie poprzez wdraanie nowych technologii, ktrych stosowanie bdzie 
korzystne ze wzgldw ekonomicznych i spoecznych,

zdecydowane chroni system klimatyczny dla obecnego i przyszych pokole,

uzgodniy, co nastpuje:


Artyku 1 

Definicje*)

W rozumieniu niniejszej konwencji:
1. "Negatywne skutki zmian klimatu" oznaczaj zmiany w rodowisku fizycznym lub w 
biocie, spowodowane zmianami klimatu, ktre maj znaczcy szkodliwy wpyw na skad, 
odporno lub wydajno naturalnych sterowanych ekosystemw lub na dziaanie systemw 
socjoekonomicznych albo na zdrowie i dobrobyt czowieka.
2. "Zmiany klimatu" oznaczaj zmiany w klimacie spowodowane porednio lub 
bezporednio dziaalnoci czowieka, ktra zmienia skad atmosfery ziemskiej i ktra jest 
odrniana od naturalnej zmiennoci klimatu obserwowanej w porwnywalnych okresach.
3. "System klimatyczny" oznacza cao atmosfery, hydrosfery, biosfery i geosfery oraz ich 
wzajemne oddziaywanie.
4. "Emisje" oznaczaj uwalnianie gazw cieplarnianych i (lub) ich substancji do atmosfery 
nad okrelonym obszarem, w danym okresie.
5. "Gazy cieplarniane" oznaczaj te gazowe skadniki atmosfery, zarwno naturalne, jak i 
antropogeniczne, ktre pochaniaj i reemituj promieniowanie podczerwone.
6. "Regionalna organizacja integracji gospodarczej" oznacza organizacj utworzon przez 
suwerenne pastwa na danym obszarze, ktra ma kompetencje odnoszce si do spraw 
regulowanych przez niniejsz konwencj lub jej protokoy i ktra zostaa odpowiednio 
upowaniona, zgodnie z jej wewntrznymi procedurami, do podpisywania, ratyfikowania, 
przyjmowania, zatwierdzania lub przystpowania do instrumentw bdcych przedmiotem jej 
zainteresowania.
7. "Zbiornik" oznacza skadnik lub skadniki systemu klimatycznego, w ktrym gromadz 
si gazy cieplarniane lub substancje tworzce gazy cieplarniane.
8. "Pochaniacz" oznacza jakikolwiek proces, dziaalno lub mechanizm, ktry usuwa z 
atmosfery gaz cieplarniany, aerozol lub substancj tworzc gaz cieplarniany.
9. "rdo" oznacza jakikolwiek proces lub dziaalno, ktry uwalnia do atmosfery gaz 
cieplarniany, aerozol lub substancj tworzc gaz cieplarniany.
_____________________
*) Tytuy artykuw podane s jedynie w celu uatwienia czytelnikowi posugiwania si tekstem.

Artyku 2 

Cel

Celem podstawowym niniejszej konwencji i wszelkich zwizanych z ni dokumentw 
prawnych, ktre mog by przyjte przez Konferencj Stron, jest doprowadzenie, zgodnie z 
waciwymi postanowieniami konwencji, do ustabilizowania koncentracji gazw cieplarnianych 
w atmosferze na poziomie, ktry zapobiegaby niebezpiecznej antropogenicznej ingerencji w 
system klimatyczny. Dla uniknicia zagroenia produkcji ywnoci i dla umoliwienia 
zrwnowaonego rozwoju ekonomicznego poziom taki powinien by osignity w okresie 
wystarczajcym do naturalnej adaptacji ekosystemw do zmian klimatu.

Artyku 3 

Zasady

W dziaaniach zmierzajcych do osignicia celu konwencji i wprowadzenia w ycie jej 
postanowie Strony bd si kieroway, midzy innymi, nastpujcymi zasadami:
1. Strony powinny chroni system klimatyczny dla dobra obecnego i przyszych pokole 
ludzkoci, opierajc si na zasadach sprawiedliwoci i zgodnie z ich wsplnymi, chocia 
zrnicowanymi, zasadami odpowiedzialnoci i moliwociami. Stosownie do tego Pastwa-
Strony rozwinite powinny obj przewodnictwo w przeciwdziaaniu zmianom klimatu i 
negatywnym skutkom tych zmian.
2. Szczeglnej uwadze bd poddane specyficzne potrzeby i specjalne okolicznoci Pastw-
Stron rozwijajcych si, zwaszcza tych, ktre s najbardziej naraone na negatywne skutki 
zmian klimatu, oraz tych Stron, zwaszcza Pastw-Stron rozwijajcych si, ktre w ramach 
niniejszej konwencji byyby obcione nieproporcjonalnie lub nadmiernie.
3. Strony powinny podj rodki zapobiegawcze dla przewidzenia, zapobieenia lub 
zminimalizowania przyczyn zmian klimatu i zagodzenia ich negatywnych skutkw. W 
przypadku zagroenia powanymi lub nieodwracalnymi szkodami, brak cakowitej naukowej 
pewnoci nie powinien by uwaany za powd do opnienia podjcia takich rodkw 
zapobiegawczych. Naley zwrci uwag, aby polityka i rodki zapobiegajce zmianom klimatu 
byy oszczdne i zapewniay powszechne korzyci za moliwie najnisz cen. Aby to osign, 
taka polityka i rodki powinny uwzgldnia rne konteksty socjoekonomiczne, by 
wszechstronne, obejmowa wszystkie istotne rda, pochaniacze i zbiorniki gazw 
cieplarnianych oraz ich adaptacj, jak rwnie obejmowa wszystkie sektory gospodarcze. 
Wysiki majce na celu zapobieganie zmianom klimatu mog by podejmowane przy 
wspdziaaniu zainteresowanych Stron.
4. Strony maj prawo i powinny promowa zrwnowaony rozwj. Polityka i rodki suce 
ochronie systemu klimatycznego przed zmianami powodowanymi przez czowieka powinny by 
dostosowane do specyficznych warunkw kadej ze Stron i zintegrowane z narodowymi 
programami rozwoju, biorc pod uwag, e rozwj ekonomiczny jest niezbdnym celem podjcia 
dziaa dla zapobiegania zmianom klimatu.
5. Strony powinny wspdziaa przy promowaniu wspierajcego i otwartego 
midzynarodowego systemu ekonomicznego, ktry prowadziby do zrwnowaonego wzrostu 
ekonomicznego i rozwoju wszystkich Stron, w szczeglnoci Pastw-Stron rozwijajcych si, 
umoliwiajc im lepsze zajmowanie si problemami zmian klimatu. rodki podjte dla 
zapobiegania zmianom klimatu, w tym take rodki podjte w trybie jednostronnym, nie powinny 
stawa si rodkami do arbitralnego lub nie usprawiedliwionego dyskryminowania lub 
maskowanego ograniczania handlu midzynarodowego.

