N6-2007 Wykładnia art. 16

[khand]

PISMO DORECZONE POCZTA ELEKTRONICZNA PRZEZ KSIECIA

Książęce Miasto Grodzisk, dnia 17 stycznia 2007 r.

Piotr Mikołaj

Książę Sarmacji

Książęce Miasto Grodzisk

Pan Piotr diuk Krupiński

Prezes Sądu Najwyższego

Genosse-Wanda-Stadt
Wniosek do Sądu Najwyższego
o ustalenie powszechnie obowiązującej wykładni
art. 16 Konstytucji Księstwa Sarmacji


Wysoki Sądzie,

Art. 16 Konstytucji Księstwa Sarmacji stanowi, iż „Inicjatywę ustawodawczą posiadają Książę, Izba Senatorska, posłowie, samorządy terytorialne najwyższego rzędu i grupa co najmniej piętnastu procent obywateli”.

Jak orzekł Trybunał Konstytucyjny RP w wyroku z dnia 24 marca 2004 r., „Instytucją o podstawowym znaczeniu dla procesu ustawodawczego jest niewątpliwie inicjatywa ustawodawcza […], ona bowiem otwiera postępowanie, którego końcowym efektem ma być wejście w życie nowej ustawy. […] Natomiast wnoszenie poprawek […] jest możliwe wyłącznie w przypadku uprzedniego skorzystania przez uprawniony podmiot z prawa inicjatywy ustawodawczej, a ponadto tylko w określonych fazach procesu ustawodawczego […]. Są to więc instytucje nie tylko odrębne od instytucji inicjatywy ustawodawczej, ale i spełniające wobec niej rolę uboczną, wtórną. Z powyższych względów wykładnia przepisów regulujących instytucję poprawki […] musi być dokonywana w taki sposób, aby nie prowadziło to do zatarcia odrębności między instytucjami inicjatywy ustawodawczej i poprawek. […] Punktem wyjścia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy powinna być […] rekonstrukcja pojęcia poprawki. Jak już wskazano, w sensie technicznym poprawka ma postać propozycji skreślenia pewnej części w tekście projektu ustawy, uzupełnienia go przez dopisanie pewnych elementów lub zastąpienia niektórych części tekstu projektu, zwłaszcza określonych wyrazów, innymi. Takie, czysto techniczne ujęcie nie wskazuje, jaki może być zakres przedmiotowy zgłoszonej przez uprawniony podmiot poprawki, a dokładniej rzecz ujmując, czy są — a jeśli tak, to jakie — granice uzupełniania treści projektu przez zgłaszanie poprawek polegających na uzupełnianiu go o nowe wyrazy, zdania lub dodatkowe jednostki systematyczne tekstu aktu normatywnego. Interpretację pojęcia „poprawka” należy rozpocząć od ustalenia językowego znaczenia tego terminu. Odwołać się tu można do dwóch znaczeń tego słowa, które określane jest jako „doprowadzenie do poprawności, usunięcie usterki, błędu, korekta” oraz w innym znaczeniu jako „uzupełnienie, wprowadzenie uzasadnionej zmiany, modyfikacja” (Popularny słownik języka polskiego, red. B. Dunaj, Warszawa 2000, s. 497). Oba te znaczenia zakładają związek poprawki z pewnym „elementem bazowym”, z tym, do czego się ona odnosi, a więc z projektem ustawy”.

