Prof. dr Jerzy Gołowanow, „Elf”

HOMILIA NA DZIEŃ URODZIN KRÓLA

Sprawiedliwość i pokój

 „O Boże, przekaż Twój sąd królowi i Twoją sprawiedliwość synowi królewskiemu.
Niech sądzi sprawiedliwie Twój lud i ubogich Twoich - zgodnie z prawem!
Niech góry przyniosą ludowi pokój, a wzgórza - sprawiedliwość!
Otoczy opieką uciśnionych z ludu, ratować będzie dzieci ubogich, a zetrze ciemiężyciela.
I będzie trwał długo jak słońce, jak księżyc przez wszystkie pokolenia.
Zstąpi jak deszcz na trawę, jak deszcz rzęsisty, co nawadnia ziemię.
Za dni jego zakwitnie sprawiedliwość i wielki pokój, dopóki księżyc nie zgaśnie.”
(Ps 72, 1-7)

                Przedstawiony powyżej tekst obrazuje pragnienie starożytnego autora, aby władza króla w jego kraju była doskonała. Na tę doskonałość składają się dwa elementy: pokój i sprawiedliwość. Pierwsze pojęcie – „pokój” oznacza w oryginalnym języku Psalmów, w języku hebrajskim coś więcej, niż tylko brak wojny. Jest to również, a może jeszcze bardziej zwykły dobrobyt, pewność co do dnia jutrzejszego, a także życie nie obarczone rozterkami i dylematami. „Pokój” to też przyjazne relacje pomiędzy ludźmi, życzliwość i wzajemna pomoc. Okres pokoju – to okres radości i szczęścia.

            Drugim elementem władzy królewskiej jest sprawiedliwość, która się wyraża za pośrednictwem sądu, opartego na prawie. Jest to sztuka mediacji, sztuka łagodzenia kłótni i rozstrzygania wątpliwości. Sprawiedliwość dla psalmisty nie oznacza jednak jedynie zaletę sędziego czy też innego prawnika lub administratora. Dla niego sprawiedliwość jest zaletą duchową, jest życzliwością i miłosierdziem. Sprawiedliwy król – to król dobry i miłujący swój naród.

            Na tych dwóch cechach zasadza się trwałość władzy królewskiej, nie przypadkowo więc mówi psalmista o królu, który „będzie trwał długo jak słońce, jak księżyc przez wszystkie pokolenia”, ale tylko wtedy, gdy „zstąpi jak deszcz na trawę, jak deszcz rzęsisty, co nawadnia ziemię”, czyli będzie sprawiedliwy i zaprowadzi pokój w swoim kraju.

            Dzisiejsza uroczystość jest powodem dla refleksji nad tym, kim jest król dla państwa, więcej – czym jest władza dla państwa. Nie wystarczy jednak jedynie wymagać, trzeba też współdziałać i wspierać króla w jego misji. Autor psalmu, zwracając się do Boga, akcentuje to, że ludzie nie są własnością króla, tylko Boga samego: „Twój lud”. Dlatego władza jest w myśl psalmisty dialogalna, zarówno król, jak i naród odpowiadają przed Bogiem za własne poczynania. Tu pojawia się potrzeba jedności, połączenia wysiłków. Zarówno bowiem władza króla, jak i posłuszeństwo ludu mają swoje źródło w jeszcze bardziej podstawowej relacji: w relacji pomiędzy Najwyższym Władcą – Bogiem i człowiekiem, który jest powołany do wykonywania Bożej woli.

            Nie oznacza to bynajmniej, że ten apel jest skierowany jedynie do ludzi wierzących. Pokój i sprawiedliwość jest pragnieniem wszystkich ludzi bez wyjątku, również wewnętrzne prawo rozumu nakazuje nam wszystkim połączyć się w celu osiągnięcia naszego wspólnego celu, który osiągnąć możemy tylko w jedności, która jest ponad wszystkimi podziałami.

Niech więc pokój, w tym biblijnym, najpełniejszym  znaczeniu i sprawiedliwość wszystkich i wobec wszystkich towarzyszą Scholandii po wszystkie lata:

AD MULTOS ANNOS!