Marcin Falklandzki

<h1>Lotnictwo wojskowe w świecie realnym i państwie wirtualnym</h1>

Praca magisterska napisana Na Wydziale Wojskowym Królewskiego Uniwersytetu Scholandzkiego pod kierunkiem JKW prof. dr Filipa von Schwaben

Wstęp.

Celem niniejszej pracy jest opis lotnictwa wojskowego w świecie realnym, jego historii, dnia dzisiejszego i tendencji rozwojowych. Drugim celem jest opis organizacji sił powietrznych w państwie wirtualnym.

<h2>1. Lotnictwo wojskowe – rys historyczny</h2>

Człowiek już taką ma naturę, że wszelkie możliwe wynalazki techniczne stosuje, jeśli się tylko da, na polu bitwy. Nie inaczej sprawa się ma z machinami latającymi. W osiemnastym wieku w powietrze wzniosły się balony. Wykorzystano je w następnym wieku – w czasie amerykańskiej wojny secesyjnej zastosowano balony obserwacyjne dla celów wojskowych. W tej roli – obserwowania wojsk przeciwnika i korygowania ognia własnej artylerii użytkowano balony w kolejnych konfliktach – aż do pierwszej wojny światowej włącznie. Szczególnym rodzajem balonu jest sterowiec – balon wielkich rozmiarów o podłużnym kształcie, obdarzony napędem. Konstruktorem sterowca był niemiecki hrabia F. Zeppelin – pierwszy lot odbył się 2 lipca 1900 roku.2 Sterowcami zainteresowała się niemiecka armia i marynarka – zostały użyte miedzy innymi do bombardowania Wielkiej Brytanii w czasie pierwszej wojny światowej. Karierze balonów obserwacyjnych i sterowców wojskowych kres położył gwałtowny rozwój nowego środka walki powietrznej – samolotu. Ten wynalazek braci Wright początkowo nie był przez wojsko poważnie traktowany. I znowu pierwsza wojna światowa przyniosła tu zmiany. Lotnictwo mogło zapewnić znakomity zwiad, poza tym szybko się rozwijało. Początkowo samoloty były nieuzbrojone, z czasem zaczęto montować na nich karabiny maszynowe, a wynalazek synchronizatora pozwalał bezpiecznie strzelać przez śmigło. W czasie wojny obok samolotów zwiadowczych zaczęto stosować samoloty myśliwskie (do zwalczania wrogich samolotów i aerostatów) a także bombowe (zrzucanie bomb na pozycje przeciwnika).

Po pierwszej wojnie nastąpił dalszy rozwój lotnictwa – poszycie i konstrukcję samolotów zamiast ze sklejki i płótna zaczęto wykonywać ze stopów metali (zwłaszcza aluminium). Samoloty miały coraz lepsze osiągi, poprawiał się ich zasięg, osiągany pułap wysokości, prędkość. W latach trzydziestych pojawiły się samoloty z zamkniętą kabiną pilota.

Druga wojna to gwałtowne przyspieszenie rozwoju konstrukcji lotniczych i znaczny wzrost znaczenia lotnictwa. Od tej chwili panowanie w powietrzu stało się jednym z kluczowych warunków do zwycięstwa. Pojawiły się nowe typy samolotów: bombowce nurkujące mogące precyzyjnie razić cele naziemne bombami, a także samoloty szturmowe, silnie opancerzone i uzbrojone w działka szybkostrzelne, rakiety niekierowane zwalczające czołgi i piechotę wroga. W czasie drugiej wojny światowej ciągły wyścig zbrojeń doprowadził do tego, że silniki tłokowe do tej pory napędzające samoloty osiągnęły szczyt swoich możliwości. Dlatego pojawiły się pierwsze samoloty odrzutowe – niemieckie myśliwce Me-262 były szybsze od wszystkich samolotów myśliwskich aliantów.4 Także bombowce znacznie się rozwinęły – symbolem mogą być amerykańskie „Superfortece” i „Latające fortece” zabierające kilkanaście ton bomb. Z ich pomocą dokonywano tzw. „dywanowych nalotów” na miasta niemieckie i japońskie. W takich wyprawach uczestniczyło nieraz kilkaset maszyn! Dzięki rozwojowi lotnictwa zmienił się także charakter walki na morzu – najważniejszymi okrętami stały się lotniskowce, przewożące samoloty. Największe bitwy na morzu miały charakter operacji powietrzno-morskich, gdzie kluczową rolę odgrywało lotnictwo pokładowe. Pod koniec wojny lotnictwo zaczęło pełnić jeszcze jedną funkcję – wchodzące w jego skład bombowce zostały nosicielami broni atomowej. Dopiero później ładunki atomowe zaczęto umieszczać w rakietach.