I dalej, „oznacza to, że poprawki, które polegają na uzupełnieniu tekstu ustawy o nowe elementy, z samej swej istoty powinny pozostawać w związku ze złożonym w Sejmie przez wnioskodawcę projektem. Należy tu podkreślić, że poprawkę można zgłosić tylko określając dokładnie, do którego projektu ustawy ma się ona odnosić. Nie wyczerpuje to jednak związku między poprawką a projektem. Związek ten ma wymiar nie tylko formalny, ale i merytoryczny, polegający na tym, że konkretne poprawki odnoszące się do projektu muszą pozostawać w odpowiednim powiązaniu z jego treścią, muszą zmierzać do modyfikacji treści projektu, a nie do stworzenia nowego projektu. Zagadnieniem bardziej skomplikowanym jest określenie, na czym polegać ma związek treści projektu i treści poprawki. Jeżeli odwołać się znów do wykładni językowej, przyjąć można dwa różne założenia. Po pierwsze, można uznać za konieczne istnienie tu „bliższego związku”, wówczas poprawka musiałaby mieć na celu wyłącznie usunięcie błędu lub usterki w projekcie. Oznacza to, że przedmiotem poprawki mogłoby być uzupełnienie projektu tylko o takie elementy, które służyć mają poprawieniu niewłaściwych rozwiązań prawnych, przyjętych w określonym projekcie. Ujęcie takie oznaczałoby, że każda poprawka winna mieścić się w ramach przedmiotowych ściśle określonych przez treść konkretnych przepisów i rozwiązań prawnych projektu. Po drugie, przyjąć można, że związek między treścią projektu a treścią poprawki nie musi być tak ścisły, gdyż wystarczy, że treść poprawki mieści się w zakresie całokształtu regulacji przyjętej w projekcie. […] Skoro, jak już wcześniej stwierdzono, tylko inicjatywa ustawodawcza jest instytucją o charakterze całościowym, która spełnia funkcję inicjującą, a zarazem programową dla całego procesu legislacyjnego dotyczącego konkretnej ustawy, to wnoszone do projektu w toku prac parlamentarnych poprawki mają z założenia charakter „punktowy” i zakładają pozostawienie bez zmian tych części projektu ustawy, których nie dotyczą. Inaczej mówiąc, w sensie technicznym poprawki nie mają samodzielnego charakteru, ale z założenia mają charakter fragmentaryczny. Stąd też za naruszenie art. 119 ust. 2 w zw. z art. 118 ust. 1 i 2 uznać należałoby zgłoszenie poprawki, która przewidywałaby wykreślenie treści wszystkich dotychczasowych przepisów i wprowadzenie na to miejsce zupełnie nowych przepisów tak, że w istocie byłby to nowy, odmienny treściowo projekt ustawy. […] Wyjście poza zakreślony przez samego projektodawcę zakres przedmiotowy projektu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy treść poprawki pozostaje w ścisłym związku z przedmiotem projektowanej ustawy, a zwłaszcza wtedy, gdy jej wprowadzenie jest niezbędne do pełnego zrealizowania koncepcji projektodawcy. Odmienne stanowisko oznaczałoby obejście konstytucyjnych wymagań dotyczących inicjatywy ustawodawczej”.

Wreszcie, „Zauważyć również należy, że samo pojęcie ustawy zakłada, że jest to akt prawny regulujący pewną dziedzinę życia społecznego. Ustawa nie powinna być zatem aktem prawnym składającym się z oderwanych od siebie przepisów, czysto przypadkowo i bez żadnego związku merytorycznego zebranych w jednym akcie normatywnym […]. Wynika stąd generalny zakaz dowolnego „obudowywania” projektów ustaw w trakcie postępowania ustawodawczego rozwiązaniami niezwiązanymi z materią, której ustawa dotyczy. Zgodnie bowiem z elementarnym wręcz rozumieniem pojęcia ustawy jest to akt prawny regulujący pewną dziedzinę życia społecznego zbudowany w pewien usystematyzowany i w założeniu racjonalny i logiczny sposób. Tak więc stwierdzić można, że ograniczenia zakresu przedmiotowego pojęcia poprawki do ustawy wynikają również z samej koncepcji ustawy. […] Sformułowane powyżej warunki dopuszczalności wnoszenia poprawek mają w pełni zastosowanie do trybu uchwalenia ustawy nowelizującej inną ustawę lub ustawy. Zakres dopuszczalnych poprawek wyznacza wówczas projekt nowelizacji, a nie ramy przedmiotowe ustawy nowelizowanej”1.

* * *

W związku z powyższym, mając na uwadze doniosłą rolę, jaką orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego RP odegrało dla całokształtu prawodawstwa Rzeczypospolitej Polskiej, fakt znacznego pokrewieństwa porządków prawnych Księstwa Sarmacji i Rzeczypospolitej Polskiej, wreszcie zaś — niemożność lepszego wyrażenia własnymi słowami tego, co ustalił jako wiążące dla porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej Trybunał Konstytucyjny, wnoszę o ustalenie przez Wysoki Sąd następującej, powszechnie obowiązującej wykładni art. 16 Konstytucji Księstwa Sarmacji poprzez „uzupełnienie” jej o następujące zasady:

1. Poprawka do ustawy musi się mieścić w przedmiotowych ramach projektu ustawy.
2. Przedmiotem poprawki nie może być kwestia niezwiązana bezpośrednio z zakreślonym przedmiotem i celem projektu.
3. Poprawka taka, jako stanowiąca nowość normatywną, powinna stanowić przedmiot odrębnej inicjatywy ustawodawczej.
_________________
diuk mandragor KHAND

[khand]

Orzeczenie Sądu Najwyższego
w sprawie wykładnie art. 16 Konstytucji Księstwa Sarmacji

Sąd Najwyższy w składzie Prezesa Sądu Najwyższego Piotra diuka Krupińskiego po rozpoznaniu z wniosku Księcia Sarmacji Piotra Mikołaja na posiedzeniu w dniu 23 stycznia 2007 r.

orzeka:

I. Regulaminowe prawo do zgłaszania poprawek nie może naruszać istoty przepisu art. 16 Konstutucji Księstwa Sarmacji - prawo inicjatywy ustawodawczej.

