<strong>Jerzy Gołowanow</strong>

Historia Bergii

Nazwa tej krainy „Bergia” pochodzi od wyrazu germańskiego der Berg – „góra” i wskazuje na germańskie pochodzenie mieszkańców tej krainy. Nie jest to jednak jedyne źródło etniczne mieszkańców Bergii. Górska kraina o surowym klimacie była zaludniona przybyszami z sąsiadujących krain – Dolii i Arden. Trudno powiedzieć cokolwiek o wcześniejszych dziejach tej krainy. Nie widzielibyśmy nic o tamtych czasach, gdyby nie kroniki Elfów Prehistorycznych, całkiem niedawno odkrytych na terenie Elfidy.

Specyfiką Bergii była jej zależność od kultur narodów ościennych, przede wszystkim chodzi tu o kulturę elficką, ale również na Bergię oddziałały Germanowie ze Scholii i Delty, Rzymianie z Inselii i Arden (za pośrednictwem Germanów) oraz Celtowie z Dolii i Faerie. Z połączenia tych kultur z kulturą rdzennych mieszkańców Bergii powstała ciekawa mieszanka, która w zasadzie nigdy nie stała się kulturą intergralną. Wielka wartość kultury bergijskiej polega jednak na tym, że jej izolowane doliny ukrywają aż do dnia dzisiejszego prawdziwe skanseny starożytnych kultur Scholandii, które pozostały w zasadzie w takim samym stanie jak w starożytności. Bergię można więc uznać za centrum badań etnograficznych dla całej Scholandii.

Początkowo na terenie Bergii osiedlił się lud, który nazywał siebie Bubnowie. Przybyli oni na tereny Bergii ok. V tyś. p.n.e. Pochodzenie etniczne tego lud nadal pozostaje nieznane. Ich wkładem w rozwój Begii było wprowadzenie rolnictwa i hodowli. W połowie III tyś. p.n.e. z południa do Bergii wkraczają Mamunowie, które wyparły Bubnów z płaskowyżów na tereny górskie. Długa walka pomiędzy Bubnami a Mamunami doprowadziła w końcu do ukształtowania się wspólnego państwa i nowej jednostki etnicznej, zwanej odtąd Bergami. Jest to jednak nazwa myląca, albowiem Bergami nazywali siebie wszyscy mieszkańcy tej krainy niezależnie od pochodzenia etnicznego. Zdaniem historyków chodziło tu przede wszystkim o górali, czyli właściwie wyłącznie o tryb życia mieszkańców Bergii, mieszkających w rejonach górskich.

Od I w. p.n.e. Bergowie, powodowani atakami Celtów z Dolii i Faerie oraz niekorzystnymi warunkami klimatycznymi, wędrowali do Elfidy, która wydawała sie im wymarzonym miejscem na zamieszkanie. Liczne jednak wyprawy na teren Elfidy, szczególnie w II w. n.e., gdy Bergowie sprzymierzyli się z niektórymi państwami Scholii, kończyły się ustawicznymi klęskami, aż do utworzenia w III w. n. e. rozległego obszaru buforowego pomiędzy Elfidą a Bergia, zamieszkanego przez „zelfizowanych” ludzi[1]. Elficka sztuka wojenna i wyższość cywilizacji elfickiej doprowadziły również do znacznych wpływów kulturowych, które spowodowały ukształtowanie się państwa w Bergii. Południowa część krainy górskiej była zamieszkana przez Celtów (późniejsza Dolia), natomiast północ – przez Bergów. Znaczne celtyckie wpływy kulturowe utworzyły swoisty skansen kultury celtyckiej na południu Bergii, gdzie nie sięgały późniejsze wpływy ani Elfidy, ani Scholii, ani Faerie. Aż do dnia dzisiejszego na północnym zachodzie od Mons Reale można znaleźć wioski górskie, gdzie kultura celtycka zachowała się w stanie niemal nienaruszonym. Można więc ten obszar potraktować jako prawdziwą skarbnicę kultury celtyckiej. Mieszkańcy tej krainy mówią też jedną z odmian języka staro-celtyckiego, pokrewnego językowi walijskiemu. Cywilizacji celtyckiej zawdzięcza Bergia przede wszystkim znajomość wytopu żelaza, co pozwoliło Bergom na stworzenie znacznej siły militarnej. Broń żelazna w tamtych czasach nie była znana mieszkańcom krajów ościennych, co pozwoliło Bergom. Celtowie wytworzyli również swoisty styl budownictwa, charakterystyczny dla niektórych z miast Bergii.