Artyku 4 

Zobowizania

1. Wszystkie Strony, biorc pod uwag swe wsplne, lecz zrnicowane, zasady 
odpowiedzialnoci oraz swe specyficzne priorytety rozwoju narodowego i regionalnego, cele i 
okolicznoci, bd:
a)	rozwija, okresowo aktualizowa, publikowa i udostpnia Konferencji Stron, zgodnie z 
artykuem 12, raporty krajowe o antropogenicznych emisjach wszystkich gazw 
cieplarnianych, nie kontrolowanych przez Protok montrealski, pochodzcych ze rde 
oraz usuwanych przez pochaniacze, stosujc porwnywalne metodologie uzgodnione 
przez Konferencj Stron;
b)	formuowa, wdraa, publikowa i regularnie aktualizowa krajowe i - tam, gdzie jest to 
waciwe - regionalne programy obejmujce rodki agodzenia zmian klimatu przez 
okrelenie antropogenicznych emisji pochodzcych ze rde i usuwanych przez 
pochaniacze wszystkich gazw cieplarnianych, nie objtych kontrol przez Protok 
montrealski, jak rwnie rodki uatwiajce odpowiedni adaptacj do zmian klimatu;
c)	popiera i wsppracowa w rozwoju, stosowaniu i rozpowszechnianiu, uwzgldniajc 
transfer technologii, dowiadcze i procesw pozwalajcych kontrolowa, redukowa lub 
zapobiega antropogenicznym emisjom gazw cieplarnianych, nie objtych kontrol przez 
Protok montrealski, we wszystkich odnonych dziedzinach, wczajc w to energetyk, 
transport, przemys, rolnictwo, lenictwo i resorty zajmujce si zagospodarowaniem 
odpadw;
d)	popiera zrwnowaone zarzdzanie oraz promowa i wsppracowa na rzecz ochrony i 
podniesienia efektywnoci pochaniaczy i zbiornikw wszystkich gazw cieplarnianych 
nie objtych kontrol przez Protok montrealski, uwzgldniajc biomasy, lasy i oceany, 
jak rwnie inne ekosystemy ldowe, nadbrzene i morskie;
e)	wsppracowa w przygotowaniu adaptacji do skutkw zmian klimatu; rozwija i 
wypracowywa odpowiednie i zintegrowane plany dla zarzdzania strefami 
nadbrzenymi, dla zasobw wody i rolnictwa oraz dla ochrony i rekultywacji obszarw, 
szczeglnie w Afryce, dotknitych susz, pustynnieniem bd powodziami;
f)	uwzgldnia zmiany klimatu, w stopniu, w jakim jest to moliwe, w projektach lub 
podejmowanych przedsiwziciach, dla agodzenia bd adaptacji do zmian klimatu, w 
dziedzinie spoecznej, ekonomicznej i polityki ochrony rodowiska, stosujc waciwe 
metody, np. oceny oddziaywania, formuowane i okrelane przez pastwa z punktu 
widzenia minimalizowania negatywnego wpywu na gospodark, zdrowie publiczne i 
jako rodowiska;
g)	promowa i wsppracowa w zakresie bada naukowych, technologicznych, 
technicznych, socjoekonomicznych i innych, w systematycznych obserwacjach i rozwoju 
danych archiww zwizanych z systemem klimatycznym i zmierzajcych do dalszego 
rozumienia i redukcji bd eliminacji pozostajcych niepewnoci, odnoszcych si do 
przyczyn, skutkw, wielkoci i okresw zachodzenia zmian klimatu oraz ekonomicznych i 
spoecznych konsekwencji rnorakich strategii reagowania;
h)	promowa i wsppracowa w zakresie penej, otwartej i cigej wymiany odnonych 
informacji naukowych, technologicznych, technicznych, socjoekonomicznych i prawnych 
zwizanych z systemem klimatycznym i zmianami klimatu oraz z ekonomicznymi i 
spoecznymi konsekwencjami rnorakich strategii reagowania;
i)	promowa i wsppracowa w zakresie edukacji, szkolenia i szerzenia spoecznej 
wiadomoci w sprawach zwizanych ze zmianami klimatu i zachcania do jak 
najszerszego uczestnictwa w tym procesie, uwzgldniajc w tym organizacje 
pozarzdowe, oraz
j)	przekazywa Konferencji Stron informacje dotyczce wdraania, zgodnie z artykuem 12.
2. Pastwa-Strony rozwinite i inne Strony wymienione w zaczniku 1 zobowizuj si w 
szczeglnoci do tego, co nastpuje:
a)	kada z tych Stron przyjmie narodowe*) strategie i podejmie odpowiednie rodki, majce 
na celu agodzenie zmian klimatu poprzez ograniczenie antropogenicznej emisji gazw 
cieplarnianych oraz ochron i podnoszenie wydajnoci pochaniaczy i zbiornikw tych 
gazw. Polityka ta i rodki bd wykazywa, e pastwa rozwinite sprawuj rol 
wiodc w modyfikowaniu dugoterminowych tendencji antropogenicznych emisji, 
zgodnych z celem niniejszej konwencji, uznajc, e powrt przed upywem obecnej 
dekady do wczeniejszych poziomw antropogenicznych emisji dwutlenku wgla i innych 
gazw cieplarnianych nie objtych kontrol przez Protok montrealski przyczyniby si 
do takiej modyfikacji, i biorc pod uwag rnice pomidzy Stronami w punkcie wyjcia i 
w podejciu, w strukturach ekonomicznych i w bazach surowcowych, potrzeb 
utrzymania silnego i zrwnowaonego wzrostu ekonomicznego, dostpne technologie i 
inne specyficzne okolicznoci, jak rwnie potrzeb sprawiedliwych i waciwych  
wkadw kadej z tych Stron do globalnego wysiku odnoszcego si do tego celu. Strony 
te mog wdraa tak polityk i rodki z innymi Stronami i mog wspomaga inne Strony 
w przyczynianiu si do osignicia celu niniejszej konwencji, a w szczeglnoci 
niniejszego punktu;
b)	aby promowa postp w osigniciu tego celu kada ze Stron w cigu szeciu miesicy od 
wejcia niniejszej konwencji w ycie oraz okresowo pniej, zgodnie z artykuem 12, 
przekae szczegowe informacje na temat swej polityki i rodkw, o ktrych mowa w 
punkcie (a), jak rwnie na temat przewidywanych antropogenicznych emisji gazw 
cieplarnianych wedug rde i ich usuwania przez pochaniacze, nie objtych kontrol 
przez Protok montrealski w okresie, o ktrym mowa w punkcie (a), w celu 
indywidualnego lub wsplnego sprowadzenia emisji dwutlenku wgla i innych gazw 
cieplarnianych, nie objtych kontrol przez Protok montrealski, do poziomu z roku 
1990. Informacje te zostan poddane przegldowi Konferencji Stron na jej pierwszej sesji 
i okresowo pniej; przegldy takie bd realizowane zgodnie z artykuem 7;
c)	obliczenia emisji pochodzcych ze rde i usuwania przez pochaniacze gazw 
cieplarnianych, realizowane dla celw podanych w punkcie (b), powinny uwzgldnia 
najbardziej dostpn wiedz naukow, w tym efektywn zdolno pochaniaczy i 
odpowiedni udzia tych gazw w zmianach klimatu. Konferencja Stron rozpatrzy i 
uzgodni metodologie dla tych oblicze na swej pierwszej sesji i bdzie dokonywa 
regularnie ich przegldu;
d)	Konferencja Stron na swej pierwszej sesji dokona przegldu wymienionych wyej 
punktw (a) i (b). Przegld taki bdzie przeprowadzony w wietle najlepszych dostpnych 
danych naukowych i szacunkw dotyczcych zmian klimatu i ich oddziaywa, jak 
rwnie zwizanych z tym informacji technicznych, spoecznych i ekonomicznych. Na 
