Początek

Nazwa tego oryginalnego obiektu architektonicznego związana jest z rodem Stadnickich. Stołb powstał na początku XIV wieku w trakcie prowadzonej na dużą skalę rozbudowy murów miejskich. Do dziś zagadką pozostaje fakt, ze wieża została wzniesiona w najmniej odpowiednim miejscu - przy Rynku Miejskim. Te niefortunną pomyłkę zwykło się przypisywać rajcy miejskiemu, Edwardowi Morawskiemu, z którego inicjatywy w latach 1412-1414 prowadzono rozbudowę miejskich umocnień i fortyfikacji. Rzeczony Morawski słynął z dwóch rzeczy: pijaństwa i nadgorliwości w wykonywaniu swoich obowiązków. Na lokalizację stołbu miały ponoć wpłynąć wypijane w nadmiernej ilości przez Morawskiego trunki.

Zupełnie bezużyteczny dla obronności miasta obiekt został w 1478 roku sprzedany znanemu wówczas ekscentrykowi Jeremiemu Andrzejowi Stadnickiemu. W słusznym już wieku zasłynął on jako pierwszy znany alchemik, któremu udała się transmutacja metali szlachetnych. Problem polegał jedynie na tym, ze Stadnicki potrafił zamieniać złoto w ołów, nigdy na odwrót. Pomimo tego faktu lubiany przez mieszkańców za swoje ekscentryczne wyczyny za niewielką sumę nabył bezużyteczną do tej pory wieżę i osiadł w Grodzisku na stałe. Przy niewielkim nakładzie środków przeobraził ten "pomnik pijaństwa" rajcy Morawskiego w całkiem wygodną siedzibę. Cztery kondygnacje wieży zostały przez niego zagospodarowane i urządzone jak na porządnego mieszczanina przystało. Do dziś wspaniały zbiór broni i obrazów budzi zazdrość kolekcjonerów. Mieszczące się pod stołbem piwnice przeznaczył na laboratorium i całkiem spory składzik win i miodów (część zapasów jakimś cudem doczekała czasów obecnych).

Przez wiele wieków stołb był w posiadaniu Rodu Stadnickich, tak też zostało do dzisiaj. Ciągle remontowany i modernizowany na stałe wpisał się w koloryt Książęcego Miasta Grodziska.

Jan "Pinki" Stadnicki
Generalny Konserwator Zabytków