Projekt zmiany Konstytucji

Nawiązując do projektu zmian w systemie wyborczym Księstwa Sarmacji, zaproponowanego przez Nową Prawicę Sarmacką, przedstawiam projekt kompromisowy, łączący system obecny z systemem postulowanym przez NPS. Zakłada on, iż połowa posłów będzie wybierana tak, jak dotychczas, druga połowa zaś — w jednomandatowych okręgach wyborczych. Poszczególne punkty projektu są następujące:

1. Okręgi wyborcze. Aby, z jednej strony, zagwarantować obywatelom sarmackim możliwość wybierania kandydatów z wszystkich regionów Sarmacji, z drugiej zaś — wyjść naprzeciw postulatom szerszego włączenia nowych krajów i prowincji rzeczypospolitej w życie polityczne Księstwa, wprowadza się wybór połowy posłów w skali całego państwa, a połowy — w okręgach jednomandatowych.
2. Liczba posłów. Ulega ona, w przepisach przejściowych, zwiększeniu, z obecnych siedmiu do dwunastu. Biorąc pod uwagę wzrost liczby obywateli sarmackich na przestrzeni ostatnich lat, oraz radykalny wzrost aktywności prac parlamentu w ostatnich miesiącach, zmiana taka jest uzasadniona. Przy czym, liczba posłów mogłaby zostać zmieniona w drodze ustawy.
3. Kadencja Izby Poselskiej. Praktyka udowodniła, iż kadencja trwająca trzy miesiące jest kadencją niewystarczającą dla zrealizowania całości programu prac ustawodawczych oraz projektów rządowych zapowiedzianych w kampanii wyborczej. Proponuje się zatem powrót do rozwiązań istniejących wcześniej, kadencji trwającej cztery miesiące, zamiast obecnych trzech.
4. Inicjatywa ustawodawcza. Z uwagi na wzrost liczby posłów, proponuje się, aby inicjatywę ustawodawczą posiadała co najmniej jedna szósta posłów, aby ograniczyć możliwość zarzucania — utrudniania sprawnego procedowania — Izby Poselskiej projektami niemającymi szans na przyjęcie przez parlament. Doprecyzowaniu ulega także to, jakie organy władz lokalnych posiadają prawo inicjatywy ustawodawczej. Zmniejszeniu ulega liczba obywateli, której przysługuje prawo inicjatywy ustawodawczej — z 15% do 10% ogółu obywateli.
5. Przejściowe przepisy prawa wyborczego. Proponuje się, aby można było kandydować w jednym okręgu, albo dwóch okręgach — jeżeli jednym z nich jest okręg ogólnopaństwowy. W tym drugim przypadku, w razie jednoczesnego wyboru, wybór następowałby w okręgu lokalnym, zaś mandat w okręgu ogólnopaństwowym obejmowałby kolejny na liście kandydat. Przesłanki są następujące:
   1. rozwiązanie takie (możliwość kandydowania w dwóch okręgach) zapewnia ugrupowaniom politycznym większą szansę obecności ich liderów i ekspertów w parlamencie;
   2. objęcie mandatu w okręgu lokalnym i wygaśnięcie mandatu w okręgu ogólnopaństwowym jest powodowane tym, że w okręgach jednomandatowych ugrupowania będą wystawiały (zakładając ich racjonalność) po jednym kandydacie, zatem w przypadku kolejności odwrotnej konieczne byłoby przeprowadzanie wyborów uzupełniających zaraz po wyborach.
6. Zmiany mniejszej wagi. Skreślenie przepisów stanowiących, iż stwierdzanie wygaśnięcia mandatu posła, objęcia i utraty godności senatora oraz przeprowadzanie wyboru Marszałka Izby Poselskiej jest konstytucyjnym obowiązkiem Księcia. Zamiast tego proponuje się, właściwsze tradycji parlamentarnej, powierzenie tych obowiązków odpowiednio Marszałkom Izb Sejmu oraz Marszałkowi-Seniorowi.

