PUS o udziale obywateli w sprawowaniu władzy

[Tadeusz Krasnodębski]

Szanowny Marszałku,
Wysoka Izbo,

Art. 27 Konstytucji wymaga od Parlamentu przyjęcia ustawy specjalnej regulującej kwestie związane z referendum i innymi formami demokracji bezpośredniej. W związku z tym przedkładam Wysokiej Izbie stosowny projekt. Wiele rozwiązań związanych z referendum nie zmienia się. Dopisałem natomiast zupełnie nowe formy aktywności społecznej - petycje i strajki. Myślę, że warto byłoby to uregulować, tym bardziej, że gospodarka się rozwija.

[official]

USTAWA SPECJALNA O UDZIALE OBYWATELI W SPRAWOWANIU WŁADZY
z dnia xx 2018 roku

Rozdział I
Przepisy wstępne

Artykuł 1.

Niniejsza ustawa ma na celu uregulowanie sposobu organizacji i przebiegu referendów oraz innych form demokracji bezpośredniej oraz aktywności społecznej.

Artykuł 2.

Niniejsza ustawa ma charakter ustawy specjalnej w rozumieniu art. 4 Konstytucji Republiki Bialeńskiej z dn. 16 grudnia 2017 roku.

Rozdział II
Referendum

Artykuł 3.

1. Referendum jest formą głosowania, podczas której uprawnieni obywatele wyrażają swoją opinię w kwestii poddawanej głosowaniu.

2. Pytanie referendalne rozpoczyna się od wyrazu "czy", a jedynymi możliwymi odpowiedziami są odpowiedzi "tak" oraz "nie", gdzie "tak" oznacza poparcie przedmiotu referendum, a "nie" oznacza brak poparcia dla przedmiotu referendum.

3. Decyzje podejmowane są w referendum zwykłą większością głosów. Frekwencja nie wpływa na ważność ani wiążący charakter referendum.

Artykuł 4.

Do udziału w referendum, to jest do oddania w nim głosu, uprawnieni są wszyscy obywatele posiadający czynne prawo wyborcze w rozumieniu odrębnych przepisów.

Artykuł 5.

1. Referendum zarządza Marszałek Parlamentu Republiki Bialeńskiej z własnej inicjatywy bądź na wniosek podmiotów posiadających prawo do inicjatywy prawodawczej.

2. Marszałek odmawia przeprowadzenia referendum, jeśli uzna, że jego przeprowadzenie naraziłoby stabilność lub bezpieczeństwo państwa albo naruszałoby zasadę niezawisłości i niezależności władz bądź ingerowałoby w prawa i wolności obywateli.

3. Decyzja Marszałka o przeprowadzeniu bądź odmowie przeprowadzenia referendum może zostać zaskarżona do sądu. Stronami w postępowaniu są osoba skarżąca i Marszałek Parlamentu, a osobą skarżącą może być każdy obywatel.

4. Od wyroku sędziego wydanego w sprawie w trybie ust. 3 niniejszego artykułu stronom przysługuje prawo apelacji do Trybunału Sprawiedliwości na zasadach ogólnych.

Artykuł 6.

Za przebieg i organizację referendum odpowiedzialny jest Marszałek Parlamentu lub powołany w tym celu Państwowy Komisarz Wyborczy.

Artykuł 7.

1. Referendum odbywa się nie wcześniej niż po upływie 7 dni od momentu opublikowania rozporządzenia Marszałka Parlamentu w sprawie przeprowadzenia referendum.

2. Głosowanie referendalne trwa nie mniej niż 48 godzin, ale nie więcej niż 120 godzin.

3. Głosowanie referendalne jest tajne, powszechne, równe i bezpośrednie.

Artykuł 8.

Wynik referendum podawany jest w formie obwieszczenia przez Marszałka Parlamentu lub Państwowego Komisarza Wyborczego niezwłocznie po zakończeniu głosowania referendalnego.

Artykuł 9.

Wynik referendum jest wiążący dla organów władzy.

Artykuł 10.

Ponowne przeprowadzenie referendum o tym samym przedmiocie możliwe jest nie wcześniej niż po upływie 3 miesięcy od poprzedniego referendum w tej sprawie.

Rozdział III
Petycja

Artykuł 11.

Grupie co najmniej 3 obywateli przysługuje prawo składania petycji, to jest pism zawierających prośbę, do organów władzy.

Artykuł 12.