podstawie tego przegldu Konferencja Stron podejmie waciwe dziaanie, mogce 
obejmowa przyjcie poprawek do zobowiza w punktach (a) i (b). Na swej pierwszej 
sesji Konferencja Stron podejmie rwnie decyzje dotyczce kryteriw wsplnego 
wdraania, jak wskazano w punkcie (a). Drugi przegld spraw, o ktrych mowa w 
punktach (a) i (b), odbdzie si nie pniej ni dnia 31 grudnia 1998 r., a nastpne 
odbywa si bd w regularnych odstpach czasu ustalonych przez Konferencj Stron, a 
do osignicia celu konwencji;
e)	kada ze Stron bdzie:
(i)	koordynowa, jeli bdzie to waciwe, wraz z innymi Stronami, odpowiednie 
dziaania ekonomiczne i administracyjne dla osignicia celu konwencji oraz
(ii)	okrela i poddawa okresowemu przegldowi wasn polityk i praktyki 
pobudzajce dziaania prowadzce do wikszego ni normalny poziomu 
antropogenicznego emisji gazw cieplarnianych, nie objtych kontrol przez Protok 
montrealski;
f)	Konferencja Stron dokona przegldu, nie pniej ni dnia 31 grudnia 1998 r., dostpnych 
informacji, majc na celu podjcie decyzji dotyczcych takich poprawek do list podanych 
w zacznikach I i II, jakie mog by waciwe, za aprobat zainteresowanej Strony;
g)	kada ze Stron nie wymieniona w zaczniku I moe, w swym dokumencie 
ratyfikacyjnym, przyjcia, zatwierdzenia lub przystpienia, albo kiedykolwiek pniej, 
zawiadomi depozytariusza o zamiarze przyjcia zobowiza wymienionych w punktach 
(a) i (b). Depozytariusz bdzie informowa innych sygnatariuszy i Strony o kadym takim 
zawiadomieniu.
3. Pastwa-Strony rozwinite i inne Strony rozwinite wymienione w zaczniku II zapewni 
nowe i dodatkowe rda finansowania dla penego pokrycia uzgodnionych kosztw 
poniesionych przez Pastwa-Strony rozwijajce si w ramach wypeniania zobowiza 
okrelonych w artykule 12 ustp 1. Strony te zapewni rwnie rda finansowania, wczajc w 
to rodki finansowe na przekazywanie technologii, niezbdnych dla Pastw-Stron rozwijajcych 
si do penego pokrycia przez nie uzgodnionych wzrastajcych kosztw wdraania przedsiwzi 
wymienionych w ustpie 1 niniejszego artykuu i uzgodnionych midzy Pastwem-Stron 
rozwijajc si a jednostk midzynarodow lub jednostkami, o ktrych mowa w artykule 11, 
zgodnie z tym artykuem. Przy wdraaniu tych zobowiza powinno si bra pod uwag potrzeb 
adekwatnoci i przewidywalnoci w przepywie funduszy oraz znaczenie waciwego podziau 
obcie midzy Pastwami-Stronami rozwinitymi.
4. Pastwa Strony rozwinite i inne Strony rozwinite wymienione w zaczniku II bd 
rwnie wspomaga te Pastwa-Strony rozwijajce si, ktre s szczeglnie naraone na 
niekorzystne skutki zmian klimatu, w pokryciu kosztw adaptacji do tych niekorzystnych 
skutkw.
5. Pastwa-Strony rozwinite i inne Strony rozwinite wymienione w zaczniku II bd 
podejmowa wszelkie moliwe kroki, aby popiera, uatwia i finansowa, w zalenoci od tego, 
co bdzie bardziej waciwe, transfer i udostpnianie nieszkodliwych dla rodowiska technologii 
i know-how innym Stronom, zwaszcza Pastwom-Stronom rozwijajcym si, aby umoliwi im 
wprowadzenie w ycie postanowie konwencji. W tym procesie Pastwa-Strony rozwinite bd 
wspiera pobudzanie i rozwj wasnych, wewntrznych moliwoci i technologii Pastw-Stron 
rozwijajcych si. Inne Strony i organizacje mog rwnie pomaga przy uatwianiu 
przekazywania takich technologii, jeli posiadaj odpowiednie moliwoci.
6. Konferencja Stron dopuci pewien stopie elastycznoci przy wdraaniu zobowiza 
okrelonych w ustpie 2, w stosunku do Stron wymienionych w zaczniku I, w ktrych trwa 
proces przechodzenia do gospodarki rynkowej, aby zwikszy moliwoci tych Stron do 
zajmowania si zmianami klimatu, uwzgldniajc jako punkt odniesienia historyczny poziom 
emisji antropogenicznych gazw cieplarnianych, nie objtych kontrol przez Protok 
montrealski.
7. Stopie, do jakiego Pastwa-Strony rozwijajce si bd skutecznie realizowa 
zobowizania wynikajce z niniejszej konwencji, bdzie uzaleniony od efektywnego wdraania 
przez Pastwa-Strony rozwinite swych zobowiza okrelonych w niniejszej konwencji, 
odnoszcych si do zasobw finansowych i transferu technologii, biorc w peni pod uwag, e 
rozwj spoeczny i ekonomiczny oraz wykorzenienie ubstwa s pierwszymi i nadrzdnymi 
priorytetami Pastw-Stron rozwijajcych si.
8. Przy wdraaniu zobowiza wynikajcych z niniejszego artykuu Strony zwrc 
szczegln uwag na dziaania, jakie w ramach konwencji s konieczne, uwzgldniajc dziaania 
odnoszce si do finansowania, ubezpieczenia i transferu technologii dla zaspokojenia 
specyficznych potrzeb i obaw Pastw-Stron rozwijajcych si, wynikajcych z negatywnych 
skutkw zmian klimatu i (lub) wpywu realizacji rodkw reagowania, w szczeglnoci 
odnoszcych si do:
a)	maych pastw pooonych na wyspach;
b)	pastw z nisko pooonymi obszarami nadbrzenymi;
c)	pastw z obszarami suchymi lub psuchymi, obszarami zalesionymi i podatnymi na 
wyniszczenie lasw;
d)	pastw z obszarami podatnymi na klski ywioowe;
e)	pastw z obszarami podatnymi na susze i pustynnienie;
f)	pastw, w ktrych wystpuje wysoki stopie zanieczyszczenia atmosfery w miastach;
g)	pastw z obszarami o wraliwych ekosystemach, wczajc w to ekosystemy grskie;
h)	pastw, ktrych gospodarki s w znacznym stopniu uzalenione od dochodw z produkcji, 
przetwrstwa, eksportu i (lub) zuycia surowcw energetycznych oraz energochonnych 
wyrobw; oraz
i)	pastw nie posiadajcych dostpu do morza i pastw tranzytowych.
Ponadto Konferencja Stron moe podj dziaania, jakie uzna za waciwe, zgodnie z 
niniejszym ustpem.
9. Strony bd w peni uwzgldnia specyficzne potrzeby i specjalne sytuacje pastw 
najsabiej rozwinitych w ich dziaaniach odnoszcych si do finansowania i transferu 
technologii.
10. Strony bd bra pod uwag, zgodnie z artykuem 10, przy wdraaniu zobowiza 
wynikajcych z niniejszej konwencji, sytuacj Stron, zwaszcza Pastw-Stron rozwijajcych si, 
ktrych gospodarka jest naraona na negatywne skutki wdraania rodkw przeciwdziaania 
zmianom klimatu. Odnosi si to szczeglnie do Stron, ktrych gospodarka jest w znacznym 
stopniu uzaleniona od dochodw z produkcji, przetwrstwa, eksportu i (lub) zuycia surowcw 
energetycznych i zwizanej z tym energochonnoci wyrobw i (lub) zuycia surowcw 
energetycznych, ktrych zastpienie innymi rdami energii stanowioby dla tych Stron 
powan trudno.
_______________
*) Obejmuje to polityk i rodki przyjte przez regionalne organizacje integracji gospodarczej.

