Grodzisk, dnia 7 listopada 2004 r.

Ustawa Sejmu nr 30
— Kodeks Cywilny

Spis treści

• Księga I — Część ogólna
  • Rozdział 1 — Przepisy ogólne
  • Rozdział 2 — Zdolność prawna
  • Rozdział 3 — Uznanie za zmarłego
  • Rozdział 4 — Czynności prawne
  • Rozdział 5 — Przedstawicielstwo
• Księga II — Zobowiązania
  • Rozdział 1 — Przepisy ogólne
  • Rozdział 2 — Bezpodstawne wzbogacenie
  • Rozdział 3 — Odpowiedzialność za czyny niedozwolone
  • Rozdział 4 — Odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązań
  • Rozdział 5 — Umowy
• Księga III — Prawo rzeczowe
  • Rozdział 1 — Przepisy ogólne
  • Rozdział 2 — Własność gruntów
  • Rozdział 3 — Współwłasność
  • Rozdział 4 — Prawo do gruntu lub lokalu
• Księga V — Spadki
  • Rozdział 1 — Przepisy ogólne
  • Rozdział 2 — Dziedziczenie ustawowe
  • Rozdział 3 — Dziedziczenie testamentowe
  • Rozdział 4 — Odpowiedzialność za długi spadkowe
• Księga VI — Osoby prawne
  • Rozdział 1 — Przepisy ogólne
  • Rozdział 2 — Przedsiębiorstwo
  • Rozdział 3 — Spółka jawna
    • Oddział 1 — Definicja spółki jawnej
    • Oddział 2 — Zawiązanie i powstanie spółki jawnej
    • Oddział 3 — Udziały w spółce jawnej
    • Oddział 4 — Reprezentacja spółki jawnej
    • Oddział 5 — Rozwiązanie i likwidacja spółki jawnej
  • Rozdział 4 — Spółka akcyjna
    • Oddział 1 — Definicja spółki akcyjnej
    • Oddział 2 — Zawiązanie i powstanie spółki akcyjnej
    • Oddział 3 — Organy spółki akcyjnej
    • Oddział 4 — Kapitał zakładowy i akcja
    • Oddział 5 — Rozwiązanie i likwidacja spółki akcyjnej
  • Rozdział 5 — Partia polityczna
  • Rozdział 6 — Stowarzyszenie
  • Rozdział 7 — Przekształcanie osób prawnych
• Przepisy wprowadzające

Księga I
Część ogólna

Rozdział 1
Przepisy ogólne

Art. 1. [Zakres regulacji]

Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi.

Art. 2. [Ciężar dowodu]

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Rozdział 2
Zdolność prawna

Art. 3. [Zdolność do czynności prawnych]

Zdolność do czynności prawnych mają osoby fizyczne i osoby prawne.

Art. 4. [Osoba o zawieszonym statusie mieszkańca]

1. Osobą o zawieszonym statusie mieszkańca jest osoba fizyczna, która za pośrednictwem systemu informatycznego Księstwa Sarmacji zawiesza swoją aktywność w Księstwie Sarmacji na okres nie dłuższy, niż dziewięćdziesiąt dni.
2. Osoba fizyczna jest osobą o zawieszonym statusie mieszkańca do chwili upłynięcia określonego przez nią terminu zawieszenia statusu mieszkańca, przedterminowego powrotu do aktywności w Księstwie Sarmacji lub do chwili śmierci.
3. Zaspokojenie potrzeb żywnościowych przez osobę o zawieszonym statusie mieszkańca jest równoznaczne z przedterminowym powrotem do aktywności w Księstwie Sarmacji.
4. Szczegóły określa minister właściwy do spraw infrastruktury w drodze rozporządzenia.

Art. 5. [Brak zdolności do czynności prawnych]

1. Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby fizyczne o zawieszonym statusie mieszkańca.
2. Czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych jest nieważna. Jednakże czynności prawne skutkujące zmianą statusu zawieszonej osoby fizycznej oraz rozrządzenia na wypadek śmierci są ważne, chociażby były dokonane przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych.

Rozdział 3
Uznanie za zmarłego

Art. 6. [Zmarły]

1. Zmarłym staje się osoba fizyczna z chwilą rzeczywistej śmierci.
2. Osoba fizyczna może zostać uznana za zmarłą także na podstawie przepisów niniejszego rozdziału.
3. Domniemywa się, że śmierć nastąpiła w chwili uznania osoby fizycznej za zmarłą.

Art. 7. [Uznanie za zmarłego]

1. Za zmarłą uznaje się osobę, która nie zaspokajała swoich potrzeb żywieniowych przez okres trzydziestu dni, chyba że w tym okresie była osobą o zawieszonym statusie mieszkańca lub była w tym okresie aktywna na liście dyskusyjnej Księstwa Sarmacji.
2. Za zmarłą uznaje się także osobę, która złożyła oświadczenie woli o zamiarze trwałego opuszczenia Księstwa Sarmacji. Oświadczenie takie wymaga formy aktu notarialnego.

Art. 8. [Wyjątki od uznania za zmarłego]

Nie może zostać uznana za zmarłą osoba, przeciwko której toczy się postępowanie karne lub która została pozwana w sprawie cywilnej.

