PRODUKCJA RAT - Śmigłowiec szturmowy HA-8

[Ronon Dex]

Śmigłowiec szturmowy HA-8


[/attachment:1etrcwsp]Śmigłowiec szturmowy HA-8

W chwili tworzenia jednostek lotnictwa Wojsk Lądowych RB pojawiła się potrzeba stworzenia wyspecjalizowanego śmigłowca szturmowego, spełniającego wymagające warunki współczesnego pola walki. Forma Razor Air Tech przystąpiła do projektowania takiej maszyny zgodnie z zapotrzebowaniem armii.

Na wstępnym etapie planowania zamierzano zbudować klasyczny śmigłowiec szturmowy czyli maszynę dwumiejscową (pilot i strzelec), z obrotowym działkiem pod kadłubem oraz układem jednowirnikowym ze śmigłem ogonowym. Jednak realizacja złożonych wymogów armii powodowała trudności w zbudowaniu takiej maszyny w układzie klasycznym. Armia bowiem chciała mieć śmigłowiec silnie uzbrojony, w tym w skuteczną broń lufową i rakiety przeciwpancerne, a jednocześnie maszyna miała mieć dużą przeżywalność na polu walki oraz dobrze nadawać się do zwalczania śmigłowców szturmowych przeciwnika. Silne uzbrojenie wymagało dużego udźwigu, bo typowe działka stosowane na śmigłowcach są co prawda lekkie, ale mają niewielką skuteczność przeciwko celom opancerzonym - większe i skuteczniejsze działko wymagało cięższej maszyny, bo i typowe stanowisko obrotowe stawało się ciężkie. Natomiast przeżywalność na polu walki zapewnia dobre opancerzenie oraz wysoka manewrowość maszyny. Ta wysoka manewrowość jest pożądana również w przypadku walki powietrznej. Jednak dobre opancerzenie zwiększało masę maszyny, a ta z kolei wymagała zwiększanie mocy zespołu napędowego, który z kolei znowu zwiększał masę i rozmiary maszyny. Zaczęła się klasyczna "kwadratura koła" - poprawianie jednego parametru powodowało pogorszenie się innego i trudno było o dobre wyjście z sytuacji. Rosła masa śmigłowca, rósł stopień jego skomplikowania, a w ślad za tym cena.


HA-8 - w czterech rzutach.

Wtedy w firmie RAT postanowiono podejść do problemu nietypowo - zarzucając znane w budowie śmigłowców szturmowych układy klasyczne. Padła propozycja zbudowania maszyny jednomiejscowej, w której wzorem samolotów myśliwskich zarówno pilotowaniem, jak i obsługą uzbrojenia zajmowałby się pilot. W klasycznym śmigłowcu szturmowym pilot obsługuje uzbrojenie podczas walki za pomocą niekierowanych pocisków rakietowych, kierowanych pocisków powietrze-powietrze oraz broni lufowej umieszczonej w zasobnikach (strzelającej na wprost). Natomiast operator uzbrojenia zwany także strzelcem pokładowym używa ruchomego działka i naprowadza kierowane pociski rakietowe powietrze-ziemia. rezygnacja z tego drugiego członka załogi wymusiła odciążenie pilota, aby ten mógł podołać jednocześnie pilotowaniu i strzelaniu.


HA-8 tuż przed startem.

Problem ze strzelaniem z działka rozwiązano w taki sposób, że zastosowano działko zamontowane na stałe i strzelające w jednym kierunku - pilot podobnie jak pilot myśliwca celuje po prostu ustawiając odpowiednio statek powietrzny w kierunku celu. W tym przypadku działko mogło być większe i cięższe, bo nie była potrzebna ruchoma laweta pozwalająca na ogień okrężny. Zdecydowano się tylko na możliwość ruchu działka w pionie w zakresie kątów +10/-35 stopni co ułatwiało ostrzeliwanie celów naziemnych oraz na niewielkie kąty poruszania działkiem w poziomie, ale nie przez pilota, a na potrzeby systemu stabilizacji. Dzięki temu można było zamontować nie tyle typowe działko lotnicze, ale działko będące odmianą działka stosowanego w bojowych wozach piechoty - mające znacznie większą skuteczność. Przy przyjętym bowiem kalibrze 30mm działko nowego śmigłowca jego pocisk przeciwpancerny miał prędkość wylotową około 1120m/s, podczas gdy prędkości wylotowe pocisków typowych działek stosowanych na stanowiskach obrotowych oscylują wokół wartości 800m/s.


HA-8 w locie.

Jednak niemożność obrotu działka musiała być zrekompensowana wzrostem manewrowości śmigłowca, aby pilot mógł skutecznie i szybko naprowadzić działko, a więc i całą maszynę na cel. Takie możliwości dawał układ z dwoma wirnikami przeciwbieżnymi - który zresztą miał i inne pozytywne cechy, bo ułatwiał pilotowanie śmigłowca (co nie było bez znaczenie przy większym obciążeniu pilota w walce). W tym układzie nie ma konieczności kontrowania pedałami (sterującymi śmigłem ogonowym) przy zmianach prędkości lotu, a sam obrót kadłuba wokół osi jest dużo szybszy niż przy układzie klasycznym (jednowirnikowym, ze śmigłem ogonowym).