Artyku 5 

Badania i systematyczne obserwacje

Wypeniajc zobowizania okrelone w artykule 4 ustp 1(g), Strony bd:
a)	wspiera i dalej rozwija, jeli to jest waciwe, midzynarodowe i midzyrzdowe 
programy i sieci lub organizacje, majce na celu okrelanie, prowadzenie, ocenianie i 
finansowanie bada, gromadzenie danych i prowadzenie systematycznych obserwacji, 
zwracajc przy tym uwag na potrzeb minimalizowania dublowania dziaa;
b)	wspiera midzynarodowe i midzyrzdowe wysiki w celu doskonalenia 
systematycznych obserwacji oraz moliwoci i efektywnoci bada naukowych i 
technicznych szczeglnie w pastwach rozwijajcych si, jak rwnie celem promowania 
dostpu do danych i analiz otrzymywanych z obszarw pooonych poza narodow 
jurysdykcj i ich wymiany, oraz
c)	bra pod uwag szczeglne problemy i potrzeby pastw rozwijajcych si i 
wsppracowa przy ulepszaniu ich wasnych moliwoci i efektywnoci w celu ich 
uczestniczenia w wysikach, o ktrych mowa w punktach (a) i (b).

Artyku 6 

Edukacja, szkolenie i wiadomo spoeczna

Wypeniajc zobowizania okrelone w artykule 4 ustp 1(i), Strony bd:
a)	popiera i uatwia na szczeblu pastwowym oraz, jeli jest to waciwe, subregionalnym i 
regionalnym, i zgodnie z pastwowymi przepisami prawnymi i regulacjami oraz w 
ramach ich odpowiednich moliwoci:
(i)	rozwj i wdraanie programw edukacyjnych i wiadomoci spoecznej w sprawie 
zmian klimatu i ich skutkw,
(ii)	powszechny dostp do informacji na temat zmian klimatu i ich skutkw,
(iii)	powszechny udzia w dziaaniach dotyczcych zmian klimatu i ich skutkw i 
rozwija odpowiednie reagowanie oraz
(iv)	szkolenie personelu naukowego, technicznego i zarzdzajcego;
b)	wspdziaa i popiera, na poziomie midzynarodowym oraz tam, gdzie jest to waciwe, 
przy zaangaowaniu istniejcych organw:
(i)	rozwj i wymian materiaw sucych edukacji i podnoszeniu wiadomoci 
spoecznej w sprawie zmian klimatu i ich skutkw oraz
(ii)	rozwj i wdraanie programw edukacyjnych i szkoleniowych, uwzgldniajc 
umacnianie krajowych instytucji i wymian lub wspieranie personelu w celu 
szkolenia fachowcw w tej dziedzinie, w szczeglnoci dla pastw rozwijajcych si.

Artyku 7 

Konferencja Stron

1. Niniejszym ustanawia si Konferencj Stron.
2. Konferencja Stron, jako najwyszy organ niniejszej konwencji, bdzie regularnie 
dokonywaa przegldu realizacji postanowie konwencji i wszelkich zwizanych z ni 
instrumentw prawnych, ktre mog by przyjte przez Konferencj Stron, oraz podejmie, w 
ramach swych kompetencji, decyzje konieczne do popierania efektywnej realizacji postanowie 
konwencji. W tym celu Konferencja bdzie:
a)	okresowo ocenia stan zobowiza Stron i instytucjonalnych uregulowa okrelonych w 
konwencji, w wietle celu konwencji oraz dowiadcze zdobytych w procesie wdraania i 
rozwoju nauki i wiedzy technologicznej;
b)	popiera i uatwia wymian informacji na temat dziaa podjtych przez Strony w 
sprawie zmian klimatu i ich skutkw, biorc pod uwag niejednakowe okolicznoci, 
stopnie odpowiedzialnoci i moliwoci Stron oraz ich odpowiednie zobowizania 
wynikajce z niniejszej konwencji;
c)	uatwia, na wniosek dwch lub wicej Stron, koordynacj rodkw podjtych przez nie 
dla zapobiegania zmianom klimatu i ich skutkom, biorc pod uwag niejednakowe 
okolicznoci, stopnie odpowiedzialnoci i moliwoci Stron oraz ich odpowiednie 
zobowizania w ramach niniejszej konwencji;
d)	popiera i wytycza, zgodnie z celem i postanowieniami konwencji, rozwj i okresowe 
udoskonalanie porwnywalnych metodologii, ktre powinny by uzgadniane przez 
Konferencj Stron, midzy innymi w celu przygotowania inwentaryzacji emisji gazw 
cieplarnianych wedug rde i ich usuwania przez pochaniacze oraz w celu oceniania 
efektywnoci rodkw majcych za zadanie ograniczenie emisji i zwikszenie stopnia 
usuwania tych gazw;
e)	ocenia, w oparciu o wszelkie dostpne jej informacje, zgodnie z postanowieniami 
konwencji, wdraanie postanowie konwencji przez Strony, oglne efekty rodkw 
podejmowanych zgodnie z konwencj, szczeglnie efekty w dziedzinie rodowiska, 
gospodarcze i spoeczne, jak rwnie ich skumulowane oddziaywanie oraz postp w 
osiganiu celw konwencji;
f)	rozpatrywa i przyjmowa okresowe sprawozdania na temat wdraania konwencji i 
zapewnia ich publikacj;
g)	formuowa zalecenia we wszelkich sprawach niezbdnych do wdraania konwencji;
h)	dy do zabezpieczenia rde finansowania zgodnie z artykuem 4 ustpy 3, 4 i 5 oraz 
artykuem 11;
i)	powoywa takie organy pomocnicze, jakie zostan uznane za niezbdne do realizacji 
konwencji;
j)	ocenia sprawozdania przedkadane przez jej organy pomocnicze i udziela im 
wytycznych;
k)	ustala i przyjmowa, w drodze consensusu, zasady proceduralne i zasady finansowe dla 
Konferencji i dla kadego organu pomocniczego;
l)	poszukiwa i wykorzystywa tam, gdzie to jest waciwe, usugi i wspprac oraz 
informacje przekazywane przez kompetentne organizacje midzynarodowe oraz organy 
midzyrzdowe i pozarzdowe oraz
m)	spenia takie inne funkcje, jakie s wymagane dla osignicia celu konwencji, jak 
rwnie wszelkie inne funkcje wyznaczone Konferencji na  podstawie konwencji.
3. Konferencja Stron na swej pierwszej sesji przyjmie wasne zasady proceduralne oraz 
organw pomocniczych, powoanych w ramach konwencji, ktre uwzgldni procedury 
podejmowania decyzji w sprawach nie objtych jeszcze procedurami podejmowania decyzji 
okrelonymi w konwencji. Procedury takie mog wymaga okrelonej wikszoci dla przyjcia 
poszczeglnych decyzji.
4. Pierwsza sesja Konferencji Stron bdzie zwoana przez Tymczasowy Sekretariat, o ktrym 
mowa w artykule 21, i odbdzie si nie pniej ni po upywie roku od daty wejcia konwencji w 
ycie. Pniej sesje zwyczajne Konferencji Stron bd si odbyway co rok, jeli Konferencja 
Stron nie zdecyduje inaczej.
5. Sesje nadzwyczajne Konferencji Stron bd si odbyway w takich innych terminach, w 
jakich moe to by uznane za konieczne przez Konferencj, albo na pisemn prob 
ktrejkolwiek ze Stron, pod warunkiem, e w cigu szeciu miesicy od zawiadomienia na 
pimie Stron przez Sekretariat o probie uzyska ona poparcie co najmniej jednej trzeciej Stron.
6. Organizacja Narodw Zjednoczonych, jej wyspecjalizowane agencje i Midzynarodowa 
Agencja Energii Atomowej, jak rwnie kade pastwo czonkowskie tych organizacji lub 
wystpujce w nich jako obserwator, ktre nie jest Stron konwencji, moe by reprezentowane 
na sesjach Konferencji Stron w charakterze obserwatora. Kady organ lub agencja, narodowa czy 
midzynarodowa, rzdowa lub pozarzdowa, ktra jest kompetentna w dziedzinach objtych 
konwencj i ktra poinformowaa Sekretariat o swoim yczeniu, aby by reprezentowan na sesji 
Konferencji Stron w charakterze obserwatora, moe by dopuszczona, jeli co najmniej jedna 
trzecia Stron obecnych nie sprzeciwi si temu. Dopuszczenie i udzia obserwatorw zostan 
okrelone w zasadach proceduralnych, ktre przyjmie Konferencja Stron.

