Projekt Konstytucji Republiki Bialeńskiej

[Tadeusz Krasnodębski]

Wysoka Izbo!

Chciałbym przedłożyć Wysokiej Izbie projekt naszej nowej ustawy zasadniczej. Pozwolę sobie odstąpić od uzasadniania projektu, ponieważ pojawił się on już na Forum Obywatelskim, gdzie wielokrotnie przedstawiałem argumentację proponowanych zmian. Sam projekt wypracowany został po długiej debacie odnośnie nowej Konstytucji, którą zapoczątkował nasz Prezydent Ametyst jeszcze w kwietniu. 

Chciałbym z tego miejsca zwrócić się również do Posłów Zgromadzenia z prośbą o zagłosowanie za projektem lub wstrzymanie się od głosu, jeśli ktoś nie jest do końca przekonany. Jak wspomniałem, projekt został wypracowany po długiej debacie, był zaprezentowany publicznie, a wiele osób poparło założenia Konstytucji. Pozwólmy mu "przejść" do referendum, tak, aby cały Naród, a nie kilku parlamentarzystów, zadecydował, czy tak ważna ustawa zasadnicza powinna zostać przyjęta.

Jako że Maciej nie loguje się od ponad 2 dni, pozwolę sobie jako Wicemarszałek ogłosić debatę w zastępstwie za niego - wstępnie 3 doby, ponieważ dyskusja trwała już w innym miejscu forum. Oczywiście z możliwością przedłużenia.

Ponieważ jestem autorem projektu, zachęcam wszystkich wątpiących do zadawania pytań. W związku z wagą projektu upoważniam każdego obywatela Bialenii do zabierania głosu w dyskusji.

I jeszcze w kwestii różnić pomiędzy tym projektem, a projektem wcześniej zaprezentowanym - zmieniłem nieco brzmienie art. 1, w taki sposób: "Symbole Republiki, to jest jej godło, hymn i flagę, określa odrębna ustawa". Myślę, że nie trzeba dodawać do Konsty flagi, godła i hymnu.

K O N S T Y T U C J A

R E P U B L I K I  B I A L E Ń S K I E J

z dnia xx 2017 r.

---

My, Naród Bialeński, zjednoczony pod sztandarami republikanizmu, wolności i sprawiedliwości, i w dążeniu do rozwoju i dobra Republiki zarówno w teraźniejszości jak i przyszłości, a także chcąc jak najlepiej sprawować swe obywatelskie obowiązki, jako gwarant ciągłości Państwa, swobód obywatelskich i praworządności ustanawiamy niniejszą Konstytucję.

---

Rozdział I
O REPUBLICE BIALEŃSKIEJ

Artykuł 1.

Republika Bialeńska jest suwerennym, niepodległym, niezależnym, demokratycznym bytem państwowym funkcjonującym w obrębie mikroświata i czerpiącm na dorobku oraz tradycji Królestwa Bialenii, Wolnego Miasta Króliska, Republiki Klume, Zjednoczonej Dżamahiriji Narodów, Królewskiej Dżamahiriji Narodów, Wolnego Wolnogradu, Islamskiej Federacji Wolnego Wolnogradu, Regencji Wolnego Wolnogradu i Dżamahiriji Bialeńskiej. Żaden inny podmiot nie może podważać jej suwerenności ani ingerować w politykę prowadzoną przez jej władze. Symbole Republiki, to jest jej godło, hymn i flagę, określa odrębna ustawa.

Artykuł 2.

Ustrój Republiki Bialeńskiej opiera się na dominującej roli władzy ustawodawczej, a władza zwierzchnia w Republice należy do obywateli będących jej suwerenem. Organy władzy nie mogą postępować wbrew woli obywateli, którą ci mogą wyrażać za pomocą referendów, konsultacji społecznych i plebiscytów.

Artykuł 3.

Ustawa specjalna określa niepołączalność urzędów w Republice Bialeńskiej. Incompatibilitas powinno być ustalane z uwzględnieniem dobra państwa i obywateli, a także z poszanowaniem wieloletniej tradycji demokratycznej.

Artykuł 4.

W Republice Bialeńskiej obowiązuje następująca hierarchia aktów prawnych:
1) Konstytucja Republiki Bialeńskiej;
2) ustawy specjalne;
3) ratyfikowane umowy międzynarodowe;
4) ustawy zwykłe, zwane także ustawami;
5) akty wykonawcze;
6) prawo lokalne;
7) prawo naturalne i zwyczajowe.

Artykuł 5.

