|
Sto艂b Stadnickich
 Nazwa
tego oryginalnego obiektu architektonicznego zwi膮zana jest z rodem
Stadnickich. Sto艂b powsta艂 na pocz膮tku XIV wieku w trakcie
prowadzonej na du偶膮 skal臋 rozbudowy mur贸w miejskich. Do dzi艣
zagadk膮 pozostaje fakt, ze wie偶a zosta艂a wzniesiona w najmniej
odpowiednim miejscu - przy Rynku Miejskim. Te niefortunn膮 pomy艂k臋
zwyk艂o si臋 przypisywa膰 rajcy miejskiemu, Edwardowi Morawskiemu, z
kt贸rego inicjatywy w latach 1412-1414 prowadzono rozbudow臋
miejskich umocnie艅 i fortyfikacji. Rzeczony Morawski s艂yn膮艂 z dw贸ch
rzeczy: pija艅stwa i nadgorliwo艣ci w wykonywaniu swoich obowi膮zk贸w.
Na lokalizacj臋 sto艂bu mia艂y pono膰 wp艂yn膮膰 wypijane w
nadmiernej ilo艣ci przez Morawskiego trunki.
Zupe艂nie bezu偶yteczny dla obronno艣ci miasta
obiekt zosta艂 w 1478 roku sprzedany znanemu w贸wczas ekscentrykowi
Jeremiemu Andrzejowi Stadnickiemu. W s艂usznym ju偶 wieku zas艂yn膮艂
on jako pierwszy znany alchemik, kt贸remu uda艂a si臋 transmutacja
metali szlachetnych. Problem polega艂 jedynie na tym, ze Stadnicki
potrafi艂 zamienia膰 z艂oto w o艂贸w, nigdy na odwr贸t. Pomimo tego
faktu lubiany przez mieszka艅c贸w za swoje ekscentryczne wyczyny za
niewielk膮 sum臋 naby艂 bezu偶yteczn膮 do tej pory wie偶臋 i osiad艂
w Grodzisku na sta艂e. Przy niewielkim nak艂adzie 艣rodk贸w
przeobrazi艂 ten "pomnik pija艅stwa" rajcy Morawskiego w
ca艂kiem wygodn膮 siedzib臋. Cztery kondygnacje wie偶y zosta艂y
przez niego zagospodarowane i urz膮dzone jak na porz膮dnego
mieszczanina przysta艂o. Do dzi艣 wspania艂y zbi贸r broni i obraz贸w
budzi zazdro艣膰 kolekcjoner贸w. Mieszcz膮ce si臋 pod sto艂bem
piwnice przeznaczy艂 na laboratorium i ca艂kiem spory sk艂adzik win
i miod贸w (cz臋艣膰 zapas贸w jakim艣 cudem doczeka艂a czas贸w
obecnych).
Przez wiele wiek贸w sto艂b by艂 w posiadaniu Rodu
Stadnickich, tak te偶 zosta艂o do dzisiaj. Ci膮gle remontowany i
modernizowany na sta艂e wpisa艂 si臋 w koloryt Ksi膮偶臋cego Miasta
Grodziska.
Jan "Pinki" Stadnicki
Generalny Konserwator Zabytk贸w
|
