
|
|
Kamienica Herst贸w
Nazw臋 wzi臋艂a od kupieckiej rodziny Herst贸w.
Pierwotnie w tym miejscu znajdowa艂a si臋 siedziba Grodziskiej
Gildii Kupc贸w. Na pocz膮tku XV w., po zdobyciu miasta przez hrabiego
Unis艂awa, maj膮tek Gildii zosta艂 skonfiskowany jako kara za
poparcie udzielone przez zrzeszonych w Gildii kupc贸w w艂adzy ksi膮偶臋cej.
Hrabia Unis艂aw podarowa艂 kamienic臋 M艣ciborowi Herstowi,
otwartemu zwolennikowi hrabiego i przyw贸dcy antyksi膮偶臋cej
opozycji. Herst zosta艂 mianowany szefem Gildii Kupieckiej a Unis艂aw
osobi艣cie udziela艂 mu poparcia, doprowadzaj膮c do wzrostu zamo偶no艣ci
i pozycji rodziny Herst贸w. Syn M艣cibora, Przejs艂aw powi臋kszy艂
maj膮tek rodziny i sprawi艂, 偶e Herstowie stali si臋
najszacowniejsz膮 famili膮 mieszcza艅sk膮 w Grodzisku.
XVI i XVII wiek to okres rozkwitu i utrzymywania si臋 艣wietno艣ci
rodziny. Herstowie zak艂adali wiele zak艂ad贸w kupieckich,
utrzymywali faktorie handlowe w niemal wszystkich cz臋艣ciach Ksi臋stwa.
Cz艂onkowie rodziny wielokrotnie sprawowali najwy偶sze funkcje urz臋dnicze
w mie艣cie. W XVIII wieku nast膮pi艂 upadek si艂y Herst贸w. W wyniku
nietrafionych posuni臋膰 handlowych a tak偶e w skutek oskar偶e艅 o
korumpowanie w艂adzy i nepotyzm wysuwanych wobec rodziny, pozycja
spo艂eczna i maj膮tek uleg艂y znacznemu zmniejszeniu. Ostatecznego
upadku Herst贸w dope艂ni艂 Szujs艂aw Herst zwany Mia艂kim. Zosta艂
on oskar偶ony i skazany na 艣mier膰 za udowodnione mu malwersacje
finansowe, sprzeniewierzenie maj膮tku publicznego i zlecanie mord贸w
na swoich konkurentach. Dobra rodziny, w tym kamienica uleg艂y
konfiskacie na rzecz pa艅stwa. W kamienicy mie艣ci艂y si臋 siedziby
r贸偶nych organizacji kupieckich, p贸藕niej, w zwi膮zku z rozrostem
administracji urz臋dniczej, budynek zaadaptowano na potrzeby w艂adz
miejskich.
Sw贸j dzisiejszy wygl膮d kamienica otrzyma艂a w
latach 1643-56. Zmiany dotyczy艂y przede wszystkim elewacji i wewn臋trznego
uk艂adu pomieszcze艅. Szczeg贸lnie charakterystyczna jest g贸rna
attyka grzebieniowa, podkre艣laj膮cy p贸藕norenesansowy charakter
kamienicy. Budowla niew膮tpliwie warta jest zwiedzenia, nie tylko ze
wzgl臋du na swoj膮 architektur臋, ale tak偶e bogate zbiory malarskie
(w tym portrety wszystkich m臋skich potomk贸w rodziny Herst贸w),
dobrze zachowane malowid艂a 艣cienne i bogate zdobienia.
Wojciech "Hagakure" Ratymirski
Stowarzyszenie Sarmat贸w Zaanga偶owanych
|