Dopuszcza się tworzenie regionów autonomicznych, to jest obszarów, gdzie ingerencja władzy centralnej jest ograniczona na rzecz władz lokalnych. Regiony autonomiczne tworzone są przez Parlament, który stosowną ustawą specjalną reguluje zakres władzy lokalnej. Regionem autonomicznym jest Rzesza Bialeńska, jednak Parlament posiada również nieograniczone prawo tworzenia innych autonomii. Na terenie regionów autonomicznych obowiązuje Konstytucja Republiki Bialeńskiej, ustawy specjalne i ratyfikowane umowy międzynarodowe, a w kwestii obowiązywania pozostałych aktów normatywnych decyduje Parlament.

Artykuł 6.

Ustawy specjalne dotyczą najistotniejszych kwestii związanych z funkcjonowaniem państwa. Parlament uchwala je większością 2/3 głosów Posłów.

Artykuł 7.

Republika Bialeńska respektuje prawa i wolności człowieka i obywatela, które podlegają ścisłej ochronie. Obywatelstwo Republiki Bialeńskiej uprawnia do pełnego uczestnictwa w życiu publicznym i politycznym kraju. Szczegółowe regulacje związane z obywatelstwem, a w szczególności sposób jego nabywania i utraty, określa ustawa specjalna.

Rozdział II
O ORGANACH WŁADZY

Artykuł 8.

Parlament Republiki Bialeńskiej to najwyższy organ władzy państwowej, gwarant niezawisłości i suwerenności Republiki oraz niezależności jej władz, zwierzchnik urzędników zatrudnionych w administracji państwowej, zwierzchnik Sił Zbrojnych Republiki Bialeńskiej, strażnik Konstytucji. Posiada pełnię władzy prawodawczej i wykonawczej, a także elementy władzy sądowniczej. Parlament powołuje i odwołuje urzędników państwowych.

Artykuł 9.

Kadencja Parlamentu Republiki Bialeńskiej wynosi 10 tygodni. Posłowie wybierani są przez obywateli w wyborach powszechnych, bezpośrednich i większościowych w głosowaniu tajnym, a szczegółowe zasady wyborów parlamentarnych określa ustawa. Nowa kadencja Parlamentu rozpoczyna się w momencie zakończenia poprzedniej kadencji. Odebranie Posłowi mandatu możliwe jest wyłącznie za zgodą obywateli w referendum, a przesłanką do tego jest rażące niestosowanie się do przepisów prawa Republiki Bialeńskiej. Posłowie bez zgody Parlamentu nie mogą być postawieni w stan oskarżenia, a zgodę tę wyraża się w formie uchwały przyjętej bezwzględną większością głosów.

Artykuł 10.

Parlament Republiki Bialeńskiej podejmuje ustawy specjalne, ustawy i uchwały. Ustawy zwykłe i uchwały przyjmuje zwykłą większością głosów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, a podpisuje je Prezydent Republiki Bialeńskiej. Prawo do inicjatywy prawodawczej przysługuje każdemu z Posłów oraz grupie co najmniej 2 obywateli.

Artykuł 11.

Szczegółowe zasady funkcjonowania Parlamentu, a w szczególności czas trwania i sposób przeprowadzania debat i głosowań, określa Regulamin Parlamentu Republiki Bialeńskiej będący uchwałą Parlamentu.

Artykuł 12.

Parlamentowi Republiki Bialeńskiej przewodniczy Prezydent Republiki Bialeńskiej, który ma obowiązek powołać Przewodniczącego pro tempore Parlamentu Republiki Bialeńskiej zastępującego go w przewodniczeniu Parlamentowi w trakcie nieobecności. Kadencja Prezydenta jest równa danej kadencji Parlamentu, to jest kończy się w momencie zakończenia kadencji Parlamentu, a do momentu wyboru nowego Prezydenta jego obowiązki pełni dotychczasowa głowa państwa. Prezydenta wybiera Parlament Republiki Bialeńskiej w formie uchwały przyjętej większością kwalifikowaną 2/3 głosów Posłów. W przypadku, gdy Prezydentem wybrana zostaje osoba spoza grona Posłów, posiada ona wszystkie uprawnienia przewidziane dla Prezydenta oraz Posła za wyjątkiem prawa do głosowania. Przewodniczący pro tempore musi zostać wyznaczony z grona Posłów.

Artykuł 13.

