Cytat:Niemniej rozpoczęcie postępowania przez TS, na co wyraziły zgodę dane strony, winno być równoznaczne z tym, że te strony podporządkowują się postanowieniom kończącym postępowanie TS.

To chyba najbardziej kompromisowe rozwiązanie. Wydaje się też najbardziej sprawdzonym w praktyce. Z przeszłości pamiętam jeszcze funkcjonowanie poprzednika Trybunału Sprawiedliwości, tj. Trybunału Arbitrażowego - który do wszczęcia postępowania wymagał zgodnej woli obu stron sporu. Ta zgoda była swojego rodzaju gwarantem poszanowania rozstrzygnięć jakie zapadały przed TA (choć nie miał on charakteru normatywnego i był czysto honorowy).

Na drodze ewolucji TA pojawiły się jednak pewne głosy za odejściem od konsensualnego charakteru tej instytucji i przeobrażenie jej w twór bardziej niezależny. Głównie za sprawą postulatów wedle których wszczęcie postępowania miało odbyć się nie jak poprzednio za zgodą wolą stron sporu, lecz jedynie na wniosek jednej ze stron. Takie rozwiązanie miało jedną zaletę - upowszechnienie Trybunału i poszerzenie możliwości jego działania. Niestety w tym wypadku negatywne konsekwencje takiego rozwiązania (w moim mniemaniu) znacznie przewyższały spodziewane korzyści. Strona która ani myślała wyrażać zgody na arbitraż pewnikiem nie miałaby żadnych zahamowań przed zignorowaniem rozstrzygnięcia, brak tu bowiem nawet czysto honorowych zobowiązań.

Osobiście byłem zwolennikiem zachowania modelu konsensualnego.