Organy władzy zobligowane są do udzielenia oficjalnej odpowiedzi na petycję w terminie nie dłuższym niż 7 dni od momentu jej dostarczenia.

Artykuł 13.

W razie szczególnej zawiłości sprawy termin, o którym mowa w art. 12 niniejszej ustawy, może zostać przedłużony do maksymalnie 14 dni. O przedłużeniu terminu organ władzy zobligowany jest poinformować obywateli składających petycję.

Rozdział IV
Strajk

Artykuł 14.

Strajk jest dobrowolnym powstrzymaniem się od wykonywania pracy przez pracowników w celu osiągnięcia danego celu.

Artykuł 15.

1. Przeprowadzanie strajku jest zabronione, jeśli naraziłoby to stabilność lub bezpieczeństwo państwa albo naruszałoby zasadę niezawisłości i niezależności władz bądź ingerowałoby w prawa i wolności obywateli.

2. Zabrania się przeprowadzania strajku w organach administracji państwowej.

3. Próba podjęcia strajku w sytuacjach zabronionych, o jakich mowa w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, może zostać spacyfikowana przez Policję Krajową.

Artykuł 16.

Pracodawcy lub Wysokiej Komisji Nadzoru Finansowego przysługuje prawo odmowy wypłaty pensji pracownikom podejmującym strajk za okres objęty strajkiem.

Rozdział V
Plebiscyt

Artykuł 17.

Przeprowadzanie plebiscytu, to jest głosowania nad odłączeniem części terytorium Republiki Bialeńskiej i przyłączeniem go do innego państwa, jest zabronione.

Rozdział VI
Przepisy końcowe

Artykuł 18.

Niniejsza ustawa wchodzi w życie w momencie jej opublikowania.
[/official]

[Hewret von Thorn]

Dwa zastrzeżenia:

Referendum zawsze jest ważne, a decyzje w nim podejmowane są zwykłą większością głosów.

Referendum jest ważne, gdy zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Odgórnie tego nie wiadomo.

Wynik referendum jest wiążący dla organów władzy

... i wiążący od jakiej frekwencji? Zawsze?

[Tadeusz Krasnodębski]

Referendum jest ważne, gdy zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Odgórnie tego nie wiadomo.

Słuszna uwaga. Jak to sformułować?

... i wiążący od jakiej frekwencji? Zawsze?

Już od dawna nie ma wymogu frekwencji. I to dobrze, że go nie ma.

[Hewret von Thorn]

Debata 3 dni ofc.

Słuszna uwaga. Jak to sformułować?

Zrezygnować z tego przepisu.

[Tadeusz Krasnodębski]

Okej, zmieniłem brzmienie.

[Hewret von Thorn]

Pracodawcy lub Wysokiej Komisji Nadzoru Finansowego przysługuje prawo odmowy wypłaty pensji pracownikom podejmującym strajk za okres objęty strajkiem.

To teraz czekam na atak związków zawodowych, że prawo do strajku jest prawem każdego pracownika, bez ponoszenia przez niego konsekwencji.

[Frederick Hufflepuff]

Zgłaszam poprawkę:

Artykuł 3.

3. Decyzje podejmowane są w referendum zwykłą większością głosów. Referendum ma charakter wiążący tylko wówczas, gdy frekwencja wyniesie co najmniej 50% ważnie oddanych głosów.

[Severino Castiglioni]

Jutro się wypowiem szerzej. Nie wiem czemu zawsze dajecie te zbędne przepisy wstępne do każdej ustawy.

[Maciej Kamiński]

Jutro się wypowiem szerzej. Nie wiem czemu zawsze dajecie te zbędne przepisy wstępne do każdej ustawy.

Nie wiem, czy tak jest do teraz, ale kiedyś wymagała tego technika prawodawcza i wielokrotnie było to wytykane, więc ludzie się przyzwyczaili.

[Severino Castiglioni]

Będę sugerował zmiany. W ogóle to jeszcze nie koniec mojej nawałnicy legislacyjnej, którą obiecywałem w kampanii.

[Severino Castiglioni]

Projekt ustawy jest zasadniczo dobry i bardzo potrzebny. Technika legislacyjna nie budzi wątpliwości. Proponuję wyłącznie jedną poprawkę:

Artykuł 9.

Wynik referendum jest wiążący dla organów władzy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2 niniejszej ustawy.