Prezydent Republiki Bialeńskiej, poza przewodniczeniem Parlamentowi, zajmuje się także prowadzeniem polityki zagranicznej, przeprowadzaniem wyborów i referendów, nadawaniem folwarków, nagród i odznaczeń państwowych, reprezentowaniem państwa na arenie międzynarodowej, kierowaniem armią oraz zastępowaniem nieaktywnych ministrów i pełnieniem ich obowiązków w razie wakatu na stanowisku ministerialnym. Ponadto, ilekroć prawo nie definiuje, kto jest wykonawcą danej czynności, obowiązek ten nakłada się na Prezydenta.

Artykuł 14.

Posłowie na wniosek Prezydenta lub z własnej inicjatywy dokonują powołania ministrów, to jest przedstawicieli władzy wykonawczej odpowiedzialnych za konkretne dziedziny życia publicznego. Ministrowie powoływani są na mocy uchwały zwykłą większością głosów, a ich kadencja kończy się w momencie zakończenia danej kadencji Parlamentu.

Artykuł 15.

Każdy z ministrów stoi na czele komitetu. Członkiem komitetu zostać może każdy obywatel Republiki Bialeńskiej. Komitet pełni funkcję doradczą wobec ministra oraz pomaga mu realizować zadania. Prawo do powołania specjalnej formy komitetu przysługuje również Prezydentowi Republiki Bialeńskiej, który samodzielnie powołuje ministra stojącego na jego czele. Wówczas komitet taki nosi nazwę Kancelarii Prezydenta Republiki Bialeńskiej. Komitety i Kancelaria tworzone są na podstawie stosownego rozporządzenia danego ministra lub Prezydenta. Załącznik do rozporządzenia stanowi statut regulujący zasady pracy ministerstwa lub Kancelarii. Wszyscy ministrowie tworzą Komitet Ministrów, na czele którego stoi Prezydent Republiki Bialeńskiej.

Artykuł 16.

Prezydent, ministrowie oraz inni urzędnicy władzy wykonawczej wydają rozporządzenia oraz postanowienia. Wszystkie ich decyzje mogą zostać uchylone i zmienione przez Parlament Republiki Bialeńskiej w formie uchwały przyjętej zwykłą większością głosów, a oni sami są przed Parlamentem odpowiedzialni. Parlamentowi Republiki Bialeńskiej przysługuje również prawo wydawania poleceń Prezydentowi, ministrom i innym urzędnikom władzy wykonawczej. Polecenia te wydawane są w formie uchwały przyjętej zwykłą większością głosów, a osoba, do której polecenie jest skierowane, ma obowiązek się do niego zastosować. Prezydent, ministrowie i inni urzędnicy władzy wykonawczej mogą zostać odwołani z funkcji przez Parlament poprzez uchwałę przyjętą większością głosów potrzebną do powołania danej osoby.

Artykuł 17.

Władzę sądowniczą na terenie Republiki Bialeńskiej sprawuje Sąd Ludowy. Posiada on wyłączne prawo dokonywania wykładni prawa oraz orzekania o zgodności aktów normatywnych niższego rzędu z aktami normatywnymi wyższego rzędu, a wyroki w tych sprawach są ostateczne i nie mogą być zmienione ani uchylone. W pozostałych sprawach Sąd Ludowy jest sądem pierwszej instancji, a sądem odwoławczym jest Parlament Republiki Bialeńskiej. Sędziego Sądu Ludowego powołuje Parlament w formie uchwały przyjętej większością kwalifikowaną 2/3 głosów Posłów, a szczegółowe zasady funkcjonowania Sądu, postępowania przed nim i przesłanki umożliwiające odwołanie z funkcji Sędziego Ludowego określa ustawa specjalna.

Rozdział III
O UDZIALE OBYWATELI W SPRAWOWANIU WŁADZY

Artykuł 18.

Każdemu Posłowi oraz grupie co najmniej 2 obywateli przysługuje prawo złożenia na ręce Prezydenta Republiki Bialeńskiej wniosku o rozpisanie referendum. Wniosek ten odrzucony może być wyłącznie w sytuacji, kiedy podmioty składające wniosek nie byłyby do tego uprawnione. Referendum zawsze jest ważne, a jego wynik zawsze jest obligatoryjny dla organów władzy publicznej, za wyjątkiem władzy sądowniczej. Postępowanie przez organy władzy publicznej, z wyłączeniem władzy sądowniczej, wbrew woli obywateli wyrażonej w referendum jest przestępstwem ściganym z pełną surowością oraz stanowi przesłankę do usunięcia danej osoby z urzędu lub odwołania z pełnienia funkcji publicznej. Przepis ten dotyczy także Posłów. Szczegółowe zasady przebiegu referendum określa ustawa specjalna.

Artykuł 19.