Rozdział 4
Czynności prawne

Art. 9. [Czynność prawna]

1. Czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, dobrych obyczajów i przyjętych zwyczajów.
2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą lub dobrymi obyczajami.

Art. 10. [Forma czynności prawnej]

1. Czynność prawna może być dokonana w formie zwykłej albo w formie szczególnej.
2. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, czynność prawna nie wymaga formy szczególnej.
3. Jeżeli ustawa wymaga formy aktu notarialnego lub innej formy szczególnej, czynność prawna dokonana bez zachowania tej formy jest nieważna.

Art. 11. [Akt notarialny]

1. Czynność prawna ma formę aktu notarialnego, jeżeli zawiera oznaczenie osoby składającej oświadczenie woli i inne istotne elementy czynności prawnej, w szczególności datę, oraz opublikowana została w kwalifikowanym rejestrze.
2. Kwalifikowanymi rejestrami są rejestry określone w rozporządzeniu Kanclerza oraz rejestry prowadzone przez koncesjonowane urzędy notarialne.
3. Szczegóły określa Kanclerz w drodze rozporządzenia.

Art. 12. [Data czynności prawnej]

Czynność prawna dokonana jest w chwili złożenia ostatniego oświadczenia woli niezbędnego do jej dokonania.

Rozdział 5
Przedstawicielstwo

Art. 13. [Przedstawicielstwo]

1. Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, czynność prawna może być dokonana osobiście lub przez przedstawiciela.
2. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach jego umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

Art. 14. [Rodzaje przedstawicielstw]

1. Przedstawicielstwem ogólnym jest umocowanie do wszystkich czynności zwykłego zarządu.
2. Przedstawicielstwem szczególnym jest umocowanie do rodzajowo wskazanych czynności, także tych, które przekraczają zwykły zarząd.
3. Przedstawicielstwem procesowym jest umocowanie do reprezentowania strony przed sądem i dokonywania przed sądem wszelkich czynności, także tych, które przekraczają zwykły zarząd.

Art. 15. [Udzielanie i odwoływanie przedstawicielstwa]

1. Reprezentowany jednostronnym oświadczeniem woli udziela i odwołuje przedstawicielstwo.
2. Przedstawicielstwo wymaga formy aktu notarialnego.

Księga II
Zobowiązania

Rozdział 1
Przepisy ogólne

Art. 16. [Zobowiązanie]

1. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić.
2. Świadczenie polega na działaniu lub zaniechaniu.

Art. 17. [Roszczenie]

1. Roszczenie jest uprawnieniem do żądania od oznaczonej osoby konkretnego świadczenia.
2. Roszczenie przedawnia się po upływie dwóch miesięcy od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia roszczenia zawiesza się na czas postępowania przed sądem w sprawie o dochodzenie roszczenia.

Art. 18. [Obowiązek dłużnika]

1. Dłużnik zobowiązany jest do zachowania należytej staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju.
2. Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej lub innej działalności o profesjonalnym charakterze określa się przy uwzględnieniu zawodowego lub profesjonalnego charakteru tej działalności.

Art. 19. [Naprawienie szkody]

1. Ilekroć ustawa mówi o naprawieniu szkody rozumie się przez to poniesione straty oraz utracone korzyści.
2. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego pociągało za sobą nadmierne trudności dla zobowiązanego, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
3. W razie naruszenia dobra osobistego, sąd może przyznać temu czyje dobro zostało naruszone zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, jeżeli krzywda nie została naprawiona w inny sposób.

Art. 20. [Solidarność dłużników]

1. Kilku dłużników może być zobowiązanych solidarnie do świadczenia.
2. Solidarność dłużników polega na tym, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku dłużników lub każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych.
3. Dłużnicy pozostają solidarni aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela.
4. Świadczenie dłużników może być solidarne jedynie na podstawie czynności prawnej lub gdy solidarność wynika z ustawy.

Rozdział 2
Bezpodstawne wzbogacenie

Art. 21. [Bezpodstawne wzbogacenie]

1. Kto bez postawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści majątkowej w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
2. Jednakże w razie powrotu do Księstwa Sarmacji osoby uznanej za zmarłą, inna osoba, która uzyskała korzyść majątkową wskutek otwarcia spadku, nie jest obowiązana do wydania takiej korzyści.

Rozdział 3
Odpowiedzialność za czyny niedozwolone

Art. 22. [Odpowiedzialność osób fizycznych]

1. Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
2. Wartość rzeczywistych szkód majątkowych poniesionych przez poszkodowanego wylicza się w libertach w oparciu o stosunek wartości złotego polskiego do liberta określony przez Kanclerza w drodze rozporządzenia.

Art. 23. [Odpowiedzialność osób prawnych]

Osoba prawna obowiązana jest do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej organu.

Art. 24. [Odpowiedzialność Korony]

1. Korona obowiązana jest do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej funkcjonariusza przy wykonywaniu powierzonej mu czynności.
2. Korona obowiązana jest do naprawienia szkody wyrządzonej przez jej funkcjonariusza przy wykonywaniu powierzonej mu czynności także wtedy, gdy wymagają tego dobre obyczaje.

