Kultura współczesna z własnymi przykładami.
Na wstępie pozwolę sobie przybliżyć fragment przemówienia Wielkiego Człowieka Jana Pawła II, który podczas Pielgrzymki do Ojczyzny w 1979r tak mówił o kulturze: (fragment został wzięty z
http://ekai.pl/biblioteka/dokumenty/x54 ... rzu-lecha/)
„Czym jest kultura? Kultura jest wyrazem człowieka. Jest potwierdzeniem człowieczeństwa. Człowiek ją tworzy - i człowiek przez nią tworzy siebie. Tworzy siebie wewnętrznym wysiłkiem ducha: myśli, woli, serca. I równocześnie człowiek tworzy kulturę we wspólnocie z innymi. Kultura jest wyrazem międzyludzkiej komunikacji, współmyślenia i współdziałania ludzi. Powstaje ona na służbie wspólnego dobra - i staje się podstawowym dobrem ludzkich wspólnot.
Kultura jest przede wszystkim dobrem wspólnym narodu. Kultura polska jest dobrem, na którym opiera się życie duchowe Polaków. Ona wyodrębnia nas jako naród. Ona stanowi o nas przez cały ciąg dziejów. Stanowi bardziej niż siła materialna. Bardziej nawet niż granice polityczne. Wiadomo, że naród polski przeszedł przez ciężką próbę utraty niepodległości, która trwała z górą sto lat - a mimo to pośród tej próby pozostał sobą. Pozostał duchowo niepodległy, ponieważ miał swoją kulturę. Więcej jeszcze. Moi kochani: wiemy, że w okresie najtragiczniejszym, w okresie rozbiorów, naród polski tę swoją kulturę ogromnie jeszcze ubogacił i pogłębił, bo tylko tworząc kulturę, można ją zachować.
3. Kultura polska od początku nosi bardzo wyraźne znamiona chrześcijańskie. To nie przypadek, że pierwszym zabytkiem, świadczącym o tej kulturze, jest Bogurodzica.
Chrzest, który w ciągu całego milenium przyjmowały pokolenia naszych rodaków, nie tylko wprowadzał ich w tajemnicę śmierci i zmartwychwstania Chrystusa, nie tylko czynił dziećmi Bożymi przez łaskę, ale znajdował stale bogaty rezonans w dziejach myśli, w twórczości artystycznej, w poezji, muzyce, dramacie, plastyce, malarstwie i rzeźbie.
I tak jest do dzisiaj. Inspiracja chrześcijańska nie przestaje być głównym źródłem twórczości polskich artystów. Kultura polska stale płynie szerokim nurtem natchnień mających swoje źródło w Ewangelii. To przyczynia się zarazem do gruntownie humanistycznego charakteru tej kultury - to czyni ją tak głęboko, tak autentycznie ludzką, "...albowiem - jak pisze Mickiewicz w Księgach pielgrzymstwa polskiego - cywilizacja, prawdziwie godna człowieka, musi być chrześcijańska".
W dziejach kultury polskiej odzwierciedla się dusza narodu. Żyją w nich jego dzieje. Jest ona nieustającą szkołą rzetelnego i uczciwego patriotyzmu. Właśnie dlatego też umie stawiać wymagania, umie podtrzymywać ideały, bez których trudno człowiekowi uwierzyć w swoją godność i siebie samego wychować.
Jan Paweł II
Kultura jest terminem wieloznacznym, interpretowanym w sposób różny przez przedstawicieli poszczególnych nauk. Najczęściej jednak rozumiana jest jako całokształt duchowego i materialnego dorobku społeczeństwa, czy jako społecznie przekazywane dziedzictwo wytworów, wiedzy, wierzeń, wartości i normatywnych oczekiwań, które zapewnia członkom danego społeczeństwa narzędzia do rozwiązywania pojawiających się problemów. W tym momencie może nasuwać się pytanie kim jest człowiek kulturalny? Myślę że większość z nas odpowiedziałaby że człowiek kulturalny to osoba, która wykształcona, wie dokładnie, jak należy zachowywać się w danej sytuacji, jest wrażliwy i stara się zawsze postępować dobrze. Szanuje siebie i innych jak również dobra materialne i duchowe. Takie postrzeganie człowieka jest jak najbardziej odpowiednie, należy jednak pamiętać o innych nieodłącznych aspektach kultury.