Artyku 8 

Sekretariat

1. Niniejszym ustanawia si Sekretariat.
2. Do zada Sekretariatu nalee bdzie:
a)	prowadzenie przygotowa do sesji Konferencji Stron i jej organw pomocniczych, 
utworzonych w ramach konwencji, oraz zapewnienie im niezbdnej obsugi;
b)	gromadzenie i przekazywanie przedkadanych mu sprawozda,
c)	uatwianie Stronom, zwaszcza Pastwom-Stronom rozwijajcym si, na ich wniosek, 
gromadzenia i przekazywania wymaganych informacji, zgodnie z postanowieniami 
konwencji;
d)	przygotowywanie sprawozda z jego dziaa i przedstawianie ich Konferencji Stron;
e)	zapewnianie niezbdnej koordynacji z sekretariatami innych odpowiednich 
midzynarodowych organw;
f)	podejmowanie, pod oglnym kierownictwem Konferencji Stron, takich administracyjnych 
i kontraktowych przedsiwzi, jakie mog by wymagane dla efektywnego wypeniania 
jego funkcji, oraz
g)	penienie innych zada Sekretariatu wyszczeglnionych w konwencji i w kadym z jej 
protokow oraz wszelkich innych zada, ktre mog by okrelone przez Konferencj 
Stron.
3. Konferencja Stron, na swej pierwszej sesji, wyznaczy stay Sekretariat i dokona 
przygotowa do jego funkcjonowania.

Artyku 9 

Pomocniczy organ do spraw doradztwa naukowego i technicznego

1. Niniejszym ustanawia si pomocniczy organ do spraw doradztwa naukowego i 
technicznego w celu zapewnienia Konferencji Stron i, jeli bdzie to waciwe, innym jej 
organom pomocniczym aktualnej informacji i doradztwa w sprawach naukowych i technicznych 
zwizanych z konwencj. Udzia w pracach tego organu bdzie otwarty dla wszystkich Stron i 
bdzie multidyscyplinarny. W jego skad bd wchodzi przedstawiciele rzdw kompetentni w 
odnonej dziedzinie ekspertyzy. Bdzie on regularnie informowa Konferencj Stron o wszelkich 
aspektach jego prac.
2. Pod kierownictwem Konferencji Stron i wzorujc si na istniejcych kompetentnych 
organach midzynarodowych organ ten bdzie:
a)	dokonywa ocen stanu wiedzy naukowej dotyczcej zmian klimatu i ich skutkw;
b)	przygotowywa naukowe oceny efektw dziaa podejmowanych dla realizacji 
postanowie konwencji;
c)	okrela innowacyjne, skuteczne technologie oraz know-how, a take doradza w 
sprawach metod i rodkw promujcych rozwj i (lub) transfer takich technologii;
d)	zapewnia doradztwo w sprawach programw naukowych, wsppracy midzynarodowej 
w badaniach i rozwoju, dotyczcych zmian klimatu, jak rwnie w sprawach metod i 
rodkw wspierania rozwoju wasnych moliwoci w krajach rozwijajcych si, oraz
e)	odpowiada na pytania dotyczce kwestii naukowych, technicznych i metodologicznych, 
ktre Konferencja Stron i jej organy pomocnicze mog zleci temu organowi.
3. Funkcje i zakres kompetencji tego organu mog by dalej modyfikowane przez 
Konferencj Stron.

Artyku 10

Pomocniczy organ do spraw wdraania

1. Niniejszym ustanawia si pomocniczy organ do spraw wdraania w celu wspierania 
Konferencji Stron w ocenie i dokonywaniu przegldw efektywnoci wdraania konwencji. 
Uczestnictwo w pracach tego organu bdzie otwarte dla wszystkich Stron i w skad jego bd 
wchodzi przedstawiciele rzdw, ktrzy s ekspertami w kwestiach zwizanych ze zmianami 
klimatu. Organ ten bdzie regularnie przekazywa sprawozdania Konferencji Stron w sprawach 
wszystkich aspektw zwizanych z jego dziaalnoci
2. Pod kierownictwem Konferencji Stron organ ten bdzie:
a)	rozpatrywa informacje przekazywane zgodnie z artykuem 12 ustp 1 w celu oceny 
oglnych skutkw przedsiwzi podejmowanych przez Strony, w wietle najnowszych 
ocen naukowych dotyczcych zmian klimatu;
b)	rozpatrywa informacje, przekazywane zgodnie z artykuem 12 ustp 2, w celu wsparcia 
Konferencji Stron w przeprowadzaniu przegldw okrelonych w artykule 4 ustp 2 (d) 
oraz
c)	wspiera Konferencj Stron, jeli to bdzie waciwe, w zakresie przygotowania i 
wdraania jej decyzji.

Artyku 11

Mechanizm finansowania

1. Niniejszym okrela si mechanizm zapewniania rde finansowania na bazie subwencji 
lub koncesji, uwzgldniajc w tym transfer technologii. Bdzie on funkcjonowa pod nadzorem i 
przy odpowiedzialnoci wobec Konferencji Stron, ktra bdzie decydowa w sprawach polityki, 
priorytetw programowych oraz kryteriw wyboru odnoszcych si do konwencji. Dziaania 
mechanizmw bd powierzone jednej lub wicej istniejcym jednostkom midzynarodowym.
2. Mechanizm finansowania bdzie mia sprawiedliw i zrwnowaon reprezentacj 
wszystkich Stron, ustalon wedug przejrzystego systemu zarzdzania.
3. Konferencja Stron oraz jednostka lub jednostki, ktrym powierzono realizacj 
mechanizmu finansowania, bd dziaa w sposb przynoszcy efekty zgodnie z powyszymi 
ustpami, ktre bd uwzgldnia, co nastpuje:
a)	sposb zagwarantowania, e finansowane projekty ukierunkowane na zmiany klimatu s 
zgodne z polityk, programowymi priorytetami i kryteriami wyboru ustanowionymi przez 
Konferencj Stron,
b)	tryb, w ktrego wyniku poszczeglna decyzja finansowa moe by ponownie rozpatrzona 
w wietle tej polityki, programowych priorytetw i kryteriw wyboru;
c)	zabezpieczenie regularnego informowania Konferencji Stron przez jednostk lub jednostki 
o dziaaniach finansowych, zgodne z wymogiem odpowiedzialnoci okrelonej w ustpie 
1 oraz
d)	okrelenie w przewidywalny i moliwy do stwierdzenia sposb wielkoci funduszy, 
dostpnych i niezbdnych do wdraania niniejszej konwencji, jak rwnie warunkw, na 
jakich wielko ta bdzie okresowo weryfikowana.
4. Konferencja Stron poczyni przygotowania do wdroenia wyej wymienionych 
postanowie na swej pierwszej sesji, oceniajc i biorc pod uwag przejciowe postanowienia, o 
ktrych mowa w artykule 21 ustp 3, oraz zadecyduje, czy te tymczasowe przygotowania 
powinny by utrzymane. W cigu 4 lat od tego czasu Konferencja Stron dokona przegldu 
mechanizmu finansowania i podejmie odpowiednie rodki.
5. Pastwa-Strony rozwinite mog rwnie zabezpieczy, za Pastwa-Strony rozwijajce 
si mog wykorzysta zasoby finansowe dotyczce wdroenia konwencji w trybie dwustronnym, 
regionalnym oraz wielostronnym.