* * *

Projekt Ustawy Konstytucyjnej

Art. 1. [Zmiana Konstytucji]

W Konstytucji Księstwa Sarmacji wprowadza się następujące zmiany:

1. Art. 14 ("(1) Sejm składa się z: 1) Księcia, 2) Izby Poselskiej, 3) Izby Senatorskiej. (2) Izba Poselska składa się z siedmiu posłów wybieranych w wyborach powszechnych, równych i bezpośrednich, w głosowaniu tajnym, na okres trzech miesięcy. Książę zwołuje Izbę Poselską na obrady w ciągu siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyniku wyborów  (3) Prawo do zasiadania w Izbie Senatorskiej przysługuje Książętom-Seniorom, diukom, markizom i hrabiom. (4) Książę zarządza wybory do Izby Poselskiej oraz stwierdza wygaśnięcie mandatu posła. Książę stwierdza objęcie i utratę godności senatora. (5) Warunki wygaśnięcia mandatu posła oraz utraty godności senatora określa ustawa") otrzymuje brzmienie:

   1. Sejm składa się z Księcia, Izby Poselskiej i Izby Senatorskiej.
   2. Izba Poselska składa się z posłów wybieranych na okres czterech miesięcy, w równej liczbie:
      1. w okręgu ogólnopaństwowym, obejmującym całą Koronę i Księstwo Sarmacji, w wyborach powszechnych, równych i bezpośrednich, w głosowaniu tajnym,
      2. w okręgach jednomandatowych określonych ustawą, w wyborach powszechnych i bezpośrednich, w głosowaniu tajnym.
   3. Książę zarządza wybory do Izby Poselskiej oraz zwołuje Izbę Poselską na obrady w ciągu siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyniku wyborów.
   4. Prawo do zasiadania w Izbie Senatorskiej przysługuje Książętom-Seniorom, diukom, markizom i hrabiom.
   5. Warunki objęcia i wygaśnięcia mandatu posła oraz objęcia i utraty godności senatora określa ustawa.

2. Art. 16 ust. 2 ("Wybór Marszałka Izby Poselskiej przeprowadza Książę") otrzymuje brzmienie: "Wybór Marszałka Izby Poselskiej przeprowadza Marszałek-Senior, powoływany i odwoływany przez Księcia";
3. Art. 17 ("Inicjatywę ustawodawczą posiadają Książę, Izba Senatorska, posłowie, samorządy terytorialne najwyższego rzędu i grupa co najmniej piętnastu procent obywateli") otrzymuje brzmienie: "Inicjatywę ustawodawczą posiadają Książę, Izba Senatorska, co najmniej jedna szósta posłów, organ stanowiący kraju Korony lub prowincji oraz grupa co najmniej dziesięciu procent obywateli".

Art. 2. [Przepisy przejściowe]

1. Do czasu unormowania w przepisach ustawy, Izba Poselska składa się z dwunastu posłów:
   1. sześciu wybieranych w okręgu ogólnopaństwowym, obejmującym całą Koronę i Księstwo Sarmacji,
   2. posła wybieranego w okręgu wyborczym obejmującym Terytorium Koronne,
   3. posła wybieranego w okręgu wyborczym obejmującym Marchię Teutońską,
   4. posła wybieranego w okręgu wyborczym obejmującym Kraj Gelloński,
   5. posła wybieranego w okręgu wyborczym obejmującym Republikę Tropikany i Królestwo Baridasu,
   6. posła wybieranego w okręgu wyborczym obejmującym Hrabstwo Loardii i Księstwo Trizondalu,
   7. posła wybieranego w okręgu wyborczym obejmującym Rzeczpospolitą Sclavińską,
2. Do czasu unormowania w przepisach ustawy:
   1. wyniki wyborów posłów, o których mowa w ust. 1 pkt 2-7, ustala się przy użyciu oprogramowania wyborczego OpenSTV, z wykorzystaniem metody IRV;
   2. kandydować można w jednym z okręgów, o których mowa w ust. 1, albo w okręgu ogólnopaństwowym oraz jednym z okręgów, o których mowa w ust. 1 pkt 2-7;
   3. w przypadku jednoczesnego wyboru kandydata w okręgu ogólnopaństwowym oraz jednym z okręgów, o których mowa w ust. 1 pkt 2-7, wybór następuje w okręgu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2-7, a mandat w okręgu ogólnopaństwowym obejmuje kandydat kolejny, zgodnie z ustawą;
3. Do czasu unormowania w przepisach ustawy lub regulaminach Izby Poselskiej i Izby Senatorskiej:
   1. wygaśnięcie mandatu posła stwierdza Marszałek Izby Poselskiej;
   2. objęcie i utratę godności senatora stwierdza Marszałek Izby Senatorskiej.

Art. 3. [Przepis końcowy]

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z zastrzeżeniem, że nie stosuje się jej przepisów do Izby Poselskiej kadencji trwającej w chwili ogłoszenia ustawy.