UZBROJENIE OCHRONNE I-ZBROJA
Jak wygladał strój rycerza średniowiecznej Scholandii…Strój rycerza zawsze kojarzy się ze zbroją, ale jakie elementy tworzą zbroję? Zbroja nie składa się przecież tylko z jednej cześci…
Zacznijmy jednak od “rodzajów” uzbrojenia ochronnego.
Do IX wieku stosowano zbroje łuskowe, lamelkowe (zwane rownież płytkowymi) oraz kolczugi . Od X do XIII wieku stosowano tzw. zbroję kolczą. XIV wiek to okres rozwoju zbroi płytowej. Wspomnieć też należy o zupełnie osobnym rodzaju zbroi-zbroi turniejowej.
Zbroje można rozróżniać pod względem “konstrukcyjnym” w zależności od tego, z jakiego materiału została wykonana, czyli: zbroje miękkie wykonane z tkanin badź skór (np. stosowana pod kolczugę przeszywanica); pancerze-z łusek nitowanych do skorzanego podkładu ( z. łuskowa), wiązanych płytek (z. lamelkowa), plecionki kolczej (z. kolcza) badź przy połaczeniu obu tych technik (czyli np. bechter) oraz oczywiście zbroje płytowe.
RODZAJE ZBROI:
PRZESZYWANICA
Zbroja później zwana też aketonem. Miekka zbroja stosowana najczęściej w formie skórzanego, bądź płociennego kaftana, zakładanego na ciało. Warstwy skóry (badź płótna) zszywano ze sobą tworząc lekką i wytrzymałą zbroję, nie krepującą ruchów.
ZBROJA ŁUSKOWA
Zbroja ta była znana już w starożytności, płytki zbroi mogły być wykonane z metalu, rogu badź kości; całość doczepiana była do skórzanego badź prawdopodobnie lnianego pokładu.
KOLCZUGA
Zbroja wykonana ze stalowych pierścieni splecionych ze sobą. Kolczuga miała kształt tuniki z krótkimi badź długimi rękawami-bardzo rzadko dodatkiem były nogawice.
ZBROJA KOLCZA
Zbroja ta to można rzec, modyfikacja prostej kolczugi. Początkowo używano tylko pancerza w formie koszuli, chroniącago tułów i ręce, później zaczęto jednak dodawać nogawice kolcze i rekawice, a sama kolczuga uległa wydłużeniu i często dodawano do niej kaptur kolczy. W ten sposób wojownik był dużo lepiej zabezpieczony przed ciosem przeciwnika.
BRYGANTYNA
Zbroja “spokrewniona” zarówno ze zbroją płytkowa jak i ze zbroją krytą. Składała się z metalowych płytek nakładajacych się na siebie i przynitowanych do płotna.
ZBROJA KRYTA
Wczesna wersja zbroi płytowej zbudowana z płyt pokrytych skórą badź tkaniną (podobnie jak brygantyna). Pierwsze modele tych zbroi tworzyły płyty wszywane pomiędzy dwie warstwy skór lub tkaniny.
ZBROJA PŁYTOWA
Zbroja ta to można rzec, modyfikacja prostej kolczugi. Początkowo używano tylko pancerza w formie koszuli, chroniącago tułów i ręce, później zaczęto jednak dodawać nogawice kolcze i rekawice, a sama kolczuga uległa wydłużeniu i często dodawano do niej kaptur kolczy. W ten sposób wojownik był dużo lepiej zabezpieczony przed ciosem przeciwnika.
ZBROJA TURNIEJOWA
Najcięższa odmiana zbroi. Jej waga dochodziła nawet do 55 kg. Wykonana z płyt, często dwukrotnie grubszych niż w normalnych zbrojach, miała chronic rycerza w spotkaniu z kopia turniejową.
KIRYS
Zbroja składająca się z napiersnika i naplecznika. Obie części łączone były ze sobą przy pomocą rzemienia na ramionach i pasie.
Podczas walk rycerzom jednak nie wystarczałaby sama tylko zbroja. Jak już wspomniano wcześniej na uzbrojenie ochronne składało się więcej elementów.
Na uzbrojenie zakładano tzw. wappenrock czyli specjalna szate z wyhaftowanym herbem rycerza.
Do ochrony tułowia poza wspomnanymi wyżej należała też taszka, która służyła do ochrony bioder.
Do ochrony nog służyły nogawice kolcze, osłony zbrojnikowe ze stalową osłoną kolana, tzw. pełlne nogi płytowe oraz trzewiki kolcze i płytowe.
Do ochrony rąk: naręczaki kolcze, naręczaki zbrojnikowe lub też naręczaki płytowe. Rękawice: od skórzanych poprzez kolcze i zbrojnikowe aż na pełnych stalowych kończąc.
Kasia van Derjick