Kultura kształtowała się na przestrzeni wielu, bardzo długich lat, formowana była począwszy cywilizacji starożytnych aż po dzień dzisiejszy, gdzie kształtowanie kultury trwa w dalszym ciągu. Dlatego tez do głównych dziedzin kultury zalicza się kulturę: materialną, duchową, społeczną, językową, polityczną i fizyczną. Mianem kultury materialnej określamy wszystko, co namacalne, fizyczne, co jest wytworem człowieka. Są to zarówno sztuka jak i przedmioty życia codziennego. Kultura duchowa jest tak jakby czymś zupełnie przeciwstawnym do kultury materialnej, jest to bowiem to, co człowiek zdołał osiągnąć, czyli wiedza, religia, moralność, czy obyczaje i tradycje, a także to wszystko, co należy do wytworów umysłu. Do kultury społecznej zaliczymy na pewno normy moralne; czyli zbiór zasad, które określają co jest dobre, a co złe; oraz ideologię. Jest to wspólnota światopoglądów, która powstała na bazie danej kultury. Jej celem jest świadome dążenie do realizacji interesu, np. narodowego. Kulturą polityczną można określić systemy wartości i wzorce zachowań polityków oraz partii politycznych, którzy biorą udział w wykonywaniu władzy państwowej. Na kulturę polityczną składają się cztery elementy:
1) element poznawczy jest to wiedza na temat procesów i faktów politycznych;
2) element normatywny składają się na niego wartości i zasady, które według członków danego społeczeństwa powinny kształtować sferę polityki;
3) element oceniający zawiera opinie i sądy wartościujące na temat instytucji życia politycznego;
4) element emocjonalny przejawia się w postawach i zachowaniach prezentowanych na scenie politycznej.
Kolejną dziedziną kultury jest kultura fizyczna. Są to nic innego jak działania, które mają na celu poprawić postawę człowieka, dbać o jego zdrowie.
Jeżeli chodzi o kulturę językową, chodzi tu przede wszystkim o porozumiewanie się zgodnie z obowiązującą w danym społeczeństwie normą językową, co we współczesnym świecie jest niestety często ignorowane. Nie chodzi tu o popełnianie błędów językowych przypadkowo tylko o zniekształcanie języka a właściwie o jego wulgaryzację, która w dzisiejszych czasach jest nagminnie stosowana głównie przez młodzież, ale nie tylko. Całe społeczeństwo powinno być wdzięczne za to, że w dzisiejszych czasach wreszcie możemy swobodnie używać języka polskiego i nikt nas nie karci za to, powinniśmy dbać o to dziedzictwo kulturowe, szanować je i rozwijać w dalszym ciągu aby dążyć do perfekcyjności pod każdym względem. Mianem postmodernizmu, czy ponowoczesności, określa się te najnowsze, dominujące obecnie trendy kulturowe w danym społeczeństwie. Jedną z typowych cech ponowoczesności są gwałtowne przemiany w podstawowych dziedzinach życia człowieka, w jego środowisku zewnętrznym, w jego mentalności oraz obyczajowości, w sposobie rozumienia i funkcjonowania struktur społecznych: rodziny, szkoły, czy zakładów pracy. Inną cechą postmodernizmu jest relatywizm. Jest to pogląd filozoficzny, wedle którego prawdziwość wypowiedzi można oceniać wyłącznie w kontekście systemu, w którym są one wypowiadane. Współczesna kultura relatywizuje dosłownie wszystko: kryteria zdrowia fizycznego, kryteria myślenia, kryteria norm moralnych, kryteria więzi rodzinnych. Nie istnieją tu żadne prawdy ani wartości stałe, obiektywne, uznawane przez wszystkich. Kryteria dobra i zła, prawdy i fałszu, zdrowia i choroby zależą wyłącznie od obowiązującej w danym momencie poprawności politycznej, albo subiektywnych przekonań niektórych osób. Następną istotną cechą współczesnej kultury jest skrajny indywidualizm. Indywidualista sądzi, że człowiek kręci się wokół samego siebie taka osoba niezdolna jest do solidarności, życia we wspólnocie z innymi. Staje się, świadomie lub mniej, skrajnym egoistą. Niezdolny jest do bezinteresownego i szczerego kochania czy pracy, ponieważ nadmiernie skupia się na sobie i trosce o własne życie. We współczesnym świecie nie brakuje też hedonistów, czyli osób, które mylą pojęcia takie jak chwilowa przyjemność i prawdziwa radość i szczęście. W konsekwencji hedoniści szukają przyjemności osiągalnej łatwo, bez zobowiązań, bez oceny moralnej; nie chcą pracować, ale korzystać z pracy innych. Hedonista szuka rozrywki za każdą cenę, nawet najwyższą czyli zdrowia i życia. Typową cechą postmodernizmu jest też skrajny liberalizm. Współcześnie rozumiany jako wolność oznacza uwolnienie się od wszelkich norm moralnych, prawnych oraz od wszystkich zobowiązań. Można powiedzieć, że jest to wolność, która często prowadzi do krzywd i konfliktów w życiu osobistym. Wolność, która polega na uleganiu popędom i instynktom, wolność od logicznego myślenia, od odpowiedzialności i zdrowego rozsądku, od autorytetu, miłości i prawdy. Na dzień dzisiejszy da się to zauważyć zwłaszcza wśród młodzieży, która uważa, że w wolnym kraju wolno im wszystko i nic nie ma prawa ich ograniczać. Dzisiaj mamy też do czynienia z sekularyzacją. Oznacza to rzeczywistość, która nas otacza, ale w której nie ma miejsca dla Boga i religii. Bóg nie jest w niej człowiekowi potrzebny, ludzie są w stanie sami siebie zrozumieć i kierować swoim życiem. Co oczywiście jest kompletną bzdurą. Z kulturą współczesną wiąże się też termin taki jak pokolenie X. Jest to generacja ludzi urodzonych pomiędzy 1965 a 1985 rokiem. X oznaczać ma niewiadomą, ludzi, którzy nie wiedzą dokąd mają zmierzać; zagubione w chaosie współczesności społeczeństwo, społeczeństwo szukające odpowiedzi na trudne pytania i sensu własnego życia. Wyznacznikiem przynależności była tutaj abnegacja, nonszalancki styl i sposób życia. Często byli to ludzie wykształceni, bogaci zarówno intelektualnie, jak i materialnie lecz świadomie uciekający na marginesy oficjalnego życia.
