<strong>Jerzy Gołowanow </strong>

Historia Darei

Historia Darei zawsze była ściśle związana ze Scholią, skąd docierały do Darei prądy kulturowe i cywilizacyjne. Początkowo jednak tereny Darei były zasiedlone przez barbarzyńskie plemiona, które dotarły do Darei z południa i zajmowały się myślistwem oraz rybołówstwem. Na początku nie istniały na terenie Darei żadne miasta, tylko na miejscu Adalberty była zbudowana osada rybacka, która jest podstawowym źródłem naszej wiedzy o starożytnych mieszkańcach Darei. Osada jest datowana na V-VI ww. n. e. i pozostałości kultury materialnej pozwalają stwierdzić, że została ona założona przez plemiona, w kulturze których ścierały się wpływy celtyckie i słowiańskie. Specyfiką kultury starożytnych Darejczyków był niemal całkowity brak śladów kultury duchowej i niezwykle ubogie świadectwa kultury materialnej. Było to związane zapewne z zasadniczo rolniczym charakterem tej cywilizacji, która rozwijała się właściwie dzięki obcym wpływom, czy ze strony Scholii, czy tez ze strony Inselii i nigdy nie wypracowała własnej kultury.

Od momentu zasiedlenia Scholii przez Germanów (VII-VIII ww.) tereny Darei wzbudzały zainteresowanie władców Scholii południowej (z centrum w Scholopolis). Już od początku VIII wieku można stwierdzić stałą obecność Scholijczyków na terenie Darei, która stanowiła zaplecze żywnościowe dla Scholopolis. W okresie podbojów scholijskich za Radgara VI (1015–1038) obecność wojskowa Scholijczyków w Darei jest juz bardzo znaczna ze względu na ciągłe powstania mieszkańców Darei przeciwko najeźdźcom. Ze względu na bliskość terenów, zamieszkanych przez Darejczyków od Scholopolis, tłumienie tych powstań stanowiło podstawę egzystencji państwa scholijskiego. Na granicy z Dareą zbudowano szereg twierdz i strażnic, które miały bronić Scholopolis przeciwko napadom Darejczyków, które jednak były generalnie niegroźne ze względu na kiepskie uzbrojenie i organizację Sytuacja jednak zmieniła się, gdy za panowania Radgara IX (1095–1117) napady skandynawskich i inselijskich piratów na wschodnie wybrzeża Scholii znacznie utrudniły kontrolę terenów Darei. Za czasów Radgara X (1117–1140) można już jednoznacznie stwierdzić, że Scholijczycy całkowicie wycofali się z Darei, koncentrując się na umocnieniu granicy scholijsko-darejskiej. Darea jednak nie utworzyła żadnego organizmu państwowego, ulegając wpływom Inselijczyków, którzy założyli szereg faktorii handlowych na wschodnim wybrzeżu Darei, czerpiąc znaczne zyski z eksploatacji rolnictwa darejskiego. Skutkiem tej eksploatacji rabunkowej, dokonywanej nieraz za pomocą siły militarnej była znaczna niechęć Darejczyków w stosunku do kupców inselijskich, która spowodowała większą życzliwość w stosunku do Scholii.

Gdy w roku 1155 bezpotomnie zmarł król Radgar XI Scholia pogrążyła się w anarchii, trwającej 20 lat. Walki pomiędzy stronnictwami spowodowały stały proces ucieczki „przegranych” do Darei. Zdziesiątkowane drużyny arystokratów, skazani na banicje przestępcy oraz mieszczanie, uciekający z płonących miast Scholii powoli zaczęli tworzyć zupełnie nową sytuację społeczna w Darei. Zbudowano liczne miasta, wśród których należy szczególnie odnotować Adalbertę na wybrzeżu oraz Tomaspol w malowniczej dolinie na południe od Scholopolis na brzegu rzeki Scholii. Scholijczycy w Darei utworzyli państwo, które opierało się na wspólnotach miejskich, połączonych w luźną federację, która de facto funkcjonowała jedynie w okresie wojny i to nie zawsze, albowiem wszystkie decyzje musiały być zatwierdzone przez poszczególne rady miejskie, którymi kierował wybierany na dożywotnią kadencję Stadthalter (wójt). Gospodarka Darei w tym okresie funkcjonowała niezadowalająco ze względu na ciągłe napady piratów ze Wschodu oraz Scholijczyków z Północy, którzy chcieli za wszelką cenę odzyskać „spiżarnię Scholii”, czyli Dareę. Stan ciągłego zagrożenia stwarzał dogodne warunki do utworzenia licznych drużyn rycerskich, które zajmowali się rabunkiem i plądrowali okoliczne tereny (Raubrittern). W trakcie tych łupieżczych wypraw zburzono liczne miasta i zniszczono obszerne tereny. Przykładowo Scholopolis było palone trzykrotnie w okresie 20 lat anarchii (1155–1175). Szczególnym zagrożeniem dla Scholopolis był Tomaspol ze względu na swoje usytuowanie. Dlatego też wojna z Tomaspolem trwała w zasadzie nieprzerwanie, obydwa miasta (Scholopolis i Tomaspol) były w stanie ustawicznej wojny.

