S-0014/2002- Kozanecki contra Hasse

[Piotr Brysik]

Orzeczenie Sądu Najwyższego


Wyrok Sądu Najwyższego Księstwa Sarmacji w sprawie S-0014/2002 -Piotr Kozanecki contra Magdalena Hasse


Sąd Najwyższy Księstwa Sarmacji , w imieniu Księcia Sarmacji orzeka, co następuje:
W sprawie S-0014/2002 -Kozanecki contra Hasse postanawia:
1. uznać pozwaną winną obrazy uczuć religijnych powoda,
2. zastosować względem pozwanej środek karny w postaci upomnienia.


UZASADNIENIE


Rozpatrywana sprawa należy do kategorii najbardziej dyskusyjnych i niejednoznacznych. Instytucja obrazy uczuś religijnych opiera się na subiektywnych odczuciach pokrzywdzonego i ich ocena zawsze będzie pozostawiać pewien stopień dowolności i uznaniowości. Sąd postanowił w tej sprawie sięgnąć do literatury i orzecznictwa dotyczących podobnych przepisów w prawie RP. Kodeks Karny RP w art. 196 stanowi, iż "Kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do lat 2". Oczywiście w sprawie przepis ten nie ma zastosowania, jednak Sąd posiłkował sie zwłaszcza komentarzami znawców prawa dotyczącymi tego przepisu.

Na gruncie prawa sarmackiego ochronę uczuć religijnych ustanawia art. 1 pkt 4 prawa karnego (Ustawa Sejmu nr 2 z 10 czerwca 2002r.). Przepis ten jest wysoce nieostry i nie wymienia nawet przykładowo sytuacji w których ma miejsce obraza uczć religijnych. Sąd uznał, że przedmiotem ochrony tej normy jest "wolność poszczególnych osób od wszelkich zachowań, które obrażając ich uczucia religijne stwarzeją im poczucie dyskomfortu psychicznego związanego z odczuwaniem braku szacunku dla ich konfesji" (Komentarz do Kodeksu Karnego RP).

W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że wypowiedź pozwanej, zacytowane przez powoda w pozwie nosi znamiona obrazy uczuć religijnych. Kwestionowane słowa " Przecież na tym właśnie polega wiara klatolicka. Mówi się jedno a robi drugie albo wrecz jawnie mówi się, ze ma sie zasady katolickie w d.... i robi swoje. To właśnie jest katolicyzm." dotyczą bezpośrednio wiary powoda. Według cytowanej wyżej literatury, działania powodujące obrazę uczuć religijnych mogą polegać na "okazaniu pogardy dla wartości reprezentowanych przez adresata działania sprawcy".

Sąd stwierdza , że swoimi słowami pozwana taką właśnie pogardę okazała, depecjonując system wartości wyznawany przez powoda i redukując skomplikowany system dogmatów, wierzeń i praw -które stanowią sedno wiary powoda - do poziomu zwykłej hipokryzji . W swojej wypowiedzi pozwana niewątpliwie wyraziła się o katolicyźmie w sposób obraźliwy i bez zachowania wymaganego szacunku. To, co można powiedzieć w dyskusjach dotyczących poglądów politycznych czy innych kwesti światopoglądowych o charakterze "świeckim", nie jest dopuszczalne w sprawach dotyczących religii. Zdaniem Sądu krytyka - nawet bardzo ostra - instytucji kościelnych nie może być uznana za obrazę uczuć religijnych. Ale wypowiedź pozwanej dotyczyła bezpośrednio wiary katolickiej, która dla każdego wierzącego jest sprawa najważniejszą.

Skoro racjonalny ustawodawca ustanowił ochronę uczuć religijnych, Sąd nie widzi powodu aby takiej ochrony w rozpatrywanym przypadku odmówić.

Sąd orzekł karę zgodnie z żądaniem pozwu. Upomnienie jest najłagodniejszym środkiem karnym w sarmackim prawie. Jako że sprawa dotyczy swobody wypowiedzi i - jak wspomniano - przepis sarmackiego p.k. jest bardzo szeroki a co za tym idzie nieprecyzyjny, Sąd nie chce orzekać zbyt ostrych kar w oparciu o ten przepis. Sąd przypomina, że upomnienie nie niosąc bezpośrednio żadnych konsekwencji finansowych czy fizycznych dla skazanego, jest wezwaniem do zaniechania podobnych zachowań w przyszłości i niejako ostrzeżeniem sądu, że w razie powtórzenia sie podobnych zachowań, Sąd może wymierzyć ostrzejszą karę.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
W związku z brakiem w tej sprawie odpowiedniej instancji odwoławczej - wyrok staje się prawomocny z dniem ogłoszenia.


31 grudnia 2002 r.
Hagakure, baron h. Litera, sędzia SN


--------------------------------------------------------------------------------
Michał Sobczak