Przepis art. 9 in fine jest po prostu niepotrzebny. Jeżeli Marszałek odmówi przeprowadzenia referendum, to nie zaistnieje jego wynik. 

Z góry też zaznaczam, że poprę poprawkę Posła Hufflepuffa. Nie może być tak, że garstka obywateli, która pójdzie na referendum podejmie wiążącą decyzję dla wszystkich. Ponadto wymóg zwykłej większości to za niski próg w niektórych kluczowych sprawach. Nie zrobimy z RB Szwajcarii.

[Maciej Kamiński]

Tym ostatnim zdaniem złamałeś Tadziowi serce.

[Tadeusz Krasnodębski]

Tym ostatnim zdaniem złamałeś Tadziowi serce.

Dokładnie.

Panowie, jestem całkowicie przeciwny tej poprawce. Forsowałem usunięcie progu frekwencji i nadal aktualna jest moja ówczesna argumentacja. Referendum to forma demokracji najbliższa tej bezpośredniej. Obywatele wyrażają wtedy swoje zdanie w pełni i nie istnieje żaden, absolutnie żaden organ, który to zdanie mógłby podważyć - bo władza należy do Narodu Bialeńskiego, a w referendum właśnie Naród się wypowiada.

Realia mikronacyjne są inne niż realne. Spośród obywateli uprawnionych do głosowania wiele osób może nie logować się tygodniami albo po prostu pominąć referendum. Było sporo sytuacji, kiedy w głosowaniu referendalnym brakowało jednego czy dwóch głosów. Naprawdę wola 10 zaangażowanych, codziennie się logujących i pracujących dla dobra Bialenii obywateli ma być zależna od chęci oddania głosu przez 15 pozostałych obywateli, mających Republikę w nosie?

[Tadeusz Krasnodębski]

Przepis art. 9 in fine jest po prostu niepotrzebny. Jeżeli Marszałek odmówi przeprowadzenia referendum, to nie zaistnieje jego wynik. 

Naniosłem jako autopoprawkę.

[Severino Castiglioni]

Trzeba pamiętać, że ustawa specjalna wymaga poparcia 4 Posłów.

[Tadeusz Krasnodębski]

To prawda. 2/3 z 5 Posłów.

Zmieniłem brzmienie art. 5 ust. 2 - naniosłem jako autopoprawkę.

Było:

Marszałkowi przysługuje prawo odmowy przeprowadzenia referendum, jeśli uzna, że jego przeprowadzenie naraziłoby stabilność lub bezpieczeństwo państwa albo naruszałoby zasadę niezawisłości i niezależności władz bądź ingerowałoby w prawa i wolności obywateli.

Jest:

Marszałek odmawia przeprowadzenia referendum, jeśli uzna, że jego przeprowadzenie naraziłoby stabilność lub bezpieczeństwo państwa albo naruszałoby zasadę niezawisłości i niezależności władz bądź ingerowałoby w prawa i wolności obywateli.

Uważam, że w tych sytuacjach, będących ewidentnym zagrożeniem dla państwa i obywateli, odmowa przeprowadzenia referendum powinna być obligatoryjna, a nie zależeć od woli Marszałka. Poprzednie brzmienie przepisu (przysługuje prawo odmowy) sprawiało, że Marszałek Parlamentu mógłby zgodzić się na przeprowadzenie głosowania referendalnego w sprawie narażającej stabilność lub bezpieczeństwo państwa albo naruszającej zasadę niezawisłości i niezależności władz bądź ingerującej w prawa i wolności obywateli. Nowa wersja tego ustępu sprawia, że Marszałek ma obowiązek odmowy rozpisania referendum w takiej sprawie. Oczywiście z możliwością zaskarżenia takiej decyzji do Sądu, bo takie prawo każdemu obywatelowi dają inne przepisy projektu ustawy. Nie ma zatem obawy o nadużycia ze strony przewodniczącego Parlamentu.

[Frederick Hufflepuff]

Realia mikronacyjne są inne niż realne. Spośród obywateli uprawnionych do głosowania wiele osób może nie logować się tygodniami albo po prostu pominąć referendum. Było sporo sytuacji, kiedy w głosowaniu referendalnym brakowało jednego czy dwóch głosów. Naprawdę wola 10 zaangażowanych, codziennie się logujących i pracujących dla dobra Bialenii obywateli ma być zależna od chęci oddania głosu przez 15 pozostałych obywateli, mających Republikę w nosie?