Art. 25. [Odpowiedzialność jednostki samorządu terytorialnego]

1. Jednostka samorządu terytorialnego obowiązana jest do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej funkcjonariusza przy wykonywaniu powierzonej mu czynności.
2. Jednostka samorządu terytorialnego obowiązana jest do naprawienia szkody wyrządzonej przez jej funkcjonariusza przy wykonywaniu powierzonej mu czynności także wtedy, gdy wymagają tego dobre obyczaje.

Art. 26. [Odpowiedzialność za działanie programów komputerowych (skryptów)]

1. Za szkodę wyrządzoną działaniem lub brakiem działania programu komputerowego (skryptu) zintegrowanego z systemem informatycznym Księstwa Sarmacji odpowiedzialność ponosi osoba fizyczna lub osoba prawna, która program komputerowy (skrypt) bezpośrednio udostępniła, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej lub wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej.

2. Za szkodę wyrządzoną działaniem lub brakiem działaniem programu komputerowego (skryptu) zintegrowanego z systemem informatycznym Księstwa Sarmacji odpowiedzialność ponosi także autor programu komputerowego (skryptu) jeżeli szkodę wyrządził z winy umyślnej lub wskutek rażącego niedbalstwa.

Art. 27. [Odpowiedzialność solidarna]

Jeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna.

Rozdział 4
Odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązań

Art. 28. [Odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy]

Dłużnik zobowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Art. 29. [Odpowiedzialność dłużnika]

1. Jeżeli z ustawy lub czynności prawnej nie wynika nic innego, dłużnik odpowiedzialny jest za niezachowanie należytej staranności.
2. Jeżeli niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania wynika z działania lub braku działania programu komputerowego (skryptu) zintegrowanego z systemem informatycznym Księstwa Sarmacji, dłużnik ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikłą wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy niezależnie od zachowania należytej staranności. Jednakże dłużnik nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli działanie lub brak działania programu komputerowego (skryptu) nastąpiło wskutek siły wyższej lub wyłącznie z winy wierzyciela lub osoby trzeciej.
3. Dłużnik może poprzez umowę określić zakres odpowiedzialności za szkodę wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Jednakże nieważne jest zastrzeżenie, iż dłużnik nie będzie odpowiedzialny za szkodę wynikłą z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa.
4. Zastrzeżenie umowne, o którym mowa w ust. 3, wymaga formy aktu notarialnego.

Art. 30. [Zwłoka dłużnika]

1. Dłużnik popada w zwłokę, gdy nie spełnia świadczenia w umówionym terminie, chyba że opóźnienie jest następstwem okoliczności za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
2. Jeżeli termin świadczenia nie jest oznaczony, świadczenie powinno być spełnione w terminie 14 dni od dnia dokonania czynności prawnej. Jednakże jeżeli świadczenie polega na naprawieniu szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, powinno być spełnione w dniu wyrządzenia szkody.
3. Dłużnik nie popada w zwłokę, jeżeli wierzyciel nie wykonał świadczenia wzajemnego albo odmawia przyjęcia właściwie spełnionego świadczenia.
4. Wierzyciel w razie zwłoki dłużnika, niezależnie od roszczenia o naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, może żądać naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.
5. Świadczeniem wzajemnym jest świadczenie wierzyciela, które zgodnie z umową ma być odpowiednikiem świadczenia dłużnika.

Art. 31. [Odsetki]

1. Wierzycielowi w razie zwłoki dłużnika przysługuje roszczenie o odsetki za zwłokę.
2. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, odsetki nalicza się w wymiarze 1% wartości świadczenia za każdy dzień zwłoki, jednakże wartość naliczonych odsetek nie może przekroczyć dwukrotnej wartości świadczenia.

Rozdział 5
Umowy

Art. 32. [Swoboda zawierania umów]

1. Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie ani dobrym obyczajom.
2. Z mocy prawa nieważne są:
   1. umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności karnej,
   2. umowy zawierane na wypadek śmierci jednej ze stron,
   3. umowy nieprzewidujące możliwości ich rozwiązania.

Art. 33. [Poręczenie]

1. Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik go nie wykonał. Odpowiedzialność poręczyciela i dłużnika za niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie zobowiązania jest solidarna.
2. Jeżeli poręczana czynność prawna wymaga formy aktu notarialnego, tej samej formy wymaga umowa poręczenia.

Art. 34. [Umowa o pracę w systemie automatycznej gospodarki]

1. Przez umowę o pracę w systemie automatycznej gospodarki pracownik zobowiązuje się do świadczenia pracy w zamian za wynagrodzenie.
2. Szczegóły dotyczące wymiaru pracy określa Kanclerz w drodze rozporządzenia wydanego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw infrastruktury.

Art. 35. [Nabywanie autorskich praw majątkowych]

1. Pracodawca nabywa autorskie prawa majątkowe do dzieł stworzonych w ramach stosunku pracy.
2. W szczególności, Księstwo Sarmacji nabywa autorskie prawa majątkowe do stron internetowych, skryptów oraz innych dzieł stworzonych w związku z funkcjonowaniem prowincji, miejscowości i innych jednostek samorządu terytorialnego oraz urzędów i instytucji powołanych przez władze publiczne.