Grupie co najmniej 5 obywateli przysługuje prawo weta ustawodawczego wobec ustaw specjalnych i ustaw zwykłych. Składają je oni na ręce Prezydenta Republiki Bialeńskiej, który ma obowiązek rozpisać referendum w sprawie przyjęcia lub odrzucenia danej ustawy. Zawetowana ustawa może wejść w życie nie wcześniej niż w momencie ogłoszenia wyników referendum, o ile obywatele zdecydują o jej przyjęciu. Weto ustawodawcze może być zgłoszone wyłącznie w czasie trwania vacatio legis, a jeśli vacatio legis jest krótsze niż 24 godziny - w ciągu 24 godzin od momentu opublikowania ustawy w Biuletynie Ustaw.

Rozdział IV
PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 20.

Zmiany Konstytucji Republiki Bialeńskiej dokonać może Parlament poprzez ustawę specjalną. Ustawa specjalna o zmianie Konstytucji Republiki Bialeńskiej musi być również przyjęta przez obywateli w formie referendum. Zmiana Konstytucji nie jest możliwa w czasie trwania okresów szczególnych.

Artykuł 21.

Niniejsza Konstytucja wchodzi w życie po 21 dniach od momentu jej opublikowania w Biuletynie Ustaw. W tym czasie zobowiązuje się uprawnione organy władzy do wprowadzenia wymaganych przez Konstytucję zmian w przepisach prawa Republiki Bialeńskiej.

Artykuł 22.

Ilekroć w aktach prawnych niższego rzędu mowa jest o Zgromadzeniu Ludowym lub Marszałku Zgromadzenia Ludowego i Marszałku Parlamentu Republiki Bialeńskiej, należy przez to rozumieć odpowiednio Parlament Republiki Bialeńskiej lub Prezydenta Republiki Bialeńskiej.

Artykuł 23.

W momencie wejścia w życie niniejszej Konstytucji wygasza się kadencję urzędującego Prezydenta Republiki Bialeńskiej oraz wyznacza się go na pełniącego obowiązki Prezydenta do czasu wyboru następcy. Zobowiązuje się także uprawniony organ do przeprowadzania niezwłocznie wyborów do Parlamentu Republiki Bialeńskiej, a kadencję urzędującego Zgromadzenia Ludowego wygasza się w momencie wejścia w życie obwieszczenia ogłaszającego wyniki przeprowadzonych wyborów parlamentarnych. Do czasu wyboru nowej kadencji Parlamentu Republiki Bialeńskiej, Zgromadzenie Ludowe pełni obowiązki Parlamentu, a dotychczasowy Marszałek Zgromadzenia Ludowego przewodniczy obradom.

Artykuł 24.

Po upływie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej Konstytucji zobowiązuje się Prezydenta Republiki Bialeńskiej do rozpisania referendum w sprawie dalszego jej obowiązywania. W razie wyrażenia przez obywateli zgody na dalsze obowiązywanie Konstytucji, pozostaje ona aktem prawa powszechnie obowiązującym bez daty wygaśnięcia. W przypadku odrzucenia przez obywateli Konstytucji, przestaje ona obowiązywać po upływie 7 dni od momentu ogłoszenia wyników referendum, a powszechnie obowiązującą ustawą zasadniczą staje się uchwalona przez Parlament Republiki Bialeńskiej Tymczasowa Ustawa Konstytucyjna. W razie odrzucenia Konstytucji w referendum zobowiązuje się także Parlament do opracowania nowej Konstytucji Republiki Bialeńskiej.

[Iwan Pietrow]

Szanowni Zgromadzeni!

Swoje wątpliwości ws. powyższego projektu przedstawiłem już na Forum Obywatelskim. Zachęcam do zapoznania się z nimi. Chciałbym również zaapelować do posłów, aby dwa razy zastanowili się nad tym, jaki głos oddać. Na szali jest przyszłość naszej Ojczyzny. Decydujcie mądrze!

[Ametyst Faradobus]

Przepraszam bardzo, Panie Marszałku, ale ja bez żadnego trybu.

Na wstępie muszę zaznaczyć, że mam nadzieję, iż przewidujemy możliwość wprowadzania poprawek, bo wybór między białym i czarnym i to w ciągu trzech dni to nie jest właściwa droga.

