Wykład będzie systematycznie uzupełniany, na ile realioza pozwoli.
dr net. prof. AL Severino Castiglioni
Instytut Prawa Akademii Libertas
Wykład habilitacyjny
Prawo pracy i najważniejsze pojęcia z nim związane
I. Pojęcie prawa pracy
Prawem pracy nazywamy ogół norm dotyczących pracy człowieka oraz wszystkich uprawnień i zobowiązań z niej wynikających. Praca, w rozumieniu prawnym natomiast, to każda podporządkowana działalność człowieka (osoby fizycznej) wykonywana w celach zarobkowych. Osoba wykonująca pracę to pracownik, zaś ten, który ją nadzoruje i któremu pracownik jest podporządkowany, to pracodawca (osoba fizyczna, osoba prawna lub "ułomna" osoba prawna). Praca musi cechować się dobrowolnością (nie przymusem) oraz być wykonywana osobiście przez pracownika.
Prawo pracy łączy normy prawa cywilnego i administracyjnego, zajmuje się głównie stosunkami pracy oraz stosunkami towarzyszącymi. Prawo pracy nie zajmuje się podporządkowaną działalnością w ramach służby w formacjach zbrojnych, a także jego przepisy nie dotyczący "pracy" wykonywanej w ramach stosunków cywilnoprawnych (np. umowy zlecenia, umowy o dzieło).
Prawo pracy pełni funkcję ochronną (dla pracownika, ale i dla pracodawcy) oraz organizacyjną (organizuje sposób wykonywania pracy przez pracowników i gwarantuje wykonywanie obowiązków).
W Republice Bialeńskiej prawo pracy nie występuje, jednakże w przypadku jego stworzenia, można postulować wprowadzenie podstawowych zasad prawa pracy takich jak:
-prawo do wyboru pracy;
-prawo do poszanowania godności pracownika;
-prawo do równego traktowania pracowników wraz z zakazem dyskryminacji;
-prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę;
-prawo do wypoczynku i bezpiecznych warunków pracy;
-prawo do rozwoju pracownika;
-prawo do tworzenia organizacji pracowników i pracodawców.
II. Pojęcie stosunku pracy
Stosunkiem pracy nazywamy zobowiązanie się pracownika do wykonywania określonej pracy na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i w czasie przezeń wyznaczonym oraz zobowiązanie pracodawcy do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Jest to zatem zobowiązanie wzajemne.
Formą nawiązania stosunku pracy jest najczęściej umowa o pracę (dwustronnie zobowiązująca, odpłatna, konsensualna). Powinna określać jej strony, rodzaj i czas jej trwania, datę zawarcia oraz warunki pracy i płacy (rodzaj pracy, miejsce jej wykonywania, wymiar czasu pracy, wymiar wynagrodzenia, termin jej rozpoczęcia) i warunki wypowiedzenia.
Wyróżnić można umowę o pracę na okres próbny, terminową umowę o pracę oraz umowę o pracę na czas nieokreślony.