Księga III
Prawo rzeczowe

Rozdział 1
Przepisy ogólne

Art. 36. [Własność]

1. Własność jest prawem rzeczowym zbywalnym i podlegającym dziedziczeniu.
2. Przepisy dotyczące własności stosuje się odpowiednio do zbywalnych i podlegających dziedziczeniu praw majątkowych, chyba że byłoby to sprzeczne ustawą lub z naturą tych praw.

Art. 37. [Korzystanie z prawa własności]

Właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy, pobierać z niej dochody oraz nią rozporządzać, o ile nie jest to sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami.

Rozdział 2
Własność gruntów

Art. 38. [Grunty]

Gruntami są tereny i parcele.

Art. 39. [Tereny]

1. Terenem jest grunt znajdujący się poza granicami miejscowości.
2. Terenem jest również niepodzielony na parcele ogół gruntów znajdujący się w granicach miejscowości.

Art. 40. [Podział terenu na parcele]

1. Podział terenu na parcele następuje w chwili:
   1. lokacji osady na jego obszarze,
   2. wytyczenia nowych parceli przez właściciela.
2. Właścicielem nowych parcel staje się z mocy prawa właściciel terenu.
3. Szczegóły dotyczące podziału terenu na parcele może określać minister właściwy do spraw infrastruktury w drodze rozporządzenia.

Art. 41. [Budynek]

1. Budynek może wznosić się na parceli. Własność parceli rozciąga się na ten budynek.
2. Na parceli może wznosić się tylko jeden budynek.
3. Budynek o znacznych rozmiarach wznosi się na więcej, niż jednej parceli.
4. Budynek wielopiętrowy może być podzielony na lokale. Każde piętro stanowi odrębny lokal.
5. Szczegóły określa minister właściwy do spraw infrastruktury w drodze rozporządzenia.

Rozdział 3
Współwłasność

Art. 42. [Rodzaje współwłasności]

1. Współwłasność polega na tym, że własność tych samych rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom w częściach ułamkowych lub jako współwłasność łączna.
2. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Niniejszy rozdział normuje jedynie współwłasność w częściach ułamkowych.

Art. 43. [Współwłasność w częściach ułamkowych]

1. Domniemywa się, że udziały współwłaścicieli są równe, chyba że z łączących ich stosunków wynika co innego.
2. Każdy ze współwłaścicieli może bez zgody pozostałych współwłaścicieli rozporządzać swoim udziałem.
3. Współwłaściciel może dokonywać czynności dotyczącej wspólnej rzeczy za zgodą pozostałych współwłaścicieli.

Art. 44. [Zniesienie współwłasności]

1. Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności, chyba że uprawnienie to zostało wyłączone przez czynność prawną.
2. Zniesienie współwłasności następuje wskutek czynności prawnej albo na mocy orzeczenia sądowego.

Art. 45. [Zniesienie współwłasności przez sąd]

1. Sąd znosi współwłasność, dokonując podziału rzeczy. Wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne.
2. Jeżeli rzeczy nie da się podzielić albo jej podział pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości, sąd przyznaje rzecz jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych.

Rozdział 4
Prawo do gruntu lub lokalu

Art. 46. [Prawo do gruntu lub lokalu]

1. Prawo do gruntu lub lokalu jest ograniczonym prawem rzeczowym.
2. Prawo do gruntu lub lokalu może być prawem:
   1. zbywalnym i podlegającym dziedziczeniu (prawo wieczyste),
   2. niezbywalnym i ograniczonym w czasie (prawo czasowe).

Art. 47. [Prawo wieczyste]

1. Przepisy dotyczące własności stosuje się odpowiednio do prawa wieczystego do gruntu lub lokalu.
2. Posiadający prawo wieczyste do gruntu lub lokalu korzysta z lokalu jak właściciel.

Art. 48. [Prawo czasowe]

1. Prawo czasowe do gruntu wynika z umowy dzierżawy.
2. Prawo czasowe do lokalu wynika z umowy najmu.

Księga V
Spadki

Rozdział 1
Przepisy ogólne

Art. 49. [Spadek]

Spadek stanowią prawa i obowiązki zmarłego, które przechodzą z chwilą śmierci na jedną lub więcej osób, stosownie do przepisów niniejszej księgi.

Art. 50. [Otwarcie i nabycie spadku]

1. Spadek otwiera się w chwili śmierci spadkodawcy.
2. Spadkobierca nabywa spadek w chwili otwarcia spadku.

Art. 51. [Powołanie do spadku]

1. Powołanie do spadku wynika z ustawy albo testamentu.
2. Dziedziczenie ustawowe następuje wtedy, gdy spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu.

Art. 52. [Przeszkody w nabyciu spadku]

Nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje.

Rozdział 2
Dziedziczenie ustawowe

Art. 53. [Powołanie do spadku]

1. W pierwszej kolejności powoływani do spadku są małżonek (partner), wstępni, zstępni i rodzeństwo spadkodawcy.
2. Jeżeli brak jest spadkobierców powołanych do spadku w myśl ust. 1, powołani do spadku są wspólnicy spadkodawcy z chwili otwarcia spadku.
3. Jeżeli brak jest spadkobierców powołanych do spadku w myśl ust. 1 i 2, powołane do spadku są osoby szczególnie związane ze spadkodawcą, jeżeli wymagają tego dobre obyczaje.
4. Jeżeli brak jest jakichkolwiek spadkobierców powołanych do spadku w myśl ust. 1–3, powołana do spadku jest Korona.

