PRODUKCJA RAT - Lekki samolot szturmowy i patrolowy AP-3

[Ronon Dex]

Lekki samolot szturmowy i patrolowy AP-3


Lekki samolot szturmowy i patrolowy AP-3


Samolot AP-3 powstał w firmie Razor Air Tech - Bialenia w odpowiedzi na zapotrzebowanie Sił Powietrznych na lekki i ekonomiczny samolot o cechach maszyny patrolowej i szturmowej działającej w warunkach panowania w powietrzu. Tej klasy samoloty nazywane są też często "samolotami przeciwpartyzanckimi", gdyż doskonale nadają się do wykrywania i niszczenia samodzielnie lub we współpracy z siłami lądowymi niewielkich i stosunkowo słabo uzbrojonych w broń przeciwlotniczą oddziałów nieregularnych.

W celu realizacji zamówienia Sił Powietrznych firma RAT zaprojektowała lekki samolot szturmowy bazując na będącym w początkowej fazie produkcji zaawansowanym turbośmigłowym samolocie szkolno-treningowym. Wykorzystano podstawową konstrukcję płatowca, wzmacniając ją tak aby mogła sprostać wymogom przeciążeń z większym obciążeniem, zastosowano zewnętrzne węzły podwieszeń uzbrojenia oraz zmieniono awionikę na bardziej zaawansowaną. Podobnie jak samolot szkolno-treningowy samolot jest dwumiejscowy, w układzie tandem i posiada zdublowany układ przyrządów pokładowych i sterowniczych. Drugi członek załogi jest przydatny podczas długotrwałego patrolowania, może prowadzić obserwację w czasie gdy pilot jest skupiony na zadaniu oraz zwiększa szansę powrotu do bazy w razie trafienia samolotu ogniem przeciwnika.


Jeden z prototypów AP-3 - z cywilną rejestracją.


Lekki samolot szturmowy zamówiony przez Siły Powietrzne RB miał stanowić pewną alternatywę i uzupełnienie zarówno wyspecjalizowanych samolotów szturmowych, jak i wyspecjalizowanych śmigłowców szturmowych. Siły Zbrojne RB nie mogły i do dzisiaj nie mogą sobie pozwolić na posiadanie wystarczającej liczby drogich odrzutowych maszyn szturmowych czy również bardzo kosztownych śmigłowców szturmowych - zdecydowano się więc na zakupienie znacznie tańszej i ekonomiczniejszego w eksploatacji lekkiego samolotu szturmowego o napędzie turbośmigłowym.


AP-3 podczas lotu patrolowego.


Koszt wytworzenia jednego lekkiego samolotu szturmowego AP-3 jest około dwa razy niższy niż używanego w SZ RB samolotu szturmowego A-2, podobna relacja cenowa występuje pomiędzy AP-3, a śmigłowcem szturmowym HA-8. Jednak główna rolę gra tutaj ekonomia eksploatacji lekkich, turbośmigłowych samolotów szturmowych bo jedna godzina lotu AP-3 jest prawie 7-krotnie tańsza od godziny lotu samolotu szturmowego A-2 i prawie 4-krotnie tańsza od godziny lotu śmigłowca szturmowego HA-8.

Oczywiście takie rozwiązanie ma też wady - bo lekki samolot szturmowy AP-3 ma wiele mniejsze możliwości niż samoloty szturmowe i są też jednocześnie o wiele bardziej wrażliwe na obronę przeciwlotniczą czy ataki samolotów nieprzyjaciela. Jednak założeniem było, aby tanie i ekonomiczne AP-3 działały tylko w warunkach całkowitego panowania w powietrzu oraz atakowały cele "miękkie" z dyżurowania w powietrzu zapewniając wparcie niewielkim pododdziałom wojsk lądowych wykonującym zadania w ograniczonych warunkach konfliktów niesymetrycznych. W sytuacji gdy nie ma konieczności zwalczania czołgów i innych ciężkich wozów bojowych lekkie samoloty szturmowe nie ustępują skutecznością śmigłowcom szturmowym. Mogą zresztą służyć także do zwalczania takich śmigłowców za pomocą kierowanych pocisków rakietowych powietrze-powietrzne.

Jednak gdy wskazanym jest stałe utrzymywanie dyżurowania w powietrzu, długotrwałe patrolowanie rejonu czy patrolowanie stosunkowo dużych obszarów to lekki samolot szturmowy tej klasy ma przewagę nad śmigłowcami nie tylko zresztą w ekonomice patrolowania... Zarówno jego prędkość maksymalna, jak i przelotowa jest praktycznie dwukrotnie większa niż śmigłowca szturmowego - taki samolot przybędzie więc na wezwanie np. patrolu naziemnego czy konwoju dwa razy szybciej. Samoloty mogą operować z polowych lądowisk o długości dróg startowych 800m.


AP-3 z uzbrojeniem tuż przed startem (42 Eskadra Patrolowo-Szturmowa).


Lekki samolot szturmowy AP-3 charakteryzuje się następującymi danymi:

Rozpiętość': 10,2 m
Długość: 10,15m
Wysokość: 3,25m
Masa startowa: 2950 kg
Prędkość maksymalna: 590 km/h
Prędkość przelotowa: 515 km/h
Prędkość minimalna: 185 km/h
Pułap praktyczny w konfiguracji gładkiej: 9500m
Pułap praktyczny z podwieszeniami: 7650m
Zasięg z pełnym uzbrojeniem (bez zbiorników dodatkowych): 1650km
Zasięg ze zbiornikami dodatkowymi (w zależności od masy uzbrojenia):  do 2750km


AP-3 z dodatkowymi zbiornikami i uzbrojeniem podwieszanym.



AP-3 w konfiguracji gładkiej. Samoloty z partii dostarczonej dla 7 Skrzydła przeznaczonego do operowania na Anatolii


Uzbrojenie samolotu jest podwieszane na 6 węzłach podwieszeń pod skrzydłami, natomiast pod kadłubem można montować system rozpoznania w postaci obrotowej głowicy obserwacji optycznej z systemem noktowizyjnym i termowizyjnym. Zasobniki z elektroniką np. systemy zakłócania można podwieszać również na węzłach zewnętrznych podskrzydłowych. Na wewnętrznych węzłach podskrzydłowych można podwieszać dodatkowe zbiorniki paliwa.

Samolot może być uzbrajany w:
- zasobniki z karabinami maszynowymi
- zasobniki niekierowanych pocisków rakietowych powietrze-ziemia
- kierowane pociski rakietowe powietrze-powietrze naprowadzane na podczerwień
- bomby klasyczne i kierowane
- bomby kasetowe


AP-3 z eskadry szkolnej.


Produkcja samolotu odbywała się w dwóch partiach - w pierwszej partii dostarczano samoloty AP-3 dla 41 i 42 Eskadry Patrolowo Szturmowej oraz maszyny dla eskadry specjalnej i eskadry szkolnej, natomiast w drugiej partii dostarczono samoloty dla 71, 72, 73 i 74 Eskadry Patrolowo-Szturmowej z przeznaczeniem do operowania na Anatolii.

Samolot znajduje się w aktualnej ofercie produkcyjnej Razor Air Tech - Bialenia.