**Semestr III** <br />
**Kurs: Kompozycja Trackerowa**<br />
**Prowadzący: [[a!profil,B0412|Aborcjusz Struszyński]]**
###Teoria a praktyka
<hr />
Towarzyszki, Towarzysze!<br />
Na poprzednich wykładach poznaliście zręby zasad muzyki i systemu dur-moll. Zobaczyliście także, skąd pobrać ModPlug Trackera, jak poradzić sobie z wyborem właściwej wersji, oraz jak dokonać wyjściowej konfiguracji. Dowiedzieliście się również, jak utworzyć nowy plik oraz jakie są najbardziej elementarne ustawienia związane z plikiem. I nie tylko - wiecie również, gdzie kliknąć, aby odsłuchać to, co stworzyliście. Na tym wykładzie natomiast nareszcie zajmiemy się samym tworzeniem. Przeniesiemy też teorię muzyki do praktyki.

Na początek wypada uruchomić tracker i utworzyć nowy plik. Każdy taki plik posiada, jak już zdążyliście zauważyć, swoje okno z kilkoma zakładkami. Zakładkę „General” już widzieliście. Czas poznać kolejne. Chcąc bawić się trackerem, potrzebne są dźwięki. Sam tracker nie jest syntezatorem, nie posiada w sobie żadnych dźwięków. Tak więc potrzebne są sample. Najbardziej elementarne próbki dźwięku posiada... sam system Windows! Od wersji Windows 95 system ten jest wyposażony w prosty syntezator MIDI i bank dźwięków, co pozwala na systemowe odtwarzanie plików MIDI. Standardowym wyposarzeniem jest tutaj plik GS.DLL znajdujący się w katalogach systemowych (np. pod Windows XP w katalogu ...\\SYSTEM32\\drivers). Ten systemowy plik na początku zabawy z trackerami dostarczy nam najbardziej potrzebnej rzeczy - dźwięku!

Po utworzeniu nowego pliku należy przejść do zakładki "Instruments" - oznaczonej na poniższej ilustracji numerem 1:

![help](http://gws.wandystan.eu/_muz/help_03b.gif)<br /> Obrazek w większych rozmiarach można zobaczyć [tutaj](http://gws.wandystan.eu/_muz/help_03.gif).

Następnie należy kliknąć na przycisk "New instrument", oznaczony na ilustracji numerem 2. Spowoduje to zmianę kilku opcji na tej zakładce, m.in. pojawi się w polu obok (na ilustracji - 3) numer utworzonego w ten sposób instrumentu. 

Do tak przygotowanego pliku potrzeba "załadować" konkretny sampl - jakieś brzmienie, albo loop. Na początek posłużymy się systemowym zestawem brzmień. W tym celu uwagę należy skierować na panel z folderami zaznaczony na poniższej ilustracji:

![help](http://gws.wandystan.eu/_muz/help_04.gif)

Znajdują się tam m.in. "Midi Library" oraz "GS.DLS". Ten drugi folder jest celem. Należy na niego kliknąć tak, aby się rozwinął ukazując zawartość - szereg kolejnych folderów, o nazwach "Melodic", "Melodic Bank". Wybierzmy pierwszy z nich - ponownie rozwinie się jego zawartość, tym razem będą to konkretne sample. Wybierzmy jeden z nich, powiedzmy "Piano", i przeciągnijmy go w wielkie ciemne pole na dole ekranu, jak na ilustracji poniżej:

![help](http://gws.wandystan.eu/_muz/help_05m.gif)<br /> Obrazek w większych rozmiarach można zobaczyć [tutaj](http://gws.wandystan.eu/_muz/help_05.gif).

Z zestawu brzmień wybraliśmy coś, co ma przypominać brzmienie pianina, czy też fortepianu (1). Po przeciągnięciu tego sampla z zestawu w ciemne pole (2), dokonaliśmy "załadowania" tego brzmienia do programu jako instrumentu numer 1, co program uwiecznił również przypisując nazwę tegoż sampla obok jego numreu (3).