Nie rozwiążemy kwestii problemów aktywności w państwie, obniżając, a właściwie likwidując próg ważności referendum. Takie są zasady demokracji i demokratycznego państwa prawnego, którym jest Republika Bialeńska, że często próg powoduje niemożność wprowadzenia pewnych zmian z powodu braku zaledwie jednego lub kilku głosów. Nie możemy jednak kierować się jakimś resentymentem i tkliwą pobłażliwością dla nieaktywnych obywateli. Instytucja referendum jest niezwykle istotna w systemie politycznym, ale musi być odpowiednio umocowana w prawie i zapobiegać przypadkom, o których Pan Prezydent wcale nie wspomniał, a w których mogłoby dojść do podjęcia nader ważnej decyzji w referendum bez zgody większości obywateli, której decyzja by dotyczyła.

[Maciej Kamiński]

A jak dla mnie, biorąc pod uwagę dość liberalne w porównaniu ze stanem chociażby cztery lata temu przepisy w kwestii uzyskiwania i tracenia obywatelstwa, to propozycja zaganiania połowy ludzi do urn dla nadania ważności referendum sprawi, że któregoś razu zaczniemy pluć jadem na siebie wzajemnie, bo okaże się, że coś pilnego zostanie zablokowane przez bojkot (celowy lub olewatorski, wszystko jedno).

[Severino Castiglioni]

To prawda. 2/3 z 5 Posłów.

Zmieniłem brzmienie art. 5 ust. 2 - naniosłem jako autopoprawkę.

Było:

Marszałkowi przysługuje prawo odmowy przeprowadzenia referendum, jeśli uzna, że jego przeprowadzenie naraziłoby stabilność lub bezpieczeństwo państwa albo naruszałoby zasadę niezawisłości i niezależności władz bądź ingerowałoby w prawa i wolności obywateli.

Jest:

Marszałek odmawia przeprowadzenia referendum, jeśli uzna, że jego przeprowadzenie naraziłoby stabilność lub bezpieczeństwo państwa albo naruszałoby zasadę niezawisłości i niezależności władz bądź ingerowałoby w prawa i wolności obywateli.

Uważam, że w tych sytuacjach, będących ewidentnym zagrożeniem dla państwa i obywateli, odmowa przeprowadzenia referendum powinna być obligatoryjna, a nie zależeć od woli Marszałka. Poprzednie brzmienie przepisu (przysługuje prawo odmowy) sprawiało, że Marszałek Parlamentu mógłby zgodzić się na przeprowadzenie głosowania referendalnego w sprawie narażającej stabilność lub bezpieczeństwo państwa albo naruszającej zasadę niezawisłości i niezależności władz bądź ingerującej w prawa i wolności obywateli. Nowa wersja tego ustępu sprawia, że Marszałek ma obowiązek odmowy rozpisania referendum w takiej sprawie. Oczywiście z możliwością zaskarżenia takiej decyzji do Sądu, bo takie prawo każdemu obywatelowi dają inne przepisy projektu ustawy. Nie ma zatem obawy o nadużycia ze strony przewodniczącego Parlamentu.

To już jest dziwna poprawka. Ona nic nie wnosi, bo i tak ocennym jest sformułowanie: uzna.

[Tadeusz Krasnodębski]

A jak dla mnie, biorąc pod uwagę dość liberalne w porównaniu ze stanem chociażby cztery lata temu przepisy w kwestii uzyskiwania i tracenia obywatelstwa, to propozycja zaganiania połowy ludzi do urn dla nadania ważności referendum sprawi, że któregoś razu zaczniemy pluć jadem na siebie wzajemnie, bo okaże się, że coś pilnego zostanie zablokowane przez bojkot (celowy lub olewatorski, wszystko jedno).

Dokładnie. Nie może być tak, że dobra, oczekiwana i długo wypracowywana wola 10 aktywnych jest blokowana przez 11, którym nie zależy na Bialenii i nawet nie chcą pojawić się na głosowanie. Wtedy stwierdzenie "udział obywateli w sprawowaniu władzy" byłoby pustym frazesem, bo referendum stanowiłoby coś niezwykle skomplikowanego lub nawet nieosiągalnego.

To już jest dziwna poprawka. Ona nic nie wnosi, bo i tak ocennym jest sformułowanie: uzna.

Mimo wszystko naniosłem, skoro to autopoprawka nie musi być nad nią odrębnego głosowania.