Park Książęcy
Park książęcy został utworzony po rozbudowie miasta o wschodnią część. Początkowo był to niewielki ogród i nie nosił nazwy. Utrzymany było on w stylu francuskim. Charakteryzuje się on dwuboczną symetria względem alejek i równo przystrzyżone rośliny. W tej części parku stoi niewielki pałacyk utrzymany w stylu barokowym.
Znani z zamiłowania do ogrodów Czarnolesianie drugi, po katedralnym, przepiękny ogród, przemienili w park. Jego sława rozniosła się po całej okolicy i wreszcie sam Książe Sarmacji postanowił przyjechać tylko w tym celu, aby zobaczyć ten cud natury stworzony i pielęgnowany ludzkimi rękoma. Jego zachwyt był ogromny. Legenda głosi, że gdy po raz pierwszy ujrzał park stał w milczeniu z szeroko otwartymi oczyma przez ponad godzinę. Później wiele razy jeszcze odwiedzał Czarnolas i zawsze spędzał przynajmniej godzinę, przechadzając się po parku. Zdarzało się, że przyjeżdżał tylko po to, żeby w nim odpocząć. Wreszcie mieszkańcy Czarnolasu, widząc zachwyt Księcia i uwagę jaką poświęca parkowi, postanowili nadać temu miejsce nazwę na cześć swego władcy. Odtąd park nazywał się „Parkiem książęcym”.
Wraz z rozwojem miasta powiększał się Park. Powiększono go o teren po drugiej stronie Trudejki i przerzucono przez rzekę mosty spacerowe. Nowa część Parku reprezentowała styl angielski - charakter nastrojowo-sentymentalny z elementami architektury sztucznie nawiązującej do przeszłości, np. sztuczne ruiny, obeliski, świątynie, niby gotyckie lub antyczne budowle. Ogrodnicy wykorzystywali naturalne warunki miejsca, w którym zakładali ogród. Unikali też płotów oraz parkanów. Zamiast sztucznych ogrodzeń pojawiły się skały, żywopłoty oraz strumienie. Powstało kilka oczek wodnych z fontannami. W miejscu owych ruin i quasi-antycznych budowli powstały struktury użytkowe – Pijalnia Wód i Muszla Koncertowa.
Pijalnię zbudowano pod koniec XIX wieku, kiedy odkryto w tamtych rejonach bogate złoża wód leczniczych. Przybywający mogli delektować się wyśmienitą wodą bijącą wprost ze źródła. Obok mieściła się kawiarnia i restauracja, w których do dziś odbywają się znane w całym Księstwie potańcówki. Pijalnia zwieńczona jest niewielką wieżą zegarową. Ściany budynku w całości zbudowane są z drewna.
Muszla koncertowa była pierwszą tego typu budowlą w mikroświecie. Zaprojektował ją znany w XIX wieku artysta Anastazy hr. Łękotka. Inspiracją dla niego była zabudowa górali teutońskich z Rarogonii, czerpał także ze sztuki ludowej Morvanu tworząc niespotykany gdzie indziej styl czarnoleski. Muszla zbudowana jest wyłącznie z drewna z okolicznych lasów, bez użycia gwoździ czy innych materiałów. Odbywają się tam przedstawienia i imprezy plenerowe, Muszla ma znakomite warunki akustyczne – występujący z powodzeniem mogą obyć się bez sprzętu nagłaśniającego.
Ostatnim etapem była rozbudowa Parku w kierunku północnym, obok najstarszej części. Stworzono tam alpinarium - ogród zbudowany ze skał, kamieni i ziemi, w którym odtwarzane jest górskie środowisko naturalne z wysokogórskimi roślinami. Skalniaki i skałki tworzą niepowtarzalną atmosferę tego miejsca. W pobliżu pozostał spory kawałek lasu, toteż jest to część Parku relatywnie najmniej tknięta ludzką ręką – zagłębiając się w głąb tej części ogrodów możemy napotkać jelenie, dziki czy nawet specjalnie tu sprowadzone łosie królewskie – jedną z wizytówek Kasztelanii. Decyzją władz miasta w tej części Parku nie prowadzi się niemal żadnych prac renowacyjnych, przez co mieszkańcy mają możliwość podziwiania prawdziwie dziewiczej natury w sercu tętniącego życiem miasta.
