Nr inwentaryzacyjny:
Kategoria: Zabytek architektoniczny
Kategoria specjalna:
Prowincja: Gellonia i Starosarmacja
Miejscowosc: Grodzisk
Autor opisu: Jan „Pinki” Stadnicki
Ostatnia modyfikacja: 2008-11-25
Nazwa tego oryginalnego obiektu architektonicznego zwiazana jest z rodem Stadnickich. Stołb powstał na początku XIV wieku w trakcie prowadzonej na dużą skalę rozbudowy murów miejskich. Do dziś zagadką pozostaje fakt, że wieża została wzniesiona w najmniej odpowiednim miejscu — przy Rynku Miejskim. Tę niefortunną pomyłkę zwykło się przypisywać rajcy miejskiemu Edwardowi Morawskiemu, z którego inicjatywy w latach 1412–1414 prowadzono rozbudowę miejskch umocnień i fortyfikacji. Rzeczony Morawski słynął z dwóch rzeczy: pijaństwa i nadgorliwości w wykonywaniu swoich obowiązków. Na lokalizacje Stołbu miały ponoć wpłynąć trunki, wypijane prze niego w nadmiernej ilości.
Zupełnie bezużyteczny dla obronności miasta obiekt został w w 1478 roku sprzedany znanemu wówczas ekscentykowi Jeremiemu Andrzejowi Stadnickiemu. W słusznym już wieku zasłynął on jako pierwszy znany alchemik, któremu udała się transmutacja metali szlachetnych. Problem polegał jedynie na tym, że Stadnicki potrafił zamieniać złoto w ołów, nigdy na odwrót. Pomimo tego faktu lubiany przez mieszkańców za swoje ekscentryczne wyczyny za niewielką sumę nabył bezużyteczną do tej pory wieże i osiadł w grodzisku na stałe. Przy niewielkim nakładzie środków przeobraził ten „pomnik pijaństwa” rajcy Morawskiego w całkiem wygodną siedzibę. Cztery kondygnacje wieży zostały przez niego zagospodarowane i urządzone jak na porządnego mieszczanina przystało. Do dziś wspaniały zbiór broni i obrazów budzi zazdrość kolekcjonerów. Mieszczące się pod stołbem piwnice przeznaczył na laboratorium i całkiem spory składzik win i miodów (cześć zapasów jakimś cudem doczekała czasów obecnych).
Przez wiele wieków Stołb był w posiadaniu rodu Stadnickich, tak też zostało do dzisiaj. Ciągle remontowany i modernizowany na stałe wpisał się w koloryt Książęcego Miasta Grodziska.