Po wojnie postęp techniczny w lotnictwie ciągle trwał. Rozwijano samoloty odrzutowe – kolejne konstrukcje miały coraz lepsze osiągi. Pojawiły się również nowe aparaty latające – helikoptery. Śmigłowce użyto w wojnie koreańskiej do ewakuacji rannych. W następnej wojnie, w Wietnamie używano śmigłowców już bojowo: do transportu oddziałów, do wsparcia ogniowego piechoty. Z czasem pojawiła się koncepcja helikoptera szturmowego, a także przeznaczonego do zwalczania wrogich czołgów.

Z biegiem czasu rosła rola elektroniki w lotnictwie wojskowym, sprzęt stawał coraz bardziej skomplikowany. Zaczęły pojawiać się samoloty do walki radioelektronicznej, zakłócania transmisji radowych przeciwnika, niszczenia radarów. Stopniowo rozwijało się uzbrojenie pokładowe lotnictwa. Obok używanych wcześniej bomb, działek i pocisków niekierowanych zaczęły się pojawiać kierowane, a z czasem samonaprowadzające się pociski powietrze-powietrze, przeciwokrętowe, przeciwpancerne, przeciwradarowe.

Ciekawą konstrukcją jest samolot pionowego startu i lądowania – brytyjski Harrier, bohater wojny o Falklandy w latach 80-tych XX wieku.

W tychże latach zaczęto wprowadzać technologię „stealth” czyli zaczęto używać w konstrukcjach lotniczych materiałów pochłaniających wiązki radarowe, czyli popularnie mówiąc samoloty miały stać się niewidzialne dla radarów. W ten sposób powstały myśliwiec F-117 i bombowiec B-2.

<h2>2. Lotnictwo wojskowe dzisiaj</h2>

Rola lotnictwa ciągle rośnie. Obecne jest we wszystkich konfliktach zbrojnych, używane jest pierwsze, zanim wojska lądowe wejdą do akcji. Możemy tu podać przykład pierwszej wojny w Zatoce Perskiej na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Zanim wojska lądowe koalicji antyirackiej ruszyły do czterodniowej ofensywy, przez miesiąc trwało bombardowanie pozycji armii Saddama Husajna. Inny przykład to wojna NATO z Jugosławią o Kosowo. Tutaj używano wyłącznie lotnictwa, do walk na lądzie w ogóle nie doszło. Zaczęto mówić o wojnach lotniczych, w których działania naziemne będą zbędne Koncepcja taka wydaje się jednak być błędna, albo użyteczna tylko w wyjątkowych wypadkach – ograniczonych konfliktów, gdy chodzi raczej o wymuszenie określonych zachowań wrogiego państwa, a nie o zdobycie terytorium.

W skład współczesnego lotnictwa wojskowego wchodzą miedzy innymi:

Samoloty wielozadaniowe – stanowią podstawę wojsk lotniczych, wykonują zarówno zadania klasycznego myśliwca, jak i samolotu szturmowego, a nawet lekkiego bombowca (np. F-16, Gripen, Mirage 2000)

Bombowce – używane tylko w największych armiach świata, przenosząc ładunki atomowe, stanowią element tak zwanej strategicznej triady (obok atomowych okrętów podwodnych i wyrzutni naziemnych pocisków balistycznych), mogą także przenosić klasyczne bomby w wielkich ilościach (B-2, B-1B, B-52, Tu-160)

Śmigłowce – szturmowe wspierają wojska lądowe i niszczą wozy pancerne przeciwnika, transportowe mogą przenosić grupy żołnierzy, rozpoznawcze dostarczają informacji o przeciwniku (Mi-24, AH-64 Apache)

Samoloty transportowe – umożliwiają szybkie przetransportowanie wojsk na znaczne odległości, mogą być także wykorzystane przez wojska powietrzno-desantowe (C-130 Hercules)