Pełna konsolidacja tej krainy miała miejsce mniej więcej w VI w. n.e. z powodu inwazji plemion Germańskich, które przez tereny Arden weszli do Bergii, podbijając tę krainę, wykrwawioną z powodu długiej walki pomiędzy jej mieszkańcami. Częściowo zromanizowani Germanowie, dzięki znacznej przewadze militarnej i cywilizacyjnej, utworzyli na terenach Bergii własne państwo, dając nazwę zarówno narodowi jak też krainie. O znacznych wpływach Rzymian z Inselii i Scholii na cywilizację Bergii świadczą łacińskie nazwy największych miast Bergii: Mons Reale, Svevia oraz Silva Rerum. Nazwa miasta „Svebia”, które się znajduje na południowym wschodzie Bergii świadczy o tym, że pierwszymi germańskimi mieszkańcami Bergii byli Germanowie z plemienia Svebów (Szwabów), którzy osiedlili się również w Scholii.

Od VII w. n. e. Ze względu na rozbicie dzielnicowe w Scholii kontakty pomiędzy germańską Scholią i Bergią znacznie osłabiły się. Kolejnym problemem była ekspansja celtyckich plemion z Dolii na teren Bergii, co spowodowało odcięcie Bergii od Scholii pod koniec VIII wieku. Za czasów panowania Radgara VI (1015–1038) w Scholii wojsko scholijskie podbiło Bergię i na dłuższy czas te tereny pozostawały pod wpływami scholijskimi, co znacznie wzmocniło germańskie wpływy w Bergii[2]. Celtowie zamieszkiwali zachodnie, przygraniczne tereny Bergii, trudnodostępne ze względu na swój górzysty charakter, walcząc nieustannie z Bergami. Kontakty Bergii z Elfidą w tym czasie prawie zanikają ze względu na postępujący proces upadku państwa Elfów, rozpoczęty w X w. Na początku XI w. Elfy opuszczają zachodnią Elfidę, która pozostaje pusta ze względu na trudne warunki klimatyczne tropikalnych lasów[3]. Zachodnia Elfida była stopniowo zasiedlana przez „zelfizowanych” ludzi, pochodzących zarówno z Bergii, jak też ze Scholii i Delty. Ich tryb życia, kultura i zwyczaje były podobne do elfickich[4]. Wpłynęło to znacznie również na kulturę Bergii, która aż do dnia dzisiejszego zachowała niezwykle bogatą kulturę, która powstała w połączeniu wpływów elfickich, germańskich oraz celtyckich.

Od czasów panowania Radgara IX (1095–1117) w Scholii nastąpił okres osłabienia państwa i tuż przed śmiercią Króla w roku 1116 Bergia całkowicie odpadła od Królestwa Scholii. Właśnie wtedy plemiona Faerie, Wymergowie, w sojuszu ze swoimi rodakami (Bergami) z gór Bergii, podbili te tereny, podejmując następnie ekspansję w kierunku Scholii Zachodniej. Ekspansja Wymergów trwała aż do klęski, którą ponieśli z rąk generała Abogarda, przyszłego Króla Scholii w roku 1169 w bitwie pod Liceas[5]. Aż do końca XIV wieku Bergia wchodziła w skład państwa, utworzonego przez Wymergów. Następuje okresowy upadek kultury i cywilizacji na terenie Bergii, miasta się wyludniają, gospodarka coraz bardziej opiera się na prymitywnym rolnictwie, pielęgnowane są natomiast stare tradycje – celtyckie na zachodzie, germańskie – w centrum kraju i elfickie – we wschodniej części Bergii. Szczególną rolę odgrywały wpływy kultury elfickiej i wielu spośród mieszkańców Bergii wywędrowało do lasów Elfidy w poszukiwaniu lepszego losu. Spowodowało to wzmocnienie ludzkich osiedli w Elfidzie zachodniej. Elfy wspierały ludzi w pielęgnowaniu elfickich lasów (również wojskowo), aż do XIII wieku, gdy ostatnie z Elfów opuściły na zawsze Elfidę[6].