Art. 54. [Stwierdzenie nabycia i dział spadku]

1. Sąd, na wniosek zainteresowanego, stwierdza nabycie spadku w odpowiednich częściach oraz dokonuje działu spadku kierując się przyjętym zwyczajem, dobrymi obyczajami, stopniem pokrewieństwa oraz stosunkami łączącymi osobę ze spadkodawcą.
2. Do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o zniesieniu współwłasności.

Rozdział 3
Dziedziczenie testamentowe

Art. 55. [Testament]

1. Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament.
2. Testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy.
3. Spadkodawca może w każdej chwili odwołać testament. Odwołanie testamentu następuje także poprzez sporządzenie nowego testamentu.
4. Sporządzić i odwołać testament może jedynie osoba fizyczna.
5. Testament jest ważny, jeżeli posiada formę aktu notarialnego.

Art. 56. [Otwarcie testamentu oraz stwierdzenie nabycia i dział spadku]

1. Sąd, na wniosek zainteresowanego, otwiera testament oraz stwierdza nabycie spadku i dokonuje działu spadku kierując się wolą spadkodawcy wyrażoną w testamencie.
2. Sąd, dokonując podziału spadku, kieruje się przyjętym zwyczajem i dobrymi obyczajami, jeżeli wola spadkodawcy w niewystarczającym stopniu normuje sposób działu spadku.
3. Jeżeli rozrządzenia testamentowe nie obejmują całego spadku, sąd dokonuje podziału pozostałej części spadku proporcjonalnie do udziałów wyrażonych w testamencie, kierując się domniemaną wolą spadkodawcy, przyjętym zwyczajem i dobrymi obyczajami.
4. Do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o zniesieniu współwłasności.

Rozdział 4
Odpowiedzialność za długi spadkowe

Art. 57. [Odpowiedzialność za długi spadkowe]

1. Każdy spadkobierca dziedziczy spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
2. Odpowiedzialność za długi spadkowe jest solidarna z zastrzeżeniem postanowień ust. 1.

Księga VI
Osoby prawne

Rozdział 1
Przepisy ogólne

Art. 58. [Osoby prawne]

1. Osobami prawnymi są:
   1. Korona,
   2. jednostki samorządu terytorialnego,
   3. spółki prawa handlowego,
   4. partie polityczne i stowarzyszenia,
   5. inne jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne nadają osobowość prawną.
2. Spółkami prawa handlowego są spółka jawna i spółka akcyjna.

Art. 59. [Czynności przekraczające zwykły zarząd w osobach prawnych]

Czynnościami przekraczającymi zwykły zarząd są:

1. zawarcie i zmiana umowy spółki jawnej,
2. nadanie lub zmiana statutu spółki akcyjnej, partii politycznej oraz stowarzyszenia,
3. dokonanie czynności prawnej, z której wynika zobowiązanie o wartości przekraczającej dwieście libertów w spółkach jawnych, partiach politycznych i stowarzyszeniach.

Rozdział 2
Przedsiębiorstwo

Art. 60. [Przedsiębiorstwo]

1. Przedsiębiorstwo jest jednostką organizacyjną, która nie posiada osobowości prawnej. Celem przedsiębiorstwa jest prowadzenie działalności gospodarczej.
2. Przedsiębiorstwo, które prowadzi działalność gospodarczą w systemie automatycznej gospodarki podlega obowiązkowi rejestracji.
3. Przedsiębiorstwo, które prowadzi działalność gospodarczą poza systemem automatycznej gospodarki może być zarejestrowane.
4. Szczegóły określa odrębna ustawa.

Art. 61. [Własność przedsiębiorstwa]

1. Właścicielem przedsiębiorstwa może być:
   1. osoba fizyczna,
   2. spółka prawa handlowego,
   3. Korona lub jednostka samorządu terytorialnego.
2. Przedsiębiorstwo nie może być przedmiotem współwłasności. Jednakże gdyby współwłasność taka powstała, dokonuje się jej zniesienia.

Art. 62. [Majątek przedsiębiorstwa]

1. Majątek przedsiębiorstwa stanowi w całości własność właściciela przedsiębiorstwa, chociażby z dosłownego brzmienia wpisu do rejestru przedsiębiorstw wynikało co innego.
2. Umowy zawierane w imieniu przedsiębiorstwa uważa się za zawarte w imieniu właściciela przedsiębiorstwa.

Rozdział 3
Spółka jawna

Oddział 1
Definicja spółki jawnej

Art. 63. [Spółka jawna]

1. Spółka jawna jest spółką osobową.
2. Każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz solidarnie ze spółką.

Art. 64. [Firma spółki jawnej]

1. Firmą spółki jawnej jest nazwa właściwa oraz dodatkowe oznaczenie „spółka jawna”.
2. Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu „s.j.”.

Oddział 2
Zawiązanie i powstanie spółki jawnej

Art. 65. [Zawiązanie spółki jawnej]

1. Spółka jawna jest zawiązana z chwilą zawarcia umowy spółki. Umowa taka wymaga formy aktu notarialnego
2. Umowa spółki zawiera w szczególności nazwę spółki oraz wymienia jej wspólników. Jeżeli umowa nie określa udziałów wspólników, domniemywa się, że są one równe.

