UZBROJENIE OCHRONNE II-HELM
Hełm to zaraz po napierśniku najważniejsza część zbroi. Ochraniać miał najbardziej wrażliwą na wszelkie ciosy część ciała - głowę. Poprzez wieki hełm zmieniał swój wygląd, był ciągle ulepszany. Wykonywany był przeważnie z metalu (brązu, żelaza, stali), dość rzadko używano metali szlachetnych - ze względu na ich małą wytrzymałość.
Zasadniczą częścią hełmu był dzwon (jednolity lub wykonany z kilku części). Dolna część dzwonu posiadała czasami “dookolna” obręcz, a do jego krawędzi mocowano kolczy czepiec. Osłonę twarzy stanowił nasal - płytka umieszczona z przodu dzwonu lub tworząca jego część. Szczyt dzwonu nierzadko wieńczyła tulejka na pióropusz lub kitę.
RODZAJE HELMÓW:
ARMET
Jest to przyłbica o kulistym, przylegająącym do głowy dzwonie. Dzwon zazwyczaj wzmocniony i ozdobiony był grzebieniem. Zasłona hełmu umocowana na dwóch zawiasach podnoszona była do góry. Cechą charakterystyczną tego hełmu były odchylane na boki poliki - podzielone pionowo i “zapinane” po założeniu hełmu.
BASINET
Hełm o owalnym kształcie, ze stożkowym szczytem. Hełm ten należał do grupy szeroko pojętych hełmow zwnych łebkami. Stopniowo hełm ten przekształcił się w przyłbicę.
CZEPIEC KOLCZY
Osłona, która zakrywała część twarzy lub jej całość (za wyjątkiem oczu). Zbudowana była z metalowych pierścieni łaczonych ze soba na podobnych zasadach jak kolczuga. Najczesciej używany jako dodatek do pełnego hełmu.
HEŁM GARNCZKOWY
Zamknięty hełm zbudowany z zależnych płyt połączonych ze sobą nitami. W górnej części zaopatrzony był w szczeliny na oczy. Brak ruchomej zasłony spowodował umieszczanie na tym hełmie “klejnotów” czyli znaku umożliwiajacego rozpoznanie rycerza.
HEŁM NORMANDZKI
Hełm ten, w kształcie stożka, wykuwany był z jednego kawałka żelaza. Najwiekszą poopularnością cieszył się we wczesnym średniowieczu.
HEłM “PSI PYSK”
Hełm wywodzący się od basinetu. Charakterystycznś cechś tego hełmu była zasłona twarzy o wydłużonym, spiczastym kształcie.
HEŁM SEGMENTOWY
Otwarty hełm o kształcie stożka bądź pólkuli, zbudowany z czterech blach połączonych ze sobą nitami.
HEŁM WIELKI
Hełm ten wywodzi się od hełmu garnczkowego. Był to najcięższy hełm, często ozdabiany klejnotem.
HEŁM ZEBROWY
Wczesnośredniowieczny otwarty hełm, zbudowany z metalowych obręczy tworzących strukturę dzwonu tego hełmu.
KAPTUR KOLCZY
Osłona kolcza szyi, karku i głowy. Czasem dla wygody pod kaptur zakładano filcowy czepiec.
ŁEBKA
Hełm wykuwany z jednego kawałka żelaza bądź “skuwany” z kilku fragmentów blachy.
MISIURKA
Często używana w parze z kolczuga. Składała się z denka (płaski dzwon) i doczepionego do niego długiego czepca kolczego.
PRZYŁBICA
Ujmujac najprościej-hełm z opuszczaną zasłoną; dzwon przeważnie kulisty.
SZYSZAK
Otwarty hełm o półkolistym dzwonie, ozdabiany zazwyczaj metalami szlachetnymi. Na górze bardzo często umieszczano grzebien. Do dzwonu przyczepiano nakarczek, policzki i nosal.
Kasia van Derjick