W połowie XIV wieku do Bergii wędrują przedstawiciele deltyjskiego plemienia Italów, wypędzonego z własnych terenów na północy Delty przez wojska scholijskie. Podbój części Delty przez Alameldę I spowodował wędrówkę niektórych plemion Delty w kierunku połnocno-zachodnim i właśnie część Italów dotarła do Bergii[7]. Etnicznie byli to mocno zromanizowani Germanowie w połączeniu z Grekami. Ich wpływy kulturalne na Bergię były znaczne, szczególnie w dziedzinie religijnej, albowiem przynieśli oni ze sobą wschodnią wersję chrześcijaństwa, na wskazują liczne zabytki budownictwa sakralnego w Bergii. Italowie podbili większość ośrodków miejskich Bergii, tworząc własne państwo, pozostawiając stara nazwę – „Bergia” i coraz częściej nazywając siebie również „Bergami”.

W XV wieku nastąpił okres zaludnienia opuszczonej przez Elfy Elfidy przez Scholijczyków i Deltyjczyków, którzy właściwie podzielili między sobą Elfidę. Przymierze Italów bergijskich z Amfiktonią Deltyjską pozwoliło na ochronę terenów Bergii przed inwazją wojsk scholijskich. Jednym z efektów ekspansywnej polityki Delty i Scholii była wędrówka ludzkich mieszkańców Elfidy do Bergii. Przynieśli oni ze sobą kulturę elficką, która po raz pierwszy stała się ważnym elementem kultury Bergii i znacznie podniosła poziom cywilizacyjny tej krainy.

Powstały wtedy w Bergii liczne ośrodki kościoła elfickiego (już wtedy w postaci kolegiów druidów), rozpowszechnił się „Dom Harfy” oraz uczelnie, w których nauczano wiedzy elfickiej. Elfizacja jednak Bergów przebiegała opornie ze względu na typowe dla górali przywiązanie do „tradycji przodków”. Ten proces nasilił się jednak znacznie w XVI wieku, gdy Król Elfidy Khar wypędził z terenów Elfidy Scholijczyków i Deltyjczyków[8].

Państwo Khara łączyło w sobie kulturę germańską i elficką, a zatem były to wpływy bardziej bliskie kulturowo dla Bergów, w większości również Germanów. Kontakty Bergii z Elfidą po raz pierwszy od wielu wieków układały się poprawnie, kwitła współpraca gospodarcza i dyplomatyczna. Jednak po podziale Elfidy na część wschodnią i zachodnią w XVIII wieku, stosunki pomiędzy Elfidą Zachodnią, która graniczyła bezpośrednio z Bergią a państwem Bergów znacznie się popsuły. Było to związane z coraz większą zależnością Elfidy Zachodniej od Scholii, do której Bergowie, pochodzący w większości z Delty, mieli wrogie nastawienie[9].

Po klęskach, zadanych rojalistom i armiom interwencyjnym pod koniec XVII wieku, Scholia weszła w nowy etap swojej historii, nacechowany szybką ekspansją. Miało to miejsce za czasów panowania Króla Vladarga I, założyciela ostatniej już dynastii scholijskiej[10]. Działania militarne Króla Vladarga I doprowadziły do uzyskania przez Królestwo Scholii kontroli terenów Bergii. Polityka Vladarga I, skierowana na uzyskanie wzrostu gospodarczego Scholii była związana również z działaniami integracyjnymi, które miały miejsce na całym terenie Wielkiej Scholii, która obejmowała w zasadzie całość południowej Scholandii. Następcy Vladarga I działali również w tym kierunku. Przede wszystkim wprowadzono język scholijski jako powszechnie obowiązujący język urzędowy, używany również w szkolnictwie. Dokonano również ujednolicenia kwestii religijnej. Wszystkie chrześcijańskie kościoły zostały podporządkowane Narodowemu Kościołowi Scholii. Dla Bergii oznaczało to przede wszystkim kasatę klasztorów oraz przejęcie majątku kościelnego przez państwo. W wyniku tych działań sekularyzacyjnych znaczenie duchownych w społeczeństwie Bergii znacznie spadło.