Sam projekt jest bardzo przejrzysty i takiej konstytucji nam dzisiaj potrzeba. Już jakiś czas temu mówiłem o tym, że prawo powinno być bardziej przejrzyste, że wieża Babel, jakim jest nasz system prawny stwarza duże niewygody zarówno dla rządzących, jak i dla rządzonych. Projekt ojca Tadeusza jest odpowiedzią na ten problem. Mam też nadzieję, że zmiany konstytucyjne będą okazją do drobnej rewizji obowiązujących ustaw przy okazji weryfikacji ich zgodności z nową ustawą zasadniczą. Dobry pomysłem jest też wyróżnienie ustaw specjalnych, jako swoistego buforu prawnego stojącego między konstytucją i innymi ustawami.

Jeżeli chodzi o kwestię kluczową, a więc zmianę systemu prezydenckiego na parlamentarny, to napawa mnie ona niepokojem. Mówiłem już, że nie chodzi bynajmniej o to, że moja pozycja jako prezydenta będzie wówczas słabsza. Raz, że nie mam w rękach reelekcji, a w przypadku moich dalszych rządów na pewno będę miał mniej czasu, niż w ciągu ostatnich tygodni. Oczywiście w tej sytuacji moje rządy byłyby bardziej kolektywne.

Tym, co przede wszystkim budzi mój niepokój jest brak łączności pomiędzy ministerstwami, a prezydentem. Czy zmiana tak radykalna na pewno będzie słuszna? Wyobraźmy sobie, że jeden z ministrów, na przykład szef dyplomacji, jak to bywa w mikronacjach znika albo po prostu nie wykonuje swoich obowiązków. Sytuacja wymaga, by ktoś przejął jego obowiązki, logika sugeruje prezydenta. Proponowane rozwiązanie nie odpowiada jednak na ten problem. Ponadto musimy zastanowić się co by było, gdyby kandydatów na ministrów po prostu nie było. Zapewniam, że jest to możliwe i prawdopodobne. Minimum to moi zdaniem przyznanie prezydentowi prawa do pełnienia obowiązków ministra w szczególnych przypadkach. Myślę jednak, że faktyczna likwidacja kolegialnego gabinetu grozi tym, iż każdy jego członek będzie prowadził politykę zgodną tylko i wyłącznie z własnym widzimisie, dlatego też nadal uważam, że o obsadzaniu funkcji rządowych powinien co najmniej współdecydować prezydent.

Jeżeli zdecydujemy się na wprowadzenie systemu parlamentarnego, a jest to niewątpliwie propozycja ciekawa i warta rozważenia przez nas i przez cały Naród, to zamiast zmiany radykalnej proponowałbym powoływanie konduktora przez Parlament z koniecznością uzyskania votum zaufania przez jego ministrów. Wybory prezydenckie są dziś chyba najważniejszym okresem w życiu politycznym Bialenii, ale może faktycznie zainteresowanie społeczne przeniesie się na wybory parlamentarne.

Muszę też odnieść się do nowej roli prezydenta, który zgodnie z przedstawionym projektem ma być przewodniczącym Parlamentu. Nie przewiduje się jednak kogoś, kto mógłby go zastępować. W takiej sytuacji w przypadku nieodpowiedzialności lub po prostu absencji prezydenta nie może zebrać się Parlament, a bez Parlamentu nie można nic zmienić. Plan minimum to stwierdzenie, że w takim przypadku Parlamentowi przewodniczy np. najstarszy poseł albo określony minister. Alternatywa to wiceprezydent, a zarazem szef kancelarii.

Nie mam zastrzeżeń co do rozdziału III, a w rozdziale IV zawarłbym artykuł mówiący o konieczności weryfikacji zgodności obowiązujących dotychczas aktów prawa z nową konstytucją. Po raz kolejny dziękuję o. Tadeuszowi za wysiłek i stworzenie podstawy, nad którą możemy dyskutować. Pod koniec debaty sformułuję proponowane przeze mnie poprawki.

[Tadeusz Krasnodębski]

Przepraszam bardzo, Panie Marszałku, ale ja bez żadnego trybu.

To był oczywiście tryb sprostowania.

Na wstępie muszę zaznaczyć, że mam nadzieję, iż przewidujemy możliwość wprowadzania poprawek, bo wybór między białym i czarnym i to w ciągu trzech dni to nie jest właściwa droga.

Potraktuję to jako pytanie retoryczne. Mamy 3 dni na wprowadzenie poprawek, z możliwością przedłużenia.