Za czasów królów Scholii Abogarda I i Abogarda II (koniec XII – początek XIII wieku) Scholia stopniowo odbudowywała swoja potęgę militarna i gospodarczą. Szczególnie dotkliwą dla Darei była blokada morska jej wybrzeży wschodnich oraz likwidacja piractwa, w którym Darejczycy aktywnie uczestniczyli. Kolejnym ciosem dla gospodarki Darei było nawiązanie przyjaznych kontaktów pomiędzy Scholią i Inselią, którzy zobowiązali się do zwalczania korsarzy darejskich. W roku 1200 Scholia ogłosiła uroczyście, że piractwo u wschodnich wybrzeży zostało zlikwidowane. Inselijczycy woleli handlować ze Scholią niż walczyć, natomiast normańscy piraci zaciągnęli się na służbę Królów Scholii jako jednostki doborowe. Darea pozostała zablokowana i swoją egzystencję zawdzięczała jedynie ciągłemu przypływowi niezadowolonych i przestępców z terenów Scholii.

Za czasów Króla Scholii Tannegarda I Darejczycy wykorzystali konflikt pomiędzy Królem i Radą Miejska Scholopolis. Ze względu na to, że wśród mieszkańców miast darejskich było dużo byłych mieszczan i szlachty Scholopolis, którzy zajmowali nieraz stanowiska dowodzące, wypędzenie Króla do Inselii było dogodną chwila do zdobycia wpływów w Scholii. Ze względu jednak na to, że Darejczycy oddawali się grabieży i gwałtom na ludności Scholii, Rada Miejska Scholopolis odrzuciła ofertę sojuszu z Dareą i zwycięsko odparła oblężenie Scholopolis ze strony Darejczyków. Wkrótce po tym wydarzeniu utworzono w Scholii instytucje Parlamentu i Król powrócił do kraju. Kolejna próba zdobycia wpływów w Scholii skończyła się dla Darejczyków dotkliwą porażką.

Następca Tannegarda I Tannegard II (1252–1288) postanowił jednak raz na zawsze zlikwidować zagrożenie darejskie. Długotrwała wojna z Darejczykami, spowodowana finansowymi trudnościami Scholii skończyła się układem pokojowym, zgodnie z którym Tomaspol i przyległe tereny zostały dołączone do Scholii, lecz Tomaspol utrzymał znaczną autonomię, jako miasto na prawie scholijskim. Stosunkowo łagodne warunki pokojowe były związane z tym, że mimo kasaty klasztorów i zagarnięciem majątku kościelnego Scholijczycy nie byli w stanie wystawić o tyle silnego wojska, aby zdobyć Tomaspolu – jednej z najpotężniejszych warowni w całej Scholandii starożytnej, której mury można podziwiać aż do dnia dzisiejszego. Gdy w końcu miasto się poddało, okazało się, że Scholijczycy nie są w stanie utrzymać tych terenów bez pomocy byłych możnowładców Darei – niegdysiejszych Scholijczyków.

Następne 200 lat były okresem pokoju dla Darejczyków. Zainteresowania Scholii przesunęły się na Północ, gdzie za czasów Królowej Alameldy I i Alameldy II trwały walki, które miały na celu podbój Delty. Tomaspol coraz bardziej zdobywał niepodległość, które to dążenia były ignorowane przez Scholijczyków. Za czasów Królowej Scholii Alameldy II (1368–1390) można już mówić o całkowitej niezależności Tomaspolu i przyległych terenów od Królestwa Scholijskiego. Nadal trwał proces ucieczki Schilijczyków, szczególnie chłopów i mieszczan przed uciskiem podatkowym Scholii do Darei. Właściwie pod koniec XIV wieku żywioł scholijski całkowicie zdominował scenę polityczna Darei. Scholijczycy byli możnowładcami oraz wojownikami, natomiast Darejczycy niemal wyłącznie zajmowali się rybołówstwem i rolnictwem, większość mieszkańców miast również stanowili uciekinierzy ze Scholii.