Na początku XIX wieku nastąpił kryzys państwowości Scholii, co doprowadziło do wycofania wojsk scholijskich z terenów Bergii[11]. Wpływy kultury scholijskiej były jednak o tyle znaczne, że na terenie Bergii zostało stworzone typowo germańskie królestwo, które niemal od razu po zawarciu pokoju ze Scholii rozpoczęło ekspansję na teren Elfidy. W roku 1821 oddziały Bergijczyków weszły do Elfidias, tym samym likwidując państwo Elfidy Zachodniej. Ekspansja została zatrzymana w bitwie pod Paolopolis (1830), w której zwyciężyły wojska Elfidy Wschodniej, wspomagane przez Elfidczyków z Zachodu. Bergowie zatem zatrzymali Elfidę Zachodnią i utworzyli Królestwo Bergii, które istniało aż do Katastrofy[12].

[1] Por. Gołowanow J., Historia Elfidy I. Od początków zasiedlenia do opuszczenia przez Elfy, Wykład na Wydziale Historycznym KUS, http://www.icpnet.pl/…_elfidy1.htm

[2] Por. Gołowanow J., Historia Scholii I. Od pojawienia się pierwszych państw na terenie Scholii do końca panowania dynastii Radgarów, Wykład na Wydziale Historycznym KUS, http://www.icpnet.pl/…_scholii.htm

[3] Por. Golowanow J., Historia Elfidy I. Od początków zasiedlenia do opuszczenia przez Elfy, Wykład na Wydziale Historycznym KUS, http://www.icpnet.pl/…_elfidy1.htm

[4] Por. Gołowanow J., Historia Elfidy II. Od opuszczenia przez Elfy do Katastrofy, Wykład na Wydziale Historycznym KUS, http://www.icpnet.pl/…_elfidy2.htm

[5] Por. Gołowanow J., Historia Scholii I. Od pojawienia się pierwszych państw na terenie Scholii do końca panowania dynastii Radgarów, Wykład na Wydziale Historycznym KUS, http://www.icpnet.pl/…_scholii.htm

[6] Por. Gołowanow J., Historia Elfidy II. Od opuszczenia przez Elfy do Katastrofy, Wykład na Wydziale Historycznym KUS, http://www.icpnet.pl/…_elfidy2.htm

[7] Por. Gołowanow J., Historia Delty, Wykład na Wydziale Historycznym KUS, http://www.icpnet.pl/…ia_delty.htm

[8] Por. Gołowanow J., Historia Elfidy II. Od opuszczenia przez Elfy do Katastrofy, Wykład na Wydziale Historycznym KUS, http://www.icpnet.pl/…_elfidy2.htm

[9] Por. Gołowanow J., Historia Elfidy II. Od opuszczenia przez Elfy do Katastrofy, Wykład na Wydziale Historycznym KUS, http://www.icpnet.pl/…_elfidy2.htm

[10] Por. Gołowanow J., Historia Scholii III. Późne dzieje dynastii Abogardów (od Ratramnusa I do wygaśnięcia dynastii), Wykład na Wydziale Historycznym KUS, http://www.icpnet.pl/…scholii3.htm

[11] Por. Gołowanow J., Historia Scholii IV. Dzieje Dynastii Vladargów i ostatnie lata istnienia Scholii, Wykład na Wydziale Historycznym KUS, http://www.icpnet.pl/…scholii4.htm

[12] Por. Gołowanow J., Historia Elfidy II. Od opuszczenia przez Elfy do Katastrofy, Wykład na Wydziale Historycznym KUS, http://www.icpnet.pl/…_elfidy2.htm