Art. 66. [Powstanie spółki jawnej]

1. Spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru.
2. Szczegóły określa rozporządzenie Kanclerza wydane w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw infrastruktury.

Oddział 3
Udziały w spółce jawnej

Art. 67. [Własność udziałów w spółce jawnej]

1. Właścicielem udziału w spółce jawnej może być jedynie osoba fizyczna.
2. Wysokość udziału jest określana w częściach setnych. Wysokość udziału nie może być mniejsza, niż pięć setnych.
3. Informacje o wysokościach udziałów w spółkach są publikowane w systemie informatycznym Księstwa Sarmacji.
4. Szczegóły dotyczące ust. 3 określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw infrastruktury.

Art. 68. [Przeniesienie własności udziału w spółce jawnej]

1. Przeniesienie własności udziału przez jednego ze wspólników spółki jawnej wymaga zgody wszystkich wspólników.
2. Przeniesienie własności udziałów następuje za pośrednictwem systemu informatycznego Księstwa Sarmacji.
3. Nabywca i zbywca udziału odpowiadają solidarnie za wynikające z tego udziału zobowiązania spółki powstałe do chwili rozporządzenia udziałem.

Oddział 4
Reprezentacja spółki jawnej

Art. 69. [Reprezentacja spółki jawnej]

1. Każdy wspólnik ma prawo dokonywać w imieniu spółki jawnej czynności prawnych, które nie przekraczają zwykłego zarządu.
2. Czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają zgody wszystkich wspólników, jednakże w sytuacjach nagłych, kiedy wymaga tego ważny interes spółki, każdy wspólnik ma prawo dokonywać czynności prawnych przekraczających zwykły zarząd.

Oddział 5
Rozwiązanie i likwidacja spółki jawnej

Art. 70. [Rozwiązanie spółki jawnej]

1. Rozwiązanie spółki jawnej następuje wskutek czynności prawnej lub orzeczenia sądowego.
2. Każdy wspólnik może żądać rozwiązania spółki przez sąd. Rozwiązanie spółki powoduje przeniesienie praw i obowiązków spółki na wspólników w częściach odpowiadających ich udziałom. Przepisy dotyczące zniesienia współwłasności stosuje się odpowiednio.
3. Za zobowiązania spółki powstałe przed rozwiązaniem spółki wspólnicy odpowiadają solidarnie.

Art. 71. [Likwidacja spółki jawnej]

1. Likwidacja spółki jawnej następuje wskutek orzeczenia sądowego.
2. Sąd z urzędu lub na wniosek zainteresowanego likwiduje spółkę, jeżeli wartość jej zobowiązań przekracza wartość jej praw, a z okoliczności wynika, że sytuacja spółki nie ulegnie poprawie.
3. Przepisy o rozwiązaniu spółki stosuje się odpowiednio w zakresie przeniesienia praw i obowiązków spółki oraz odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

Rozdział 4
Spółka akcyjna

Oddział 1
Definicja spółki akcyjnej

Art. 72. [Spółka akcyjna]

1. Spółka akcyjna jest spółką kapitałową.
2. Akcjonariusz nie ponosi swoim majątkiem odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

Art. 73. [Firma spółki akcyjnej]

1. Firmą spółki akcyjnej jest nazwa właściwa oraz dodatkowe oznaczenie „spółka akcyjna”.
2. Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu „s.a.”.

Oddział 2
Zawiązanie i powstanie spółki akcyjnej

Art. 74. [Zawiązanie spółki akcyjnej]

1. Spółkę akcyjną zawiązuje Korona, jednostka samorządu terytorialnego lub osoba fizyczna (założyciel).
2. Założyciel nadaje spółce statut, nabywa własność wszystkich akcji spółki, dokonuje wpłaty kapitału zakładowego na rzecz spółki oraz dokonuje czynności niezbędnych do zarejestrowania spółki.
3. Założyciel z mocy prawa staje się prezesem zarządu spółki, chyba że statut stanowi inaczej.
4. Statut spółki wymaga formy aktu notarialnego.

Art. 75. [Powstanie spółki akcyjnej]

1. Spółka akcyjna powstaje z chwilą wpisu do rejestru.
2. Szczegóły określa rozporządzenie Kanclerza wydane w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw infrastruktury.

Oddział 3
Organy spółki akcyjnej

Art. 76. [Organy spółki akcyjnej]

Organami spółki akcyjnej są zarząd oraz zgromadzenie akcjonariuszy.

Art. 77. [Zarząd spółki akcyjnej]

1. Zarząd spółki akcyjnej liczy jednego lub kilku członków.
2. Prezesem zarządu jest jeden z członków zarządu.

Art. 78. [Reprezentacja spółki akcyjnej]

1. Każdy członek zarządu ma prawo dokonywać w imieniu spółki akcyjnej czynności prawnych, które nie przekraczają zwykłego zarządu.
2. Czynności prawne przekraczające zwykły zarząd wymagają uchwały zgromadzenia akcjonariuszy.