II. Naruszeniem prawa inicjatywy ustawodawczej jest wniosek o dokonanie zmiany projektu ustawy, który w sposob oczywisty wykracza poza zakres i cel unormowań projektu ustawy.

SKÓCONE UZASADNIENIE

Z powodu natłoku wniosków do Sądu - sąd wydaje uzasadnienie skrócone.

Prawo Księstwa Sarmacji wyróżnia instytucje:
1) inicjatywy ustawodawczej,
2) poprawki do projektu ustawy.

Poprawka, która zakresem swojej regulacji "pożera" przedmiot unormowania pierowotnego projektu z dwóch powodów stanowi naruszenie art. 16 Konstytucji Księstwa Sarmacji.

Po pierwsze, dlatego iż w sposób istotny ogranicza prawo podmiotu uprawnionego do składania projektów ustaw. Tworzenie poprawek całkowicie zmieniających sens proponowanej regulacji czyni prawo inicjatywy ustawodawczej iluzorycznym.

Jednocześnie zauważyć należy, że przecież Izba Poselska dysponuje instrumentami, które mogą ograniczyć prawo inicjatywy ustawodawczej - ale w sposób legalny to jest Izba Poselska może odrzucić projekt. Ograniczenie prawa do zgłaszania poprawek - w żaden sposób nie narusza niezależności Izby a jednocześnie czyni zadość postulatowi należytego procedowania Izby.

Po drugie, zgłaszanie oczywiście nowych, negujących dotychczasowy projekt regulacji w trybie poprawek narusza przepis art. 16 Konstytucji także dlatego, iż właściwym sposobem do wnoszenia projektów jest inicjatywa ustawodawcza a nie uczestnictwo w Izbie Poselskiej samo przez siebie.

Znów podkreślić należy, że posłowie inicjatywą ustawodawczą dysponują. Nie ogranicza się zatem niezależności Izby Poselskiej - lecz co należy podnownie podkreślić - gwarantuje się prawidłowe procedowanie Izby.

Niezależnie od powyższego, z czysto praktycznego punktu widzenia można doszukać się w zgłaszaniu poprawek chęci politycznego zagrania, które skłoni Księcia do podpisania ustawy konstytucyjnej, gdyż ten licząc się z tym że zawiera ona postulaty korzystne zgodzi się być może na postulaty niekorzystne. Albo - druga możliwość - skłonienia Księcia do odmowy podpisania własnego projektu - w celu ominiącia przepisów jego zdaniem niekorzystnych.

Sąd zauważa, że wszelkie cele powyższej "gry" politycznej mogą być osiągnięte legalnie, w normalnym porządku konstytucyjnym. Jeżeli Izba nie wyraża zgody na projekt Księcia - może projekt odrzucić. Jeżeli projektowi Księcia mają towarzyszyć inne zmiany - Izba może projekt odrzucić proponując szerszy projekt jako odrębną inicjatywę. W końcu - ponieważ zarówno Książe jak i Izba mają moc blokowania inicjatyw konstytucyjnych - może dojść do negocjacji Monarchy z przedstawicielem wymaganej większości parlamentarnej i znalezienie kompromisu.

Sąd uznał, że naruszeniem prawa inicjatywy ustawodawczej jest wniosek o dokonanie zmiany projektu ustawy, który w sposob oczywisty wykracza poza zakres i cel unormowań projektu ustawy. Użyto sformułowania "w oczywisty sposób" dopuszczając wszelkie poprawki, które wychodzą poza zakres lub cel unormowań projektu ustawy ale nie w sposób oczywisty. Sąd ma na względzie wirtualny charakter państwa. Niejednokrotnie - także podczas ostatniej debaty konstytucyjej zdarzało się że projekt nabierał ostatecznego brzmienia po długotwałej debacie a poprawki nie miały w żadnym wypadku charaktetu kosmetycznego.

Przez "nieoczywiste" należy rozumieć przede wszystkim przeoczenia projektodawcy. Jako przykład można podać ustawę która odnosiłaby się do LDKS a nie do Forum - lecz dotyczyła porządku publicznego. Rozszerzenie zakresu ustawy na Forum - byłoby poprawką wykraczającą poza zakres regulacji - być może także jej pierwotny cel. Ale z uwagi na brak "oczywistego" przekroczenia zakresu i celu regulacji byłaby w warunkach mikronacji prawa - dopuszczalna

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.






:evil:
_________________
diuk mandragor KHAND