Współcześnie mamy też do czynienia ze zjawiskiem mcdonaldyzacji (makdonaldyzacji). Jest to proces upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi we wszystkich dziedzinach życia społecznego na świecie. System ten posiada zarówno wady jak i zalety. Przykładowymi plusami makdonaldyzacji są: ogólna dostępność towarów i usług, równouprawnienie (każdego bez względu na wszystko traktuje się tak samo), czy też możliwość szybkiego i łatwego porównania cen tych samych towarów. Poważną wadą systemu jest to, że ludzie często traktowani są przedmiotowo (np. w pracy); niektóre czynności muszą wykonywać szybko, sprawnie i bezbłędnie, zupełnie jak gdyby byli skonstruowanymi i zaprogramowanymi w tym celu robotami. Kolejnym istotnym minusem jest dehumanizacja jednostki to znaczy, że nie liczy się pojedynczy człowiek, ważniejszy jest tzw. klient masowy. System ten wpływa także niekorzystnie na środowisko naturalne. Niewłaściwe jest też myślenie niektórych (często są to osoby zatrudniające w swoich firmach większą liczbę ludzi), a mianowicie, że nie liczy się wiedza, ale sprawność pracownika.
W dzisiejszych czasach spotykamy się też z ogólnoświatowy proces amerykanizacji, którego obiektem są instytucje, normy, wartości, zwyczaje, zachowania, techniki, symbole czy obrazy, które są kojarzone ze Stanami Zjednoczonymi. Coraz częściej przyjmują się amerykańskie zasady i style w zarządzaniu większymi przedsiębiorstwami; prywatyzuje się przedsiębiorstwa państwowe i społeczne we wszystkich sferach gospodarki. Na pewno też da się zauważyć, że codzienny język pełen jest anglicyzmów, często używamy ich nawet nieświadomie. Obecnie wszędzie dominuje amerykańskie jedzenie, amerykańska moda, amerykańska muzyka. Ameryka. Jeżeli mowa o kulturze współczesnej, warto jest wspomnieć też o tożsamości narodowej. Jest to takie poczucie odrębności danego kraju wobec innych narodów, kształtowane przez czynniki takie jak np.: symbole narodowe, język, barwy, historia, kulturę. 2 z tych wspomnianych wcześniej czynników ulega teraz ciągłym zmianom; widoczna jest amerykanizacja języka oraz podążanie kultury za najnowszymi trendami i dominującymi obecnie zwyczajami na całym świecie.
Świat się zmienia. Zmieniają się ludzie, zmienia się wszystko nasze zachowanie, przyzwyczajenia to kim jesteśmy a wszystko to po to by funkcjonować we współczesnym świecie. Często na to, jak się ubieramy, zachowujemy, jakiej muzyki słuchamy, ogromny wpływ ma kultura. A kultura też się zmienia, w tempie przerażającym. Nie mówię oczywiście, że to źle, ale też nie twierdzę, że jestem zachwycona tymi zmianami. Każdy kraj powinien posiadać własne, charakterystyczne dla siebie zasady, prawdy, których ludzie się trzymają, ideały, w które wierzą. Wcale nie musi być tak, że jeżeli Amerykanie wymyślą coś nowego, coś co u nich się popiera i co jest charakterystyczne dla Stanów Zjednoczonych to cały świat musi za tym podążać, bo to jest modne. Tak nie musi być, ba, tak być nie powinno. Kultura jest czymś, co kształtuje człowieka. I właśnie od tej współczesnej kultury zależy przyszłość kraju i każdego z osobna. Bo przecież kraj tworzą ludzie, a ludzi kształtuje kultura.
[align=center:1nendp79]
[/align:1nendp79]