Artyku 12

Przekazywanie informacji dotyczcych wdraania

1. Zgodnie z artykuem 4 ustp 1 kada ze Stron bdzie przekazywaa Konferencji Stron, za 
porednictwem Sekretariatu, nastpujce elementy informacji:
a)	krajowe dane statystyczne odnoszce si do antropogenicznych emisji wszystkich gazw 
cieplarnianych wedug ich rde oraz usuwania przez pochaniacze, nie objtych kontrol 
przez Protok montrealski, do takiego stopnia, na jaki pozwala zdolno danej Strony, 
przy zastosowaniu porwnywalnych metodologii, ktre powinny by poparte i 
uzgodnione przez Konferencj Stron;
b)	oglny opis przedsiwzi podjtych lub przewidzianych przez Stron dla wdroenia 
konwencji oraz
c)	wszelkie inne informacje, ktre Strona uzna za przydatne dla osignicia celu konwencji i 
za odpowiednie do przekazania, uwzgldniajc, jeli to moliwe, materia odnoszcy si 
do okrelenia globalnych trendw emisji.
2. Kade Pastwo-Strona rozwinite oraz kada inna Strona wymieniona w zaczniku I 
wczy do przekazywanego materiau nastpujce elementy informacji:
a)	szczegowy opis polityki i przedsiwzi, ktre podjo w celu realizacji zobowiza w 
ramach artykuu 4 ustpy 2(a) i 2(b), oraz
b)	wyrany szacunek skutkw, jakie polityka i dziaania, o ktrych mowa w punkcie (a), 
bd miay dla antropogenicznej emisji gazw cieplarnianych wedug ich rde oraz ich 
usuwania przez pochaniacze w okresie, o ktrym mowa w artykule 4 ustp 2(a).
3. Ponadto kade Pastwo-Strona rozwinite oraz kada inna Strona wymieniona w 
zaczniku II uwzgldni szczegy na temat rodkw zastosowanych zgodnie z artykuem 4 
ustpy 3, 4 i 5.
4. Pastwa-Strony rozwijajce si mog na zasadzie dobrowolnoci proponowa projekty dla 
finansowania, uwzgldniajc specyficzne technologie, materiay, sprzt, techniki i praktyki, 
niezbdne do realizacji takich projektw, ograniczenia emisji i wzrostu usuwania gazw 
cieplarnianych, jeli jest to moliwe, cznie z okreleniem wszystkich wzrastajcych kosztw 
oraz ocen wynikajcych z tego korzyci.
5. Kade Pastwo-Strona rozwinite oraz kada inna Strona wymieniona w zaczniku I 
rozpocznie swoje wstpne przekazywanie informacji w cigu szeciu miesicy od wejcia 
konwencji w ycie dla danej Strony. Kada Strona nie wymieniona tame rozpocznie wstpne 
przekazywanie informacji w cigu trzech lat od wejcia konwencji w ycie dla tej Strony lub w 
miar dostpnoci rde finansowania, zgodnie z artykuem 4 ustp 3. Pastwa-Strony najsabiej 
rozwinite mog rozpocz przekazywanie swoich wstpnych informacji wedug wasnego 
uznania. Czstotliwo kolejnych przekazywa informacji przez wszystkie Strony zostanie 
okrelona przez Konferencje Stron, z uwzgldnieniem zrnicowanego rozkadu dziaa, 
okrelonego w niniejszym ustpie.
6. Informacje przekazywane przez Strony zgodnie z niniejszym artykuem bd w moliwie 
najkrtszym terminie przesane przez Sekretariat Konferencji Stron i kademu zainteresowanemu 
organowi pomocniczemu. Procedury zwizane z przekazywaniem informacji mog by 
zmienione przez Konferencj Stron, jeli okae si to niezbdne.
7. Poczwszy od swej pierwszej sesji Konferencja Stron bdzie czyni przygotowania do 
technicznego i finansowego wsparcia Pastw-Stron rozwijajcych si, na ich wniosek, w 
gromadzeniu i przekazywaniu informacji zgodnie z niniejszym artykuem, jak rwnie w 
ustalaniu technicznych i finansowych potrzeb zwizanych z proponowanymi projektami i 
rodkami reagowania zgodnie z artykuem 4. Wsparcie takie moe by udzielone przez inne 
Strony, przez kompetentne organizacje midzynarodowe i przez Sekretariat, jeli bdzie to 
waciwe.
8. Kada grupa Stron moe, zgodnie z wytycznymi przyjtymi przez Konferencj Stron i po 
uprzedniej notyfikacji tego Konferencji Stron, wypeniajc swe zobowizania, o ktrych mowa w 
niniejszym artykule, przekazywa informacje wsplnie, pod warunkiem e takie przekazywanie 
bdzie zawierao dane dotyczce wypeniania przez kad z tych Stron z osobna zobowiza 
wynikajcych z konwencji.
9. Otrzymane przez Sekretariat informacje zastrzeone przez Stron jako poufne, zgodnie z 
kryteriami ustalonymi przez Konferencj Stron, bd gromadzone przez Sekretariat w celu 
zachowania poufnoci, zanim zostan udostpnione ktremukolwiek z organw zaangaowanych 
w przekazywanie informacji i dokonywanie ich przegldu.
10. Sekretariat opublikuje informacje napywajce od Stron zgodnie z niniejszym artykuem 
wwczas, gdy zostan one przekazane Konferencji Stron, zgodnie z ustpem 9 i bez uszczerbku 
dla moliwoci ktrejkolwiek ze Stron do opublikowania swych informacji w dowolnym czasie.

Artyku 13

Rozwizywanie problemw dotyczcych wdraania konwencji

Konferencja Stron na swej pierwszej sesji rozpatrzy ustanowienie wielostronnego procesu 
konsultacyjnego, dostpnego dla Stron na ich prob, majcego na celu rozwizywanie 
problemw odnoszcych si do wdraania konwencji.

