S-0012/2002- Hasse contra Rogowski

[Piotr Brysik]

Orzeczenie Sądu Najwyższego


Wyrok Sądu Najwyższego Księstwa Sarmacji w sprawie S-0012/2002 - Magdalena Hasse contra Przemysław Rogowski


Sąd Najwyższy Księstwa Sarmacji, w imieniu Księcia Sarmacji orzeka, co następuje:
W sprawie S-0012/2002, z powództwa Magdaleny Hasse przeciwko Przemysławowi Rogowskiemu, Sąd uznaje pozwanego winnym obrazy i naruszenia dóbr osobistych Magdaleny Hasse, i postanawia:
- zasądzić od P. Rogowskiego na rzecz powódki kwotę 50 libertów tytułem zadośćuczynienia,
- nakazać pozwanemu publiczne przeproszenie pokrzywdzonej, przez zamieszczenie stosownego ogłoszenia na liście dyskusyjnej i forum ogłoszeniowym w dziale "Dla Mieszkańców". Przeprosiny mają w treści podkreślać bezpodstawność użytego określenia a także muszą być poprawne pod względem gramatycznym, ortograficznym i stylistycznym.


UZASADNIENIE


W rozpatrywanej sprawie Sąd wyodrębnił trzy główne kwestie, wypływające na jej całokształt. Są to mianowicie kwestia winy pozwanego, ocena ewentualnych szkód moralnych, jakich powódka doznała a także sprawa statusu Magdaleny Hasze w Księstwie Sarmacji.

Zaczynając od kwestii ostatniej - M. Hasse podnosiła, że występuje jako oficjalny przedstawiciel Cyberii i wnioskowała o uznanie, iż obraza jej osoby pociąga za sobą znieważenie Królestwa Cyberii. Sąd w tej kwestii nie przychylił się do zdania powódki. M. Hasse jest w tej sprawie dla Sądu normalną mieszkankę Księstwa Sarmacji. Sąd oczywiście nie podważa faktu, iż Pani Hasse ma uprawnienia do reprezentowania Cyberii w Sarmacji. Ale jednocześnie w rozpatrywanej sprawie odmawia przyznania jej szczególnej ochrony. Uczestnicząc w normalnym życiu Księstwa, wypowiadając się na tematy dotyczące polityki wewnętrznej Sarmacji i wreszcie posiadając sarmackie obywatelstwo, p. Hasse stawia się na równi z każdym innym mieszkańcem Sarmacji. Tym bardziej, że określenie "nienormalna" użyte w stosunku do powódki, nie było w żaden sposób powiązane z jej funkcją dyplomatyczną. Zdaniem Sądu szczególna ochrona należałaby się w sytuacji naruszenia dóbr osobistych przy wykonywaniu funkcji, co nie miało miejsca w rozpatrywanym przypadku. Zwyczajem dyplomacji jest niewypowiadanie się przedstawicieli dyplomatycznych na tematy dotyczące polityki wewnętrznej kraju, w którym pełnią swoją misję. Jeśli przedstawiciele dyplomatyczni w Księstwie Sarmacji chcą otrzymywać zwiększoną ochronę, to powinni stosować się do wspomnianego zwyczaju. Ale jeśli biorą udział w zwykłych sprawach Księstwa, wypowiadają się na tematy polityczne a nawet publicznie krytykują organy władzy publicznej, to Sąd będzie traktował ich jak zwykłych mieszkańców. Przyjęcie innej interpretacji stanowiłoby odejście od zasady równości wobec prawa i byłoby nieuzasadnionym uprzywilejowywaniem takich osób. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekając nie brał pod uwagę statusu obywatelki Hasse.

Kolejną i najważniejszą kwestią jest rozstrzygnięcie o winie p. Rogowskiego. Słowo "nienormalna", użyte w stosunku do p. Hasse jest zdaniem Sądu sformułowaniem obraźliwym i naruszającym dobre imię. Sąd nie przychylił się do linii obrony pozwanego, który powoływał się na językową wykładnię pojęcia "nienormalna". Jakkolwiek, słowo to rzeczywiście określa kogoś odbiegającego od normy i w swoim pierwotnym i czystym znaczeniu, nie ma charakteru wartościującego, to jednak Sąd wziął pod uwagę także obiegowe i powszechnie przyjęte znaczenie tego słowa. A w życiu codziennym ma ono wydźwięk zdecydowanie pejoratywny i obraźliwy. Nie używa się go przecież zamiennie z określeniami takimi jak "niezwykły", "ponadprzeciętny" itp., które również odbieganie od powszechnej średniej, jednak mają wydźwięk pozytywny. W społecznym użytku pojęciem "nienormalny" zwykło się określać osoby odbiegające od normy "w dół", chore psychicznie. P. Rogowski nie posiada odpowiedniej wiedzy fachowej do oceny stanu psychicznego innych mieszkańców. A nawet gdyby takową posiadał, to nie usprawiedliwiałoby to używania określeń mających obraźliwych. Dlatego Sąd uznał pozwanego winnym obrazy i naruszenia dobrego imienia i orzekł jak w sentencji.

Na wysokość zadośćuczynienia dla powódki miały wpływ charakter popełnionego czynu, ocena stopnia naruszenia dóbr osobistych oraz postawa pozwanego po popełnieniu czynu a przed wydaniem wyroku. Pozwany niewątpliwie naruszył dobre imię p. Hasse i to w ocenie Sądu jest niewątpliwe. Jednak wysokość zadośćuczynienia wnioskowana przez powódkę (600lt) jest zdaniem Sądu wysoce niewspółmierna do wagi i charakteru użytego określenia. "Wycenienie" dobrego imienia nie jest w tej sytuacji możliwe (pozwana nie dowiodła, że spowodowało to szkody materialne), więc orzeczona kara finansowa ma przede wszystkim charakter wychowawczy i powinna być ostrzeżeniem, że Sąd nie będzie tolerował podobnych zachowań. Sąd uznał, że zadośćuczynienie w wysokości 50 libertów jest w wystarczające, tym bardziej, że przecież celem poszkodowanej nie jest wzbogacenie się lecz obrona dobrego imienia. A biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo, tak wysokie kwoty jak proponowane przez powódkę, nie były zasądzane nawet w sprawach o przestępstwa cięższe gatunkowo. Ponadto Sąd docenił pojednawczą postawę p. Rogowskiego, który wyraził skruchę i proponował ugodowe załatwienie sprawy. Stanowi to w ocenie Sądu okoliczność wpływającą na zmniejszenie odszkodowania. Jednak całkowicie od jego zasądzenia Sąd nie odstąpił z uwagi na naganność czynu pozwanego - Sąd nie będzie tolerował wzajemnego obrażania się mieszkańców.

Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki i motywy Sąd orzekł jak w sentencji.

Dodatkowo Sąd wyraża ubolewanie nad poziomem dyskusji toczonych na liście przy okazji rozpatrywanie przedmiotowej sprawy. Niestosowne są również próby sugerowania Sądowi rozstrzygnięcia przez osoby niebędące stronami w sprawie.

Stronom przysługuje prawo do apelacji w terminie 7 dni od publikacji wyroku. Po tym terminie wyrok staje się prawomocny i podlega w wykonaniu w całości.

30 listopada 2002 r.
Hagakure, baron h. Litera, sędzia SN


--------------------------------------------------------------------------------
Michał Sobczak