Art. 79. [Zgromadzenie akcjonariuszy]

1. Zgromadzenie akcjonariuszy zwołuje prezes zarządu.
2. Jeżeli od ostatniego zgromadzenia akcjonariuszy minęły dwa miesiące, każdy akcjonariusz ma prawo żądać zwołania zgromadzenia akcjonariuszy. Każdy akcjonariusz ma również prawo żądać zwołania zgromadzenia akcjonariuszy, jeżeli od powstania spółki minął miesiąc, a nie zostało ono jeszcze ani razu zwołane.
3. Jeżeli prezes zarządu pomimo żądania, o którym mowa w ust. 2, nie zwołuje niezwłocznie zgromadzenia akcjonariuszy, zgromadzenie zwołuje sędzia sądu w Grodzisku.
4. Zgromadzeniu akcjonariuszy przewodniczy prezes zarządu lub sędzia sądu w Grodzisku, który je zwołał.
5. Zgromadzenie akcjonariuszy:
   1. wybiera prezesa zarządu oraz pozostałych członków zarządu,
   2. podejmuje uchwałę wyrażającą zgodę na dokonanie lub nakazującą dokonanie czynności prawnej przekraczającej zwykły zarząd,
   3. podejmuje uchwałę o podziale nadwyżki kapitałowej,
   4. podejmuje uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego.
6. Projekt uchwały może zgłosić członek zarządu oraz każdy akcjonariusz.
7. Przewodniczący zgromadzeniu akcjonariuszy sporządza protokół z przebiegu zgromadzenia akcjonariuszy, zawierający w szczególności informacje o czynnościach, o których mowa w ust. 5. Protokół wymaga formy aktu notarialnego.

Oddział 4
Kapitał zakładowy i akcja

Art. 80. [Akcja]

1. Właścicielem akcji może być Korona, jednostka samorządu terytorialnego lub osoba fizyczna.
2. Akcja jest dokumentem wyrażającym udział w spółce akcyjnej w części setnej.
3. Informacje o akcjach oraz ich właścicielach są publikowane w systemie informatycznym Księstwa Sarmacji.
4. Szczegóły dotyczące ust. 3 określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw infrastruktury.

Art. 81. [Kapitał zakładowy spółki akcyjnej]

1. Kapitał zakładowy spółki akcyjnej powinien wynosić co najmniej pięćset libertów.
2. Wartość nominalną akcji stanowi kapitał zakładowy podzielony przez sto.

Art. 82. [Rozporządzenie akcją]

Rozporządzenie akcją nie wymaga zgody pozostałych akcjonariuszy.

Art. 83. [Nadwyżka kapitałowa]

1. Nadwyżkę kapitałową stanowi wartość majątku spółki akcyjnej (praw i obowiązków) pomniejszona o kapitał zakładowy.
2. Uchwała zgromadzenia akcjonariuszy o podziale całości lub części nadwyżki kapitałowej powinna określać wartość całości lub części nadwyżki kapitałowej przeznaczonej do podziału, jak również ułamek tej wartości przypadający na jedną akcję (wysokość dywidendy).

Art. 84. [Podwyższenie kapitału zakładowego]

1. Kapitał zakładowy może być podwyższony o sumę, która nie przekracza nadwyżki kapitałowej.
2. Wartość nominalna akcji podlega odpowiedniemu podwyższeniu.

Oddział 5
Rozwiązanie i likwidacja spółki akcyjnej

Art. 85. [Rozwiązanie spółki akcyjnej]

1. Rozwiązanie spółki akcyjnej następuje wskutek uchwały zgromadzania akcjonariuszy powziętej głosami akcjonariuszy reprezentujących co najmniej dwie trzecie kapitału zakładowego.
2. Uchwała, o której mowa w ust. 1, może być podjęta po spłacie wszystkich zobowiązań spółki. Rozwiązanie spółki powoduje przeniesienie pozostałych po spłacie zobowiązań praw spółki na akcjonariuszy w częściach odpowiadających ich udziałowi. Przepisy dotyczące zniesienia współwłasności stosuje się odpowiednio.

Art. 86. [Likwidacja spółki akcyjnej]

1. Likwidacja spółki akcyjnej następuje wskutek orzeczenia sądowego.
2. Sąd z urzędu lub na wniosek zainteresowanego likwiduje spółkę, jeżeli wartość jej zobowiązań pomniejszona o wartość praw należących do spółki przekracza kapitał zakładowy, a z okoliczności wynika, że sytuacja spółki nie ulegnie poprawie.
3. Sąd dokonuje zaspokojenia wierzycieli z majątku spółki.

Rozdział 5
Partia polityczna

Art. 87. [Partia polityczna]

Partia polityczna jest dobrowolną organizacją występującą pod określoną nazwą, liczącą co najmniej trzech członków, stawiającą sobie za cel udział w życiu publicznym poprzez wywieranie za pomocą środków zgodnych z prawem wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowanie władzy publicznej.

Art. 88. [Powstanie partii politycznej]

1. Partia polityczna jest zawiązana z chwilą podpisania jej statutu przez co najmniej trzech obywateli sarmackich, którzy nie są członkami innych partii politycznych.
2. Statut partii określa jej cele, strukturę i zasady działania, a w szczególności nazwę, skrót nazwy, sposób nabywania i utraty członkostwa oraz kompetencje organów partii.
3. Statut partii podlega wpisowi do rejestru sądowego.