Tym, co przede wszystkim budzi mój niepokój jest brak łączności pomiędzy ministerstwami, a prezydentem. Czy zmiana tak radykalna na pewno będzie słuszna? Wyobraźmy sobie, że jeden z ministrów, na przykład szef dyplomacji, jak to bywa w mikronacjach znika albo po prostu nie wykonuje swoich obowiązków. Sytuacja wymaga, by ktoś przejął jego obowiązki, logika sugeruje prezydenta. Proponowane rozwiązanie nie odpowiada jednak na ten problem. Ponadto musimy zastanowić się co by było, gdyby kandydatów na ministrów po prostu nie było. Zapewniam, że jest to możliwe i prawdopodobne. Minimum to moi zdaniem przyznanie prezydentowi prawa do pełnienia obowiązków ministra w szczególnych przypadkach.

Pisałem o tym podczas debaty nad projektem na Forum Obywatelskim. W razie nieaktywności ministra wciąż działać będzie ministerstwo. Prezydent również powinien móc przejąć takie obowiązki, więc nanoszę poprawkę do art. 13 projektu właściwego.

Myślę jednak, że faktyczna likwidacja kolegialnego gabinetu grozi tym, iż każdy jego członek będzie prowadził politykę zgodną tylko i wyłącznie z własnym widzimisie, dlatego też nadal uważam, że o obsadzaniu funkcji rządowych powinien co najmniej współdecydować prezydent.

Nie grozi nam to. Kierunki polityki ustalane będą przez Parlament, który jedną uchwałą będzie mógł ukrócić niekorzystne działania ministra.

Muszę też odnieść się do nowej roli prezydenta, który zgodnie z przedstawionym projektem ma być przewodniczącym Parlamentu. Nie przewiduje się jednak kogoś, kto mógłby go zastępować. W takiej sytuacji w przypadku nieodpowiedzialności lub po prostu absencji prezydenta nie może zebrać się Parlament, a bez Parlamentu nie można nic zmienić. Plan minimum to stwierdzenie, że w takim przypadku Parlamentowi przewodniczy np. najstarszy poseł albo określony minister. Alternatywa to wiceprezydent, a zarazem szef kancelarii.

Tutaj również nanoszę zmiany, niech art. 12 to reguluje.

w rozdziale IV zawarłbym artykuł mówiący o konieczności weryfikacji zgodności obowiązujących dotychczas aktów prawa z nową konstytucją

Art. 21 można w ten sposób traktować, jest ogólniejszy - ma szerszy zasięg niż sama weryfikacja, bo obejmuje też nowelizację.

[Maciej Kamiński]

A ja tam się wciąż boję tych zmian, chociaż trizondalizacja jako argument trochę ten strach mi obniża.

[Tadeusz Krasnodębski]

Zmiany są duże (choć moim zdaniem i zdaniem wielu osób dobre), dlatego proponuję w ramach kompromisu zawarcie takiego przepisu w projekcie:

Po upływie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej Konstytucji zobowiązuje się Prezydenta Republiki Bialeńskiej do rozpisania referendum w sprawie dalszego jej obowiązywania. W razie wyrażenia przez obywateli zgody na dalsze obowiązywanie Konstytucji, pozostaje ona aktem prawa powszechnie obowiązującym bez daty wygaśnięcia. W przypadku odrzucenia przez obywateli Konstytucji, przestaje ona obowiązywać po upływie 7 dni od momentu ogłoszenia wyników referendum, a powszechnie obowiązującą ustawą zasadniczą staje się uchwalona przez Parlament Republiki Bialeńskiej Tymczasowa Ustawa Konstytucyjna. W razie odrzucenia Konstytucji w referendum zobowiązuje się także Parlament do opracowania nowej Konstytucji Republiki Bialeńskiej.

Uważam, że okres ten będzie wystarczający, aby przekonać się, czy nowe rozwiązania zdają egzamin. Przeprowadzenie referendum będzie obligatoryjne, więc po 3 miesiącach będzie możliwość poznania woli Narodu. Jeśli obywatele nową Konstę wtedy odrzucą, będziemy mogli przyjąć nową - i tak musimy to zrobić, nie ma wątpliwości, że aktualna nie jest doskonała. W międzyczasie zrobimy nowelki ustaw - to dobrze. Podczas debaty postanowiliśmy, że ustawa zasadnicza powinna być minimalistycznym fundamentem, a podział ustaw na zwykłe i specjalne to dobry pomysł. Zatem zmiany ustaw nie stoją na przeszkodzie dopisywaniu do projektu przepisu zaprezentowanego wyżej.

[Maciej Kamiński]

Czemu Prezydenta, a nie Marszałka? Skoro to obligatoryjne tak czy siak, to po co bawić się w pośrednika?
A wróć. Ten fragment przegapiłem. Nie było pytania.

[Tadeusz Krasnodębski]

No właśnie.