Artyku 14

Rozstrzyganie sporw

1. W przypadku sporu pomidzy ktrymikolwiek dwiema lub wiksz liczb Stron, 
dotyczcego interpretacji lub stosowania konwencji, zainteresowane Strony bd szuka 
rozwizania sporu w drodze negocjacji lub w jakikolwiek inny wybrany przez siebie pokojowy 
sposb.
2. W trakcie ratyfikacji, przyjcia, zatwierdzenia lub przystpienia do konwencji albo 
kiedykolwiek pniej Strona, nie bdca regionaln organizacj integracji gospodarczej, moe 
owiadczy w pimie przekazanym depozytariuszowi, e w razie jakiegokolwiek sporu 
dotyczcego interpretacji lub stosowania konwencji uwaa jako ipso facto obowizkowe i nie 
wymagajce specjalnego porozumienia, w stosunku do kadej Strony, ktra podejmie takie samo 
zobowizanie:
a)	przedoenie sporu Midzynarodowemu Trybunaowi Sprawiedliwoci i (lub)
b)	zastosowanie arbitrau zgodnie z procedurami, ktre bd przyjte przez Konferencj 
Stron w najkrtszym praktycznie terminie i okrelone w zaczniku dotyczcym arbitrau.
Strona bdca regionaln organizacj integracji gospodarczej moe zoy owiadczenie z 
podobnym skutkiem w stosunku do arbitrau, zgodnie z procedurami, o ktrych mowa w punkcie 
(b).
3. Owiadczenie, o ktrym mowa w ustpie 2, bdzie pozostawa w mocy do czasu 
wyganicia zgodnie z jego warunkami lub po upywie trzech miesicy od chwili zoenia 
depozytariuszowi pisemnego owiadczenia o jego wycofaniu.
4. Nowe owiadczenie, stwierdzenie odwoania lub wyganicie owiadczenia nie moe w 
aden sposb narusza postpowania toczcego si w Midzynarodowym Trybunale 
Sprawiedliwoci lub przed trybunaem arbitraowym, jeli strony sporu nie uzgodni inaczej.
5. Odnonie do dziaania okrelonego w ustpie 2, jeli po upywie dwunastu miesicy od 
chwili powiadomienia przez jedn ze Stron drugiej Strony, e zachodzi midzy nimi spr, 
zainteresowane Strony nie byy w stanie rozstrzygn tego sporu rodkami wymienionymi w 
ustpie 1, spr zostanie skierowany, na prob ktrejkolwiek ze stron w sporze, do 
pojednawstwa.
6. Komisja pojednawcza zostanie utworzona na prob jednej ze stron w sporze. Komisja ta 
bdzie si skadaa z rwnej liczby czonkw powoanych przez kad z zainteresowanych stron i 
przewodniczcego, ktry zostanie wybrany wsplnie przez czonkw powoanych przez kad ze 
stron. Komisja ogosi zalecane rozwizanie, ktre strony przyjm w dobrej wierze.
7. Dodatkowe procedury dotyczce pojednawstwa bd przyjte przez Konferencj Stron w 
jak najkrtszym terminie i okrelone w zaczniku dotyczcym pojednania.
8. Postanowienia niniejszego artykuu bd odnosi si do kadego instrumentu prawnego, 
ktry Konferencja Stron moe przyj, jeli ten instrument nie bdzie stanowi inaczej.

Artyku 15

Poprawki do konwencji

1. Kada ze Stron moe zaproponowa poprawki do konwencji.
2. Poprawki do konwencji bd przyjmowane na zwyczajnych sesjach Konferencji Stron. 
Tekst kadej proponowanej poprawki do konwencji bdzie podany do wiadomoci Stron przez 
Sekretariat przynajmniej na sze miesicy przed spotkaniem, na ktrym zostanie 
zaproponowane jego przyjcie. Sekretariat przekae rwnie proponowane poprawki 
sygnatariuszom konwencji oraz depozytariuszowi do wiadomoci.
3. Strony bd podejmowa wszelkie wysiki, aby osign porozumienie w sprawie kadej 
proponowanej poprawki do konwencji w drodze consensusu. Jeeli wszelkie wysiki na rzecz 
consensusu zostan wyczerpane, a porozumienie nie zostanie osignite, poprawka zostanie 
przyjta ostatecznie w gosowaniu wikszoci trzech czwartych gosw Stron obecnych i 
gosujcych na spotkaniu. Przyjta poprawka zostanie podana do wiadomoci przez Sekretariat 
depozytariuszowi, ktry rozele j wszystkim Stronom do akceptacji.
4. Dokumenty przyjcia poprawki bd zoone depozytariuszowi. Poprawka przyjta 
zgodnie z ustpem 3 wejdzie w ycie dla tych Stron, ktre j przyjy, po upywie 
dziewidziesitego dnia od daty otrzymania przez depozytariusza dokumentu przyjcia co 
najmniej od trzech czwartych Stron konwencji.
5. Poprawka wejdzie w ycie dla kadej innej Strony dziewidziesitego dnia od daty 
zoenia przez t Stron depozytariuszowi dokumentu przyjcia omawianej poprawki.
6. W rozumieniu niniejszego artykuu wyraenie "Strony obecne i gosujce" oznacza Strony 
obecne i oddajce gos pozytywny lub negatywny.

Artyku 16 

Przyjmowanie i poprawianie zacznikw do konwencji

1. Zaczniki do konwencji bd stanowi jej integraln cz i, jeli nie jest wyranie 
powiedziane inaczej, odniesienie si do konwencji stanowi jednoczenie odniesienie si do 
ktregokolwiek z jej zacznikw. Bez uszczerbku dla postanowie artykuu 14 ustpy 2(b) i 7 
zaczniki takie bd ograniczone do wykazw, form i kadego innego materiau natury opisowej 
o charakterze naukowym, technicznym, proceduralnym lub administracyjnym.
2. Zaczniki do konwencji bd proponowane i przyjmowane zgodnie z procedur 
okrelon w artykule 15 ustpy 2, 3 i 4.
3. Zacznik, ktry zosta przyjty zgodnie z ustpem 2, wejdzie w ycie dla wszystkich 
Stron konwencji w sze miesicy od daty powiadomienia tych Stron przez depozytariusza o 
przyjciu zacznika, z wyjtkiem tych Stron, ktre w cigu tych szeciu miesicy powiadomiy 
depozytariusza na pimie o nieprzyjciu tego zacznika. Dla Stron, ktre wycofaj swe 
powiadomienie o nieprzyjciu, zacznik wejdzie w ycie dziewidziesitego dnia od daty 
otrzymania przez depozytariusza takiego powiadomienia.
4. Propozycja, przyjcie i wejcie w ycie poprawek do zacznikw do konwencji bd 
przedmiotem takiej samej procedury jak propozycja, przyjcie i wejcie w ycie zacznikw do 
konwencji zgodnie z ustpami 2 i 3.
5. Jeeli przyjcie zacznika lub poprawki do zacznika pociga za sob poprawk do 
konwencji, zacznik ten lub poprawka do niego nie wejdzie w ycie  do czasu wejcia w ycie 
poprawki do konwencji.

Artyku 17 

Protokoy

1. Konferencja Stron moe na kadej sesji zwyczajnej przyjmowa protokoy do konwencji.
2. Tekst kadego proponowanego protokou bdzie przekazany Stronom przez Sekretariat 
przynajmniej na sze miesicy przed tak sesj.
3. Wymagania dotyczce wejcia w ycie kadego protokou bd ustalone w takim 
protokole.
4. Stronami protokou mog by tylko Strony konwencji.
5. Decyzje w ramach kadego protokou bd podejmowane tylko przez Strony, ktrych 
protok dotyczy.

Artyku 18 

Prawo do gosowania

1. Kada ze Stron konwencji dysponuje jednym gosem, z wyjtkiem przewidzianym w 
ustpie 2.
2. Regionalne organizacje integracji gospodarczej w sprawach podlegajcych ich 
kompetencji bd rozporzdza prawem do gosowania z liczb gosw rwn liczbie pastw 
czonkowskich bdcych Stronami konwencji. Organizacja taka nie bdzie wykorzystywa 
swego prawa do gosowania, jeli ktrekolwiek z jej pastw czonkowskich wykorzysta swe 
prawo do gosowania i odwrotnie.

Artyku 19 

Depozytariusz

Depozytariuszem konwencji i protokow przyjtych zgodnie z artykuem 17 bdzie 
Sekretarz Generalny Narodw Zjednoczonych.

Artyku 20 

Podpisanie

Niniejsza konwencja bdzie otwarta do podpisania przez pastwa czonkowskie Organizacji 
Narodw Zjednoczonych albo ktrkolwiek z jej agencji wyspecjalizowanych lub pastwa, ktre 
s Stronami Statutu Midzynarodowego Trybunau Sprawiedliwoci, jak rwnie regionalne 
organizacje integracji gospodarczej w Rio de Janeiro podczas Konferencji Narodw 
Zjednoczonych w sprawie rodowiska i rozwoju, a nastpnie w siedzibie Organizacji Narodw 
Zjednoczonych w Nowym Jorku, w dniach od 20 czerwca 1992 r. do 19 czerwca 1993 r.