Art. 89. [Członkostwo w partii politycznej]

1. Członkiem partii politycznej może być obywatel sarmacki, który nie został pozbawiony praw publicznych na mocy prawomocnego orzeczenia sądu.
2. Obywatel może być jednocześnie członkiem tylko jednej partii.
3. Informacje o członkostwach w partiach politycznych są publikowane w systemie informatycznym Księstwa Sarmacji.
4. Szczegóły dotyczące ust. 3 określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw infrastruktury.

Art. 90. [Organy partii politycznej]

1. Jeżeli statut partii politycznej nie stanowi inaczej, organami partii są przewodniczący i kongres.
2. Przewodniczący może dokonywać w imieniu partii czynności nieprzekraczających zwykłego zarządu, chyba że statut partii stanowi inaczej.
3. Czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają zgody kongresu, chyba że statut partii stanowi inaczej.

Art. 91. [Finansowanie partii politycznej]

1. Partia polityczna nie może prowadzić działalności gospodarczej.
2. Partia utrzymuje się ze składek i darowizn jej członków oraz darowizn innych osób fizycznych i prawnych.

Art. 92. [Odpowiedzialność członków partii politycznej za zobowiązania partii]

Członkowie partii politycznej nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania partii.

Art. 93. [Rozwiązanie i likwidacja partii politycznej]

1. Rozwiązanie partii politycznej następuje wskutek czynności prawnej określonej w statucie.
2. Likwidacja partii politycznej następuje wskutek orzeczenia sądowego.
3. Sąd z urzędu lub na wniosek zainteresowanego likwiduje partię polityczną, jeżeli przestała ona spełniać warunki wymagane dla dalszego funkcjonowania, a z okoliczności nie wynika, że mogłaby zacząć je spełniać bądź jeżeli jej program lub działalność zakładają lub dopuszczają naruszanie prawa, w szczególności stosowanie przemocy, w celu zdobycia władzy lub wpływu na politykę państwa albo przewidują utajnienie struktur lub członkostwa.

Rozdział 6
Stowarzyszenie

Art. 94. [Stowarzyszenie]

1. Stowarzyszenie jest dobrowolną, samorządną i trwałą organizacją o celach niezarobkowych.
2. Przepisy dotyczące partii politycznej stosuje się odpowiednio do stowarzyszenia, chyba że rozdział niniejszy stanowi inaczej.

Art. 95. [Członkostwo w stowarzyszeniu]

1. Członkiem i założycielem stowarzyszenia może być osoba fizyczna, która nie została pozbawiona praw publicznych na mocy prawomocnego orzeczenia sądu.
2. Osoba fizyczna może być członkiem więcej, niż jednego stowarzyszenia.

Rozdział 7
Przekształcanie osób prawnych

Art. 96. [Przekształcenie spółki jawnej]

1. Zmiana umowy spółki i nadanie jej statutu przekształcają spółkę jawną w spółkę akcyjną.
2. Dotychczasowi wspólnicy spółki jawnej odpowiadają solidarnie ze spółką akcyjną za jej zobowiązania powstałe do chwili przekształcenia.

Art. 97. [Przekształcenie spółki akcyjnej]

Umowa, w wyniku której wszyscy akcjonariusze spółki akcyjnej zobowiązują się ponosić odpowiedzialność za zobowiązania spółki jak wspólnicy spółki jawnej przekształca spółkę akcyjną w spółkę jawną.

Art. 98. [Przekształcenie partii politycznej i stowarzyszenia]

1. Zmiana statutu przekształca partię polityczną w stowarzyszenie.
2. Zmiana statutu przekształca stowarzyszenie w partię polityczną. Członkowie stowarzyszenia nieposiadający obywatelstwa sarmackiego nie nabywają członkostwa w partii politycznej powstałej z przekształcenia stowarzyszenia.

Przepisy wprowadzające

Art. 99. [Wejście w życie ustawy]

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2004 r.

Art. 100. [Rozporządzenia do ustawy]

1. Art. 4 wchodzi w życie z dniem wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 4.
2. Art. 10 ust. 2 i 3 oraz art. 11 wchodzą w życie z dniem wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w art. 11 ust. 3.
3. Art. 41 wchodzi w życie z dniem wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w art. 41 ust. 5.
4. Przepisy dotyczące spółki jawnej wchodzą w życie z dniem wejścia w życie rozporządzeń, o których mowa w art. 66 ust. 2 i art. 67 ust. 4.
5. Przepisy dotyczące spółki akcyjnej wchodzą w życie z dniem wejścia w życie  rozporządzeń, o których  mowa w art. 75 ust. 2 i art. 80 ust. 4.
6. Art. 89 ust. 3 wchodzi w życie z dniem wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w art. 89 ust. 4.

Art. 101. [Rzeczywiste szkody majątkowej]

Do dnia wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w art. 22 ust. 2, stosunek wartości złotego polskiego do liberta określa się na 1:20.

Art. 102. [Wymiar pracy w systemie automatycznej gospodarki]

Do dnia wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w art. 34 ust. 2, pracę w systemie automatycznej gospodarki można świadczyć na cały etat, pół etatu lub ćwierć etatu.

Art. 103. [Utrata mocy obowiązującej ustawy]

Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy traci moc Ustawa Rady Książęcej nr 4 — Kodeks Cywilny z dnia 29 grudnia 2003 r.