Dysponując już jakimś brzmieniem, możemy zająć się tworzeniem z niego kompozycji. W tym celu należy przejść do zakładki „Patterns” (1):

![help](http://gws.wandystan.eu/_muz/help_06m.gif)

Na ilustracji zaznaczono najistotniejsze elementy tej zakładki. Mianowicie, warto zwrócić uwagę na przyciski służące do odgrywania danego "patternu" (2) - ich uruchomienie pozwoli odsłuchiwać tylko bieżący arkusz muzyczny, zwany patternem, ale nie całą kompozycję. Znajduje się tutaj również pole wyboru instrumentu (3). W omawianym przypadku dysponujemy tylko jednym instrumentem, utworzonym przed chwilą - owym brzmieniem pianina. To, co warto zapamiętać, to fakt, że tym polem możemy manipulować ustawiając na daną chwilę różne instrumenty. Najważniejszym elementem na tej zakładce jest bez wątpienia arkusz muzyczny, pattern (4). Jest to tabelka, dzięki której decydujemy, jakie instrumenty z tych, którymi dysponujemy i kiedy mają zostać odegrane. 

Kursorem myszy wskazujemy poszczególne komórki tej tabelki, a za pomocą klawiszy klawiatury wprowadzamy konkretne dźwięki. Oczywiście klawiatura nie będzie w tym przypadku równa klawiaturze pianina, czy syntezatora. Różnica w wysokości poszczególnych dźwięków osiągana jest po przez przyspieszanie, bądź spowalnianie odgrywania danego sampla. W tym jednak przypadku dysponujemy brzmieniem, które na tej operacji raczej nic nie traci. Tak więc możemy tutaj dowolnie manipulować wysokością dźwięku. Klawisz „a” na klawiaturze jest równoznaczny z tym C muzycznym, jakie najczęściej jest przedmiotem zainteresowania. 

Oczywiście jest to prawdą tylko w takich sytuacjach, kiedy brzmienie stanowiące punkt wyjścia jest utworzone w standaryzowany sposób - w muzyce istnieje matematycznie wyliczalna wysokość każdego dźwięku. Oczywiście, nie każdy sampl musi być zgodny z tymi zasadami. Nie każdy też pozwala na zmianę wysokości dźwięku.

Poszczególne kolumny opisane jako „Chanel” to osobne kanały, zaś poszczególne wiersze to określone momenty czasowe. Jeżeli przyjrzeć się polu w tej tabeli to zauważymy, że składa się ono z czterech miejsc wyróżnianych po przez kropki - pierwsze miejsce wskazują pierwsze trzy kropki. To miejsce trzeba właśnie zaznaczyć kursorem myszy, aby następnie, za pomocą klawiatury, przypisać danemu polu dany dźwięk. 

Do demonstracji wykorzystamy cztery pierwsze kanały. Przypomnijmy sobie budowę trójdźwięku C-dur. Tworzą go równocześnie odgrywane dźwięki C, E, oraz G. Aby odegrać w tym samym czasie trzy różne dźwięki, musimy zapisać każdy z tych dźwięków w oddzielnej kolumnie, ale w tym samym wierszu. Te dźwięki uzyskamy po przez klawisze "a", "g" oraz "k". Poniższy obrazek to demonstruje:

![help](http://gws.wandystan.eu/_muz/help_07.gif)

Drodzy studenci! Jako zadanie domowe w czwartą kolumnę, w różnych wierszach, powpisujcie różne dźwięki ze skali C-dur. W ten sposób otrzymacie z jednej strony wybrzmiewający akord C-dur, z drugiej zaś, równocześnie odgrywaną partię żwawszej „solówki”. Odsłuchajcie kompozycję, a następnie poprzestawiajcie te dźwięki inaczej. Pobawcie się! Tutaj przykład, o co chodzi:

![help](http://gws.wandystan.eu/_muz/help_08.gif)


<hr />
Przejdź do [[::Tracker_Wykład_5|wykładu 5]]