Lotnictwo pokładowe – samoloty myśliwskie i śmigłowce bazujące na okrętach (F-14, Harrier, Sea King)

Samoloty walki radioelektronicznej – zakłócają łączność przeciwnika, pomagają utrzymać łączność własnych wojsk (EA-6B Prowler)

Bezpilotowce – to nowość w lotnictwie wojskowym, bezzałogowe aparaty latające, używane początkowo w celach wyłącznie rozpoznawczych, obecnie pracuje się nad wersjami bojowymi (Global Hawk, Predator)

Samoloty zwiadowcze – wydają się odchodzić w przeszłość w związku z rozwojem zwiadu satelitarnego a także bezpilotowców (U-2)

Do zwalczania okrętów podwodnych (P-3 Orion, Nimrod, Atlantique)5

<h2>3. Kierunki rozwoju lotnictwa wojskowego</h2>

Wydaje się, że rola bezpilotowych aparatów latających będzie ciągle rosła. Planuje się wprowadzenie do służby wielu ich rodzajów: od niewielkich startujących z ręki, mogących pomóc w rozpoznaniu plutonowi piechoty, to wielkich o zasięgu globalnym, przez wiele dni mogących utrzymać się w powietrzu. Rozwijają się bojowe wersje bezzałogowych samolotów – zaczyna się je wyposażać w przeciwpancerne pociski kierowane, odbywają się próby z przenoszeniem przez nie bomb lotniczych. Obok wojsk lotniczych własne bezpilotowce opracowuje marynarka wojenna i wojska lądowe. Wszystko to oczywiście w najbardziej zaawansowanych technicznie i najbogatszych państwach świata6.

Zanim jednak bezzałogowe aparaty latające całkowicie zdominują bitewne niebo, a piloci zamiast w maszynach siedzieć będą w naziemnych stanowiskach kierowania czeka nas jeszcze kilkadziesiąt lat koegzystencji samolotów bezzałogowych i załogowych. Niebawem rusza produkcja F-35 który ma być „ostatnim załogowym myśliwcem Zachodu”.

Bezpilotowe samoloty będą używane w misjach w których istnieje duże ryzyko, takich jak rozpoznanie silnie bronionych obszarów. Używane będą także w długotrwałych monotonnych misjach takich jak patrolowanie granic, nadzór nad wodami terytorialnymi czy morskimi strefami wyłączności ekonomicznej. Prawdopodobnie z czasem zastąpią okrętowe śmigłowce w zadaniach związanych ze zwalczaniem okrętów podwodnych.

Przez najbliższe kilkadziesiąt lat jednak bojowe samoloty załogowe będą nadal podstawową siłą lotnictwa. Na razie tylko one mogą byś używane w zadaniach wymagających zaangażowania większej liczby maszyn, gdyż nie rozwiązano jeszcze problemów komunikacyjnych związanych ze współdziałaniem jednocześnie dużej liczby bezpilotowców.

Być może dojdzie do współdziałania samolotów załogowych i bezzałogowych. Te ostatnie mogą zbierać dane i przekazywać je pilotom samolotów załogowych. Mogłyby też absorbować uwagę obrony przeciwlotniczej i odwracać ją od właściwego celu misji.

<h2>4. Lotnictwo państwa wirtualnego</h2>

Państwo wirtualne posiadające własne siły zbrojne nie powinno zapominać o lotnictwie wojskowym. Sporą grupę zainteresowanych wojskowością stanowią miłośnicy lotnictwa. Zafascynowani najnowszymi zdobyczami techniki, wnosząc do armii swoje pomysły i fascynacje, mogą znacząco przyczynić się do jej rozwoju.

Żołnierze i oficerowie wojsk lotniczych swoje umiejętności mogliby doskonalić grając w gry-symulatory lotnicze. Można też organizować wirtualne manewry wykorzystując opcję gry przez Internet. Doświadczeni piloci-gracze mogliby prowadzić wirtualną akademię lotniczą, przekazując swoje umiejętności początkującym w tej dziedzinie.

Życie wirtualnych lotników powinno toczyć się w bazach. Budowa ich daje pole do popisu dla webmasterów, a także pozwala rozwijać swoją wiedzę lotniczą – trzeba zbierać wiadomości o najnowszych osiągnięciach lotnictwa wojskowego, nowych konstrukcjach, fotografie, rysunki sprzętu aby móc potem to zamieścić na stronach baz, czy stronie głównej wojsk lotniczych.