Drugim pozytywem było wyeliminowanie wrażliwego na ostrzał układu przeniesienia napędy do śmigła ogonowego, który w klasycznych śmigłowcach znajduje się wewnątrz belki ogonowej. A doświadczenie pokazuje, że w przypadku ostrzeliwania śmigłowca z broni kierowanej optycznie większość pocisków trafia właśnie w belkę ogonową. jest to spowodowane faktem, że strzelający znacznie częściej robi błąd zbyt małego wyprzedzenia niż zbyt dużego - i pociski celowane w kadłub trafiają w tylną część śmigłowca. Tymczasem śmigłowiec w układzie dwóch przeciwbieżnych wirników na wspólnym wale - może wrócić do bazy w ogóle bez belki ogonowej (co sprawdzono podczas testowania prototypów), bo statecznik na końcu belki ogonowej pełni funkcję pomocniczą. Oczywiście taki układ ma i wady - układ dwóch przeciwbieżnych wirników na wspólnym wale jest układem nieco cięższym i bardziej skomplikowanym konstrukcyjnie.


HA-8 widok z dołu.

Pozostał jeszcze do rozwiązania problem naprowadzania przeciwpancernych pocisków kierowanych - czego dokonano montując złożone systemy elektroniczne wspomagające proces wykrywania i celowania oraz samonaprowadzające się pociski o prędkości naddźwiękowej o zwiększonym zasięgu. W sprzyjających warunkach pozwala to na otwarcie ognia z większej odległości i krótsze pozostawanie maszyny w strefie zagrożenia ogniem środków przeciwlotniczych przeciwnika.


HA-8 widok z góry.

Przy zastosowaniu maszyny jednomiejscowej możliwe było silne opancerzenie kabiny pilota - chroniące (łącznie z szybami) przed ogniem z działek kalibru 20mm (klasyczne dwumiejscowe śmigłowce mają zwykle tylko częściową odporność i to często tylko na ogień karabinów maszynowych). Podobną opornością charakteryzują się łopaty wirnika - wytrzymują przestrzelenie ich pociskiem 20mm. Dla ograniczeniu możliwości trafienia pociskami przeciwlotniczymi na podczerwień zastosowano układ rozpraszania promieniowanie cieplnego z silników. Sam kadłub śmigłowca oparto na wytrzymałej belce centralnej, wewnątrz której umieszczono newralgiczne instalacje, a sama belka jest otoczona mniej ważnymi układami. Wraz z dużą manewrowością i stosunkowo niewielkimi wymiarami maszyny dało to dużą odporność na ogień przeciwnika i przeżywalność maszyny w warunkach bojowych.


HA-8 w locie nad Górami Orlimi.

Układ jednomiejscowy ma jednak też pewne wady, bo obciążenie pilota utrudnia działania w warunkach złej widoczności, szczególnie w nocy. Firma RAT rozważa więc stworzenie uzupełniającej, wyspecjalizowanej odmiany śmigłowca do działań nocnych - dwumiejscowego (miejsca obok siebie), ale słabiej opancerzonego (w nocy zagrożenie ze strony broni lufowej jest mniejsze). na razie jednak produkowana jest i dostarczana armii podstawowa odmiana jednomiejscowa oznaczona przez wojsko jako HA-8. Marynarka Wojenna zamówiła natomiast śmigłowce HA-8 w odmianie morskiej oznaczonej HA-8S, które różnią się od lądowych wirnikami składanymi do hangarowania i nieco innym wyposażaniem radiowo-nawigacyjnym.


Śmigłowiec HA-8S - morska odmiana HA-8


Śmigłowce HA-8 były także sprzedawane do Federacji Brodryjskiej w czasie, gdy to państwo był zaprzyjaźnione  z Republiką Bialeńską. Również prywatna firma RazorShield zakupiła niewielką partię tych maszyn gdy realizowała zlecenie na korzyść kontrahenta z jednego z krajów v-świata, gdzie toczyła się wojna domowa.


HA-8 w barwach Federacji Brodryjskiej


HA-8 użytkowany przez RazorShield

Śmigłowiec HA-8 jest jednomiejscowym, dwusilnikowym śmigłowcem, w układzie podwójnego wirnika współosiowego. Posiada trójpodporowe chowane podwozie ze zdublowanym kółkiem przednim. Uzbrojeniem stałym jest działko 30mm umocowane z prawej strony kadłuba, a uzbrojenie podwieszane jest rozmieszczone na 4 węzłach zamontowanych do szczątkowych skrzydeł maszyny (po 2 pod każdym skrzydłem). Może się ono składać z przeciwpancernych pocisków kierowanych (dwa bloki po 6 pocisków), zasobników z niekierowanymi pociskami rakietowymi, zasobników z bronią lufową oraz kierowanych pocisków rakietowych powietrze-powietrze. na końcach skrzydeł znajdują się wyrzutniki środków zakłócających.


HA-8 widziany od przodu - pod prawym skrzydłem kpr powietrze-powietrze i blok 6 kpr powietrze-ziemia, pod lewym skrzydłem kpr powietrze-powietrze i wyrzutnia npr.

Dane taktyczno-techniczne:

Długość (z obracającymi się wirnikami) - 16 m
Średnica wirników - 14,5 m
Wysokość - 4,95 m

Masa własna - 7700 kg
Masa startowa normalna - 9800 kg
Masa startowa maksymalna - 10800 kg

Prędkość dopuszczalna - 350 km/h
Prędkość maksymalna - 310 km/h
Prędkość przelotowa - 270 km/h
Prędkość maksymalna do tyłu - 90 km/s

Pułap praktyczny - 5500m
Pułap zawisu - 4000m
Prędkość wznoszenia - 10m/s

Zasięg maksymalny - 1160 km (do przebazowania)
Promień bojowy - do 450km

Uzbrojenie:
- działko 30mm/500 sztuk amunicji
- uzbrojenie podwieszane do 3000kg