W ogóle uważam, że połączenie Prezydenta i Marszałka to dobry pomysł. Samo bycie Marszałkiem to tylko obowiązki, więc nie ma chętnych. A Prezydent ma też inne przywileje, także to kierowanie Parlamentem, BU itd. nie będzie aż tak na nim ciążyć.

[Frederick Hufflepuff]

W kwestii dyskusji nad projektem nowej Konstytucji Republiki, nadal mam głębokie wątpliwości co do idei reformy ustroju państwa i co do zagadnień, które starał się i stara się tłumaczyć poseł de Medici y Zep. Jako konserwatysta z krwi i kości, którego niełatwo przekonać do jakichkolwiek, choćby najmniejszych zmian, obawiam się rozmycia odpowiedzialności w ministerstwach przy zatrudnieniu w każdym z nich kilku osób, małej aktywności i małej ilości pracy w resortach oraz braku zainteresowania działalnością ministerialną, braku kontroli Prezydenta nad całościowym biegiem zdarzeń i rozwojem w kraju, niemożności szybkiej reakcji parlamentarzystów na problemy wewnętrzne w organach państwa, wreszcie - poważnego zachwiania, zaburzenia równowagi ustrojowej, którą przecież wypracowaliśmy sobie przez te kilka lat. Sprawy, które poruszam, nie są niczym oczywistym i pewnym, wszak po wejściu w życie Konstytucji może to wyglądać inaczej, bardzo pozytywnie, ale jednocześnie te sprawy nie są odległymi i ich nie można wykluczyć. Taka reforma ustrojowa i konstytucyjna, przekierowanie sterów państwa na inny kurs to ogromne ryzyko i powinniśmy o tym pamiętać!

[Ametyst Faradobus]

Aby nie być gołosłownym przygotowałem minimalistyczną wersję poprawek, które łagodzą radykalny zakres zmian. W ten sposób Wysoka Izba zyska możliwość wyboru pomiędzy dwiema opcjami.

Pierwsza zmiana dotyczy trybu powoływania ministrów - proponuję, by byli oni wyznaczani przez Prezydenta, ale powoływani przez Parlament i przed nim odpowiedzialni. Pozwoli to zachować głowie państwa rolę realnego kierownika polityki państwa. Owszem, Parlament może w każdej chwili odwołać ministra lub zmienić jego decyzję, ale mam obawy, że praktyka pokaże zupełnie coś innego. Sugeruję też, aby ministrowie nie tylko w szczególnych wypadkach mogli być powoływani spoza grona Posłów.

Artykuł 14.

Posłowie na wniosek Prezydenta powołują ministrów, to jest przedstawicieli władzy wykonawczej odpowiedzialnych za konkretne dziedziny życia publicznego. Ministrowie powoływani są na mocy uchwały, zwykłą większością głosów, a ich kadencja kończy się w momencie zakończenia danej kadencji Parlamentu.

Druga zmiana zastępuję ministerstwa komitetami. Sądzę, że jeżeli mają mieć one formę kolegialną i grupować obywateli uważających się za ekspertów to ministerstwo (utożsamiane z samą tylko osobą ministra) pasuje tu tak sobie. Dodatkowo proponuję, aby Prezydent mógł samodzielnie powołać szefa swojej kancelarii, bo nie wyobrażam sobie, aby pozbawić go możliwości samodzielnego wyboru najbliższego współpracownika. Proponuję też powołanie Komitetu Ministrów, jako formy kolektywnych obrad wszystkich ministrów.

Artykuł 15.

Każdy z ministrów stoi na czele komitetu. Członkiem ministerstwa zostać może każdy obywatel Republiki Bialeńskiej. Komitet pełni funkcję doradczą wobec ministra oraz pomaga mu realizować zadania. Prawo do powołania specjalnej formy komitetu przysługuje również Prezydentowi Republiki Bialeńskiej, który samodzielnie powołuje ministra stojącego na jego czele. Wówczas komitet taki nosi nazwę Kancelarii Prezydenta Republiki Bialeńskiej. Komitety i Kancelaria tworzone są na podstawie stosownego rozporządzenia danego ministra lub Prezydenta. Załącznik do rozporządzenia stanowi statut regulujący zasady pracy ministerstwa lub Kancelarii. Wszyscy ministrowie tworzą Komitet Ministrów, na czele którego stoi Prezydent Republiki Bialeńskiej.

Poza tym ciekawa jest propozycja ojca Tadeusza, aby przetestować nową Konstytucję. Sugeruję jednak zastosować w referendum większość kwalifikowaną 2/3 głosów.