Przy dużym zainteresowaniu lotnictwem można rozwinąć całą strukturę. Na jej czele stałby dowódca wojsk lotniczych odpowiedzialny za dowodzenie i rozwój lotnictwa, mianowanie dowódców baz, wnioskowanie o awanse oficerskie. W sztabie wojsk lotniczych mogłaby powstać komórka badawcza, opracowująca koncepcje nowych konstrukcji lotniczych, przy współpracy z przemysłem zbrojeniowym, ośrodkami naukowymi i ministerstwem obrony. Bezpośrednio dowódcy wojsk lotniczych podlegałby dowódca ewentualnej akademii lotniczej – mający duże osiągnięcia w grze na symulatorach lotniczych. Opracowywałby on program szkolenia kandydatów na pilotów a także oceniałby ich postępy.

Podstawową jednostką organizacyjną byłaby baza lotnicza. Dowódca każdej bazy, podlegający dowódcy wojsk lotniczych, odpowiedzialny byłby za rozwój i aktualizację danych zawartych na stronie WWW bazy. Podlegaliby mu dowódcy wirtualnych dywizjonów i eskadr – gracze opisujący wirtualne manewry na symulatorach. Opisy takie mogliby zamieszczać za pomocą systemu newsów powiązanych ze stroną WWW bazy. Z bazą mogłaby być powiązana wirtualna kantyna – mini forum dyskusyjne, albo czat na którym dyskutowane byłyby tematy interesujące personel bazy.

Ważną sprawa jest rozmieszczenie baz lotniczych, tak aby zapewnić osłonę powietrzną kluczowych obszarów państwa, a zwłaszcza stolicy, gdzie znajdują się najważniejsze jego instytucje.

<h2>Zakończenie</h2>

Niniejsza praca udowodniła, mam nadzieję, jak ważnym i ciekawym zarazem rodzajem sił zbrojnych jest lotnictwo. W porównaniu z wojskami lądowymi czy flotą wojenną, mającymi kilka tysięcy lat historii, lotnictwo jest młodziutkim rodzajem sił zbrojnych. W świecie realnym postało zaledwie sto lat temu. Przez ten czas stało się jednak pierwszoplanowym rodzajem wojsk. Nowoczesna wojna nie może odbyć się bez lotnictwa. Zdobycie panowania w powietrzu jest jednym z warunków zwycięstwa. Każdy więc kraj, w miarę swoich możliwości powinien rozwijać swoje lotnictwo wojskowe. Poza tym doświadczenia dwudziestowiecznych wojen pokazują jak straszliwe spustoszenie w miastach mogą przynieść naloty bombowców przeciwnika. O tym też trzeba pamiętać, i inwestować w lotnictwo myśliwskie i obronę przeciwlotniczą. W państwach wirtualnych też może znaleźć się miejsce dla sympatyków lotnictwa wojskowego, jeśli się tacy pojawią.

Bibliografia

<ul>
<li>http://www.polska-zbrojna.pl/artykul.html?id_artykul=1124 – artykuł z tygodnika „Polska Zbrojna”</li>
<li>http://venus.ci.uw.edu.pl/~animal/military.pl/samoloty/ – strona o współczesnych samolotach wojskowych</li>
<li>http://www.panzerfaust.piwko.pl/me262.html – strona o drugiej wojnie światowej</li>
<li>http://republika.pl/zbyhu/main/przebieg/ – strona o lotnictwie pierwszej wojny światowej</li>
<li>http://members.lycos.co.uk/wielkawojna/ – strona o pierwszej wojnie światowej</li>
<li>http://members.lycos.co.uk/wielkawojna/ – strona o pierwszej wojnie światowej, dział o lotnictwie</li>
<li>http://republika.pl/zbyhu/main/przebieg/ – strona o lotnictwie pierwszej wojny światowej</li>
<li>http://www.panzerfaust.piwko.pl/me262.html – opis Me-262</li>
<li>http://venus.ci.uw.edu.pl/~animal/military.pl/samoloty/ – strona o współczesnych samolotach wojskowych</li>
<li>http://www.polska-zbrojna.pl/artykul.html?id_artykul=1124 – artykuł z magazynu „Polska Zbrojna”</li> </ul>