Artyku 21 

Postanowienia przejciowe

1. Do czasu odbycia si pierwszej sesji Konferencji Stron funkcje Sekretariatu, o ktrych 
mowa w artykule 8, bd penione tymczasowo przez Sekretariat powoany przez Zgromadzenie 
Oglne Narodw Zjednoczonych na podstawie rezolucji nr 45/212 z dnia 21 grudnia 1990 r.
2. Dyrektor tymczasowego sekretariatu, o ktrym mowa w ustpie 1, bdzie cile 
wsppracowa z Midzyrzdowym Zespoem do spraw Zmian Klimatu, w celu zapewnienia, e 
Zesp ten jest w stanie spenia potrzeby obiektywnego doradztwa naukowego i technicznego. 
Inne odpowiednie ciaa naukowe bd mogy by rwnie konsultowane.
3. Globalny Fundusz rodowiska Programu Rozwoju Narodw Zjednoczonych, Program 
Ochrony rodowiska Narodw Zjednoczonych oraz Midzynarodowy Bank Odbudowy i 
Rozwoju bd stanowi tymczasowo midzynarodow jednostk, ktrej powierzono dziaania 
mechanizmu finansowania, o ktrym mowa w artykule 11. W zwizku z tym Globalny Fundusz 
rodowiska powinien by odpowiednio przeksztacony, a czonkostwo w nim powinno by 
powszechne w celu umoliwienia mu realizacji wymaga okrelonych w artykule 11.

Artyku 22 

Ratyfikacja, przyjcie, zatwierdzenie lub przystpienie

1. Konwencja bdzie przedmiotem ratyfikacji, przyjcia, zatwierdzenia lub przystpienia 
przez pastwa i przez regionalne organizacje integracji gospodarczej. Bdzie otwarta do 
przystpienia od dnia, po ktrym konwencja bdzie zamknita do podpisania. Dokumenty 
ratyfikacyjne, przyjcia, zatwierdzenia lub przystpienia zostan zoone depozytariuszowi.
2. Kada regionalna integracja gospodarcza, ktra staje si Stron konwencji, w sytuacji, gdy 
adne z jej pastw czonkowskich nie jest Stron konwencji, bdzie zwizana wszystkimi 
zobowizaniami okrelonymi w konwencji. W przypadku takich organizacji, ktrych jedno lub 
wicej ni jedno pastwo czonkowskie jest Stron konwencji, organizacja taka i jej pastwa 
czonkowskie decyduj o swej odpowiedzialnoci za wypenianie zobowiza konwencji. W 
takich przypadkach organizacja i jej pastwa czonkowskie nie bd upowanione do 
rwnoczesnego korzystania z praw konwencji.
3. W dokumentach ratyfikacyjnych, przyjcia, zatwierdzenia lub przystpienia regionalne 
organizacje integracji gospodarczej zadeklaruj zakres swych kompetencji odnonie do spraw, 
ktrych dotyczy konwencja. Organizacje takie poinformuj rwnie depozytariusza, ktry z kolei 
zawiadomi Strony o kadej istotnej zmianie zakresu ich kompetencji.

Artyku 23 

Wejcie w ycie

1. Konwencja wejdzie w ycie dziewidziesitego  dnia od daty zaoenia pidziesitego 
dokumentu ratyfikacyjnego, przyjcia, zatwierdzenia lub przystpienia.
2. Dla kadego pastwa lub regionalnej organizacji integracji gospodarczej, ktra ratyfikuje, 
przyjmuje, zatwierdzi lub przystpi do konwencji po zoeniu pidziesitego dokumentu 
ratyfikacyjnego, przyjcia, zatwierdzenia lub przystpienia, konwencja wejdzie w ycie 
dziewidziesitego dnia od daty zoenia przez to Pastwo lub regionaln organizacj integracji 
gospodarczej jej dokumentu ratyfikacyjnego, przyjcia zatwierdzenia lub przystpienia.
3. W rozumieniu ustpw 1 i 2 aden dokument zoony przez regionaln organizacj 
integracji gospodarczej nie bdzie uwaany za dodatkowy do tych, ktre zostay zoone przez 
pastwa czonkowskie organizacji.

Artyku 24 

Zastrzeenia

Do niniejszej konwencji nie bd wnoszone adne zastrzeenia.

Artyku 25 

Wypowiedzenie

1. Kada ze Stron moe wycofa si z konwencji w jakimkolwiek czasie po upywie 3 lat od 
dnia wejcia konwencji w ycie dla tej Strony, w drodze wrczenia depozytariuszowi pisemnego 
zawiadomienia.
2. Kade takie wypowiedzenie wejdzie w ycie po upywie 1 roku od dnia otrzymania przez 
depozytariusza zawiadomienia o wycofaniu lub w takiej pniejszej dacie, jaka zostaa okrelona 
w zawiadomieniu o wycofaniu.
3. Kada Strona, ktra wycofuje si z konwencji, bdzie uwaana za wycofujc si rwnie 
z kadego protokou, ktrego bya Stron.

Artyku 26 

Teksty autentyczne

Orygina niniejszej konwencji, ktrej teksty w jzykach angielskim, arabskim, chiskim, 
francuskim, hiszpaskim i rosyjskim s jednakowo autentyczne, bdzie zoony u Sekretarza 
Generalnego Narodw Zjednoczonych.

Na dowd czego niej podpisani, bdc naleycie do tego upenomocnieni, podpisali 
niniejsz konwencj.

Sporzdzono w Nowym Jorku dnia dziewitego maja tysic dziewiset dziewidziesitego 
drugiego roku.

Zaczniki

Zacznik I

Australia
Austria
Biaoru*
Belgia
Bugaria*
Kanada
Czechosowacja*
Dania
Wsplnota Europejska
Estonia*
Finlandia
Francja
Niemcy
Grecja
Wgry*
Islandia
Irlandia
Wochy
Japonia
otwa*
Litwa*
Luksemburg
Holandia
Nowa Zelandia
Norwegia
Polska*
Portugalia
Rumunia*
Federacja Rosyjska*
Hiszpania
Szwecja
Szwajcaria
Turcja
Ukraina*
Zjednoczone Krlestwo Wielkiej Brytanii i Pnocnej Irlandii
Stany Zjednoczone Ameryki
____________________
*) Kraje bdce w procesie przechodzenia do gospodarki rynkowej.

Zacznik II

Australia
Austria
Belgia
Kanada
Dania
Wsplnota Europejska
Finlandia
Francja
Niemcy
Grecja
Islandia
Irlandia
Wochy
Japonia
Luksemburg
Holandia
Nowa Zelandia
Norwegia
Portugalia
Hiszpania
Szwecja
Szwajcaria
Turcja
Zjednoczone Krlestwo Wielkiej Brytanii i Pnocnej Irlandii
Stany Zjednoczone Ameryki

Po zapoznaniu si z powysz konwencj, w imieniu Cesarstwa Leblandii owiadczam, e:
-	zostaa ona uznana za suszn zarwno w caoci, jak i kade z postanowie w niej 
zawartych,
-	jest ona ratyfikowana i potwierdzona,
-	bdzie niezmiennie zachowywana.
Na dowd czego wydany zosta akt niniejszy, opatrzony pieczci Cesarstwa Leblandii.
Dano w LebenCity dnia 25 sierpnia 2001 r.  

