OJCZYZNA ALAMANÓW – SZWABIA (dzieje)
Wczesnośredniowieczne Księstwo Szwabii (Herzogtum Schwaben) pokrywało się w zasadzie z terenem zamieszkania Alamanów, którzy się osiedlili na stałe na tych terenach w III w.n.e. Nazwa pochodzi od nazwy szczepu Swebów, należącego do Alamanów. W IX w. n.e. cały teren był nazwany od plemienia Swebów Szwabią (Schwaben).
Sama nazwa plemienia „Swebowie” była poświadczona już w I w. p.n.e. przez Juliusza Cezara w formie Svevi albo Svebi. Wielki Zdobywca rzymski był zachwycony ich walecznością i nazywał Swebów „bellicosissima Germanorum omnium” („najwaleczniejsi ze wszystkich Germanów). Nazwa „Svevi” pochodzi prawdopodobnie od schweben – „latać“ i schweifen – „włóczyć się“. A zatem należy ta nazwa do plemienia wolnych koczowników, którzy nie poddają się żadnej władzy i słyną ze swojej waleczności.
Na samym początku wczesnego średniowiecza państwa germańskie były ukształtowane w postaci księstw plemiennych (Stammesherzogtümer). Bezpośrednimi sąsiadami Księstwa Szwabii były księstwa Lotaryngii, Frankonii, Bawarii, Burgundii i Alzacji. Wspólnota Szwabów ukształtowała się nie tylko ze względu na wspólne korzenie etniczne i wspólnych wodzów-książąt (Herzog), leczy również ze względu na to, że na całym terenie Szwabii przestrzegano jedynej odmiany germańskiego prawa zwyczajowego, nazywanego z łacińska „lex Alamannorum”
Za najważniejsze miasto Szwabii należy uznać Augsburg, założony przez Rzymian w 15 r. p.n.e. jako obóz wojskowy i nazwany na cześć wtedy panującego Cesarza Oktawiana Augusta „Augusta Vindelicorum”. A zatem Augsburg można uznać za jedno z najstarszych miast Niemiec. Już w VI w. Augsburg staje się siedzibą biskupstwa i od XIV do XVIII wieków miało status wolnego miasta Rzeszy (aż do włączenia do Królestwa Bawarii w roku 1805). Najsłynniejszym chyba wydarzeniem było ogłoszenie w Augsburgu w 1530 roku augsburskiego wyznania wiary (Confessio Augustana), najważniejszej deklaracji religijnej luteranizmu. Właśnie w roku 1530 przedstawiona została cesarzowi "Konfesja Augsburska" (Confessio Augustana) w 28 artykułach, autorstwa Melanchtona, która później weszła w skład "Księgi Zgody" i jest podstawową księgą symboliczną Kościołów luterańskich. Pisząc ją Melanchton korzystał m.in. z Artykułów Torgawskich, Artykułów Szwabachskich, Artykułów Marburskich, Wyznania o Wieczerzy Pańskiej oraz własnych Loci communes. CA dzieli się na dwie części. Pierwsza z nich obejmuje naukę reformacyjną (21 artykułów), a druga opisuje zniesione nadużycia. Przedstawiciele stanów ewangelickich podpisali tekst Konfesji Augsburskiej 23 czerwca tego samego roku.
Za najważniejsze zabytki Augsburga należy uznać kościół pod wezwaniem St. Ulrich uch Afra. Ten piękny kościół z typową dla południowych Niemiec wieżą, zakończoną cebulastą kopułą jest poświęcony św. Ulrykowi, Patronowi Szwabii, od imienia którego pochodzi nazwa najwyższego odznaczenia Scholandii, Orderu św. Ulryka. Święty Ulryk (890-973) (Ulrich albo Udalrich) pochodził z arystokracji alamańskiej i był biskupem oraz zarządcą królewskim Augsburga (Bischof und Reichsfürst von Augsburg), mianowany na to stanowisko przez Króla Henryka I w roku 923. Św. Ulryk był sławny z powodu swoich mądrych rządów nad miastem i skutecznej obrony przed najeźdźcami węgierskimi. Aż do dnia dzisiejszego uznany jest św. Ulryk również za patrona rodziny książąt Szwabii, z której pochodzi również obecnie nam panujący Król Scholandii Armin Frederik.
Prof. Dr Jerzy Golowanow
Dyrektor Muzeum Kultury Germanskiej
