Surmenika/Lekcja 1

Λεξα Αʹ
Βε χοτελ
Lekcja 1 - W hotelu

W czasie pierwszej lekcji dowiesz się:

• jak wypowiadać podstawowe stwierdzenia,
• jak zadawać proste pytania,
• w jaki sposób określić siebie, a także zapytać innych o to, kim są,
• jakich używać słów i wyrażeń w sytuacji składania życzeń.

Dialog I

Tomas Simonosigos szuka Georgjosa i jego żony Sylvany w hotelu, w którym zamieszkali w Kaharonei.
Małżeństwo dopiero co przyjechało do stolicy Surmenii. Tomas jest partnerem Georgjosa w interesach, ale nigdy przedtem się nie spotkali.

Posłuchaj dialogu:
Plik:Lekcja1dialog1.ogg

Greka surmeńska	Transkrypcja łacińska	Tłumaczenie dosłowne
Τομας: Σηγνομημ, λη κηριη ιε Γεοργιος?	Tomas: Signomim, li kirji je Georgjos?	Tomas: Przepraszam, czy pan jest Georgjos?
Γεοργιος: Ανο, σαμ. Α κτο ιε κηριη?	Georgjos: Ano, sam. A kto je kirji?	Georgjos: Tak, jestem. A kim jest pan?
Τομας: Εγο σαμ Τομας Σημονοσηγος. Χοροσνω.	Tomas: Ego sam Tomas Simonosigos. Horosnou.	Tomas: Ja jestem Tomas Simonosigos. Miło [mi].
Γεοργιος: Χοροσνω, εγο σαμ Γεοργιος Καρλοσηγος.	Georgjos: Horosnou, ego sam Georgjos Karlosigos.	Georgjos: Miło [mi], ja jestem Georgjos Karlosigos.
Τομας: Ιε κηριη Συρμενεθ?	Tomas: Je kirji Surmenec?	Tomas: Jest pan Surmeńczykiem?
Γεοργιος: Ανο, εγο σαμ απο Οπραδηια.	Georgjos: Ano, ego sam apo Opradija.	Georgjos: Tak, ja jestem z Opradii.
Τομας: Λυβημ τβοι αξεντ.	Tomas: Luvim tvoj axent.	Tomas: Lubię twój akcent.
Γεοργιος: Χβαλα. Κηριη ιε απο Ιαθηνηια?	Georgjos: Hvala. Kirji je apo Jacinija?	Georgjos: Dziękuję. Pan jest z Jacynii?
Τομας: Ανο, εγο γραδοβαμ εδω, βε Καχαρονεα.	Tomas: Ano, ego gradovam edou, ve Kaharonea.	Tomas: Tak, ja mieszkam tu, w Kaharonei.
Γεοργιος: Δα κηριη ποζνα μοια ζενα, Σηλβανα.	Georgjos: Da kirji pozna moja zena, Silvana.	Georgjos: Niech pan pozna moją żonę, Sylvanę.
Τομας: Χοροσνω, εγο σαμ Τομας Σημονοσηγος.	Tomas: Horosnou, ego sam Tomas Simonosigos.	Tomas: Miło [mi], ja jestem Tomas Simonosigos.
Σηλβανα: Χοροσνω, α εγο σαμ Σηλβανα Φρανσησκοσκορη.	Silvana: Horosnou, a ego sam Silvana Fransiskoskori.	Sylvana: Miło [mi], a ja jestem Sylvana Fransiskoskori.
Γεοργιος: Η δακλω μη σβε ζναμο σα ιω.	Georgjos: I daklou mi sve znamo sa jou.	Georgjos: I więc my wszyscy znamy się już.

Dialog II

Tomas umawia się z Georgjosem i Sylvaną na wieczorne spotkanie, na które przychodzi ze swoją przyjaciółką Anną.