[Tadeusz Krasnodębski]

Prezydencie, uważam poprawki za naprawdę dobre rozwiązanie. Już teraz deklaruję pełne ich poparcie. Myślę, że dopiszę je do projektu właściwego - dzięki temu wypracujemy naprawdę kompromisową Konstytucję. Jedyne moje zastrzeżenie - proponuję coś takiego: "Posłowie na wniosek Prezydenta lub z własnej inicjatywy dokonują powołania ministrów".

Poza tym ciekawa jest propozycja ojca Tadeusza, aby przetestować nową Konstytucję. Sugeruję jednak zastosować w referendum większość kwalifikowaną 2/3 głosów.

Nie jestem matematykiem w żadnym razie, ale wydaje mi się, że taka opcja umożliwia rozdzielenie się głosów w taki sposób, że ani jedna, ani druga opcja nie zdobędzie 2/3 (np. 60% i 40%). Wtedy nie do końca byłoby wiadomo, co z Konstą zrobić. Zwykła większość to uniemożliwia, bo są znikome szanse na równy podział głosów.

Przy okazji, chciałbym jeszcze zaproponować dodatkowy artykuł w przepisach końcowych:

W momencie wejścia w życie niniejszej Konstytucji wygasza się kadencję urzędującego Prezydenta Republiki Bialeńskiej oraz wyznacza się go na pełniącego obowiązki Prezydenta do czasu wyboru następcy. Zobowiązuje się także uprawniony organ do przeprowadzania niezwłocznie wyborów do Parlamentu Republiki Bialeńskiej, a kadencję urzędującego Zgromadzenia Ludowego wygasza się w momencie wejścia w życie obwieszczenia ogłaszającego wyniki przeprowadzonych wyborów parlamentarnych.

[Ametyst Faradobus]

Chodzi mi o to, aby o tak poważnej sprawie jak przyjęcie Konstytucji nie decydowała minimalna, a wyraźna większość.

Co do ostatniej propozycji to jest to do zaakceptowania, chociaż kadencja Kwaśniewskiego nie wygasła w 1997 roku, dzięki czemu mógł on zapisać się w historii jako drugi z największych przywódców III RP.

[Tadeusz Krasnodębski]

Chciałbym wygasić kadencję, bo będzie różnica w czasie ich trwania według starych i nowych przepisów. Tak będzie najprościej.

[Tadeusz Krasnodębski]

Naniosłem wszystko na projekt.

Jeszcze pytanie do Ametysta - jakie uprawnienia powinien mieć według Ciebie Komitet Ministrów? Skoro Parlament o wszystkim decyduje, to będzie chyba organ tak bezwartościowy, jak realowa Rada Gabinetowa. Może dopiszemy chociaż coś w stylu, że pełni funkcje doradcze i opiniotwórcze dla Parlamentu w sprawach związanych z władzą wykonawczą.

[Ametyst Faradobus]

Po prostu chodzi mi o to, aby Prezydent miał możliwość zwołania na obrady wszystkich ministrów w celu zapewnienia dialogu pomiędzy nimi.

[Tadeusz Krasnodębski]

Przyjąłem do wiadomości!

[Tadeusz Krasnodębski]

Czy nikt nie ma nic do dodania? Jeśli nie, myślę, że nie trzeba czekać do wpół do północy i rozpocząć głosowanie. @"Maciej Kamiński".

[Hewret von Thorn]

Ja to myślałem tak, że po prostu nie ma ministerstw, a każdy z posłów przypisuje sobie zadanie/kompetencje, którymi by chciał się zająć (jak to w realowym sejmie posłowie przyporządkowują się danym komisjom). Plus do tego indywidualne kadencje.

[Tadeusz Krasnodębski]

Ja to myślałem tak, że po prostu nie ma ministerstw, a każdy z posłów przypisuje sobie zadanie/kompetencje, którymi by chciał się zająć (jak to w realowym sejmie posłowie przyporządkowują się danym komisjom).

W sumie proponowane rozwiązania są dość podobne, tylko mają szerszy zasięg - nie ograniczają się tylko do Posłów. No i umożliwiają pracę w jednym Komitecie wielu osobom. W grupie zawsze lepiej.

Plus do tego indywidualne kadencje.

Okropny zamęt i problemy, jakby nikt się nie zgłosił albo w razie rezygnacji. Pomysł fajny, ale nie na tę chwilę, tak myślę.

[Maciej Kamiński]

Tak dla sprawdzenia - są łącznie trzy zgłoszone poprawki do przegłosowania, a reszta została naniesiona na oryginalny projekt, tak?