Posłuchaj dialogu:
Plik:Lekcja1dialog2.ogg

Greka surmeńska	Transkrypcja łacińska	Tłumaczenie dosłowne
Γεοργιος: Δοβρηβεθερ, Τομάς. Καο ηχη σα κηριη?	Georgjos: Dovrivecer, Tom`as. Kao ihi sa kirji?	Georgjos: Dobry wieczór, [panie] Tomasie. Jak ma się pan?
Τομας: Δοβρηβεθερ. Ηχημ σα δοβρω, χβαλα. Α καο ηχη σα κηρια, Σηλβανά?	Tomas: Dovrivecer. Ihim sa dovrou, hvala. A kao ihi sa kirja, Silvan`a?	Tomas: Dobry wieczór. Mam się dobrze, dziękuję. A jak ma się pani, [pani] Sylvano?
Σηλβανα: Πολω δοβρω, χβαλα.	Silvana: Polou dovrou, hvala.	Sylvana: Bardzo dobrze, dziękuję.
Τομας: Δα κηριε ποζνατε μοια φηλα, Αννα.	Tomas: Da kirje poznate moja fila, Anna.	Tomas: Niech państwo poznają moją przyjaciółkę, Annę.
Σηλβανα: Χοροσνω. Εγο σαμ Σηλβανα Φρανσησκοσκορη, α το ιε μοι μυς, Γεοργιος.	Silvana: Horosnou. Ego sam Silvana Fransiskoskori, a to je moj mus, Georgjos.	Sylvana: Miło [mi]. Ja jestem Sylvana Fransiskoskori, a to jest mój mąż, Georgjos.
Αννα: Χοροσνω. Εγο σαμ Αννα Ρυδολφκορη Χαρτμαν.	Anna: Horosnou. Ego sam Anna Rudolfkori Hartman.	Anna: Miło [mi]. Ja jestem Anna Rudolfkori Hartman.
Γεοργιος: Αννά, κηρια ιε απο Σκαβα?	Georgjos: Ann`a, kirja je apo Skava?	Georgjos: [Pani] Anno, pani jest ze Skawlandii?
Αννα: Ανο, εγο σαμ απο Κυρ.	Anna: Ano, ego sam apo Kur.	Anna: Tak, ja jestem z Kuru.
Γεοργιος: Εγο πηγαμ κυ Σκαβα να σβακο λετο ζε Σηλβανα σιε εξοχηκο.	Georgjos: Ego pigam ku Skava na svako leto ze Silvana sje exohiko.	Georgjos: Ja jadę do Skawlandii każdego lata z Sylvaną na wakacje.
Τομας: Κηριε πηγαιυ πολω βολσω!	Tomas: Kirje pigaju polou volsou!	Tomas: Państwo jadą bardzo daleko!

W praktyce

Zawieranie znajomości

Kiedy spotykamy kogoś po raz pierwszy, zwyczajowo wymieniamy uściski rąk oraz powtarzamy formułkę taką, jaka pojawiła się w dialogu - χοροσνω - i wymieniamy swoje imię.

Pan Georgjos

Mówiąc o mężczyźnie, używamy słowa κηριη - pan, gdy chodzi o kobietę, powiemy - κηρια - pani. Słowa te są często skracane i występują odpowiednio w formach: κη. oraz κα.. Formę grzecznościową można stosować łącznie z bezpośrednim przywołaniem imienia rozmówcy. W dialogach, gdy zwracamy się bezpośrednio do kogoś, wypowiadamy imię rozmówcy z akcentem na ostatnią sylabę imienia. Sygnalizuje to tak zwany tonos. Porównaj: Γεοργιος - Γερογιός oraz Αννα - Αννά.

Formy pozdrowień

Na powitanie możemy użyć różnych zwrotów, w zależności od pory dnia:

• Δοβροιυτρο - dzień dobry, używamy tego zwrotu do około godziny dziesiątej,
• Δοβρηδεν - dzień dobry, używamy tego wyrażenia aż do zmierzchu,
• Δοβρηβεθερ - dobry wieczór, używamy go aż do północy.

Istnieje również forma powitania niezależna od pory dnia, którą stosuje się w bardziej oficjalnych okolicznościach: δοβρωδοιδε - witam, witamy.

Zwroty, jakich używamy, gdy żegnamy się z rozmówcą, to;

• Ζαβηδητος - do widzenia,
• Δοβρανυχτα - dobranoc.

Są to wyrażenia raczej formalne i bardzo uprzejme. W swobodniejszych sytuacjach używa się określenia καλος na powitanie i ζδραβο na pożegnanie.

Kluczowe wyrażenia

Jak:

• zapytać, kim ktoś jest - Κτο ιε κηριη/κηρια?
• powiedzieć, kim jesteś - Εγο σαμ ...
• zapytać, jak się ktoś czuje - Καο ηχη σα κηριη/κηρια? lub Καο ηχης σα?
• odpowiedzieć, że czujesz się dobrze - Εγο σαμ δοβρω
• zapytać, w jakim języku ktoś potrafi mówić - Λη κηριη/κηρια γοβορη ... ?
• zapytać, jaki język ktoś rozumie - Λη κηριη/κηρια ραζυμιε ... ?
• odpowiedzieć, kiedy ktoś Cię przedstawia - Χοροσνω, εγο σαμ ...
• przedstawić kogoś - Δα κηριη/κηρια ποζνα ...
• powitać kogoś rano - Δοβροιυτρο!
• powitać kogoś po południu - Δοβρηδεν!
• powitać kogoś wieczorem - Δοβρηβεθερ!
• pożegnać się z kimś - Ζαβηδητος!