Niepodległość jednak Darei już niedługo miała dobiec końca. Za panowania Króla Scholii Ratramnusa I (1435–1460) jego umiejętna i mądra polityka doprowadziła do pokojowego poddania się Tomaspola oraz do zwycięskiej Bitwy pod Adalberta, która przypieczętowała koniec autonomii Darei. Król Ratramnus I wykorzystał fakt, że za jego poprzedników dużo mieszkańców Scholii znalazło azyl w Darei i ogłosił amnestie dla wszystkich banitów i skazanych przestępców, którzy się schronili na terytorium Darei. Dzięki temu posunięciu większość możnowładców i wojowników Darei pochodzenia scholijskiego wolało poddanie się na laskę Króla Scholii, niż niepewna walkę z niezwyciężonymi legionami Scholii. Król jednak Ratramnus I nie pozwolił na okupacje Darei, jedynie powierzył byłym możnowładcom Darei na kontynuowanie rządów, lecz teraz już w imieniu Korony scholijskiej. Było to początkiem integracji Darei ze Scholią , który to proces odtąd trwał aż do końca istnienia państwa scholijskiego.

Za czasów Ratramnusa III (1579–1592) Scholię nawiedziła zaraza, która zdziesiątkowała mieszkańców tego państwa. Darejczycy skwapliwie skorzystali z tego wydarzenia, tworząc na nowo federacje wolnych miast, z których najważniejszymi były Tomaspol i Adalberta. Nie zmieniało to faktu, że kultura i społeczeństwo Darei niewiele się różniły od Scholii ze względu na daleko posuniętą asymilacje. Specyfiką Darei był jej prowincjalny i rolniczy charakter. Nawet w miastach większość zaludnienia stanowili robotnicy, pochodzący ze wsi, a zatem kultura Darei zachowała swój specyficzny koloryt mimo znacznego oddziaływania wyższej scholijskiej kultury.

Gdy za czasów Króla Linrida I (1746–1769) miała miejsce rewolucja industrialna w Scholii, Darea utraciła swój charakter „spichlerza Scholii” ze względu na to, że jej ziemię były masowo przekształcane na pastwiska dla owiec, potrzebnych dla rozwoju przemysłu lekkiego. Tomaspol stał się jednym ze znaczących centrów przemysłowych, natomiast Adalberta uzyskała status centrum handlowego suknem i znacznego portu na wschodnim wybrzeżu Scholandii. Za czasów Króla Scholii Linrida II (1769–1797) całą Scholią wstrząsnęło bezrobocie. Szczególnie dotkliwie bezrobocie było odczuwane w Darei, gdzie proces ogradzania (przemiany ziemi rolnej na pastwiska) pozbawił licznych drobnych rolników środków do życia. Dokonywał się ten proces poprzez podwyższanie czynszów dla dzierżawców ze strony właścicieli gruntów oraz poprzez odmowę przedłużenia dzierżawy i zajmowanie gruntów wspólnych, czyli łąk i lasów, z których korzystała zwyczajowo cała gmina wiejska. Skutkiem procesu ogradzania było masowe bezrobocie i ucieczka chłopów do miast – przede wszystkim Tomaspolu, gdzie pojawiły się całe dzielnicy slumsów.

Od połowy XVIII wieku Dareą wstrząsały liczne bunty na tle ekonomicznym, niszczono posiadłości szlachty, bandy włóczęgów terroryzowały mieszkańców, w Tomaspolu też było wciąż niespokojnie. Powstawała powoli świadomość narodowa Darejczyków, którzy oskarżali Koronę scholijską w wyniszczaniu kraju oraz o przekształcenie Darei w zaplecze rolnicze Scholii. W roku 1798 Rada Miejska Tomaspolu sprzymierzyła się z Faerie, Elfidą, Bergią i Wolnymi Miastami Arden i wspólnie z nimi ultymatywne zażądała wycofania wojsk Scholii z podbitych terenów. Ze względu na wielkie obciążenie finansowe dla Scholii, Parlament nie zezwolił na rozpoczęcie wojny i zobowiązał Króla Scholii do przyjęcia ultimatum. Król jednak Scholii Vladarg III (1798–1805) wbrew Parlamentowi rozpoczął działania wojenne i wkrótce podbił całość terenu Darei, lecz fatalna dla Scholii Bitwa pod Czarną Górą przekreśliła nadziei Króla na opanowanie sytuacji. Parlament zmusił Króla do ucieczki i wybrał na jego miejsce Adamasta I (1805–1839), który dzięki wsparciu najemników inselijskich odparł wojska koalicji, lecz nie potrafił zatrzymać terenów podbitych. Darea rozpadła się na kila miast-państw, z których najpotężniejszym był Tomaspol. Politycznie miasta-państwa Darei usiłowali związać się sojuszami z Arden i Inselią, co było jednak utrudniono ze względu na przeważającą potęgę Scholii, która jednak zrezygnowała z ekspansji ze względu na własne problemy socjalno-ekonomiczne. Z licznych zapisków historycznych, nieraz sprzecznych ze sobą nawzajem można wnioskować, że najpotężniejszymi państwami Darei był Tomaspol i Adalberta, które de facto sprawowały rządy na całości terenu Darei.

Okres niepodległości był dla Darei niezbyt szczęśliwy, albowiem przemysł miast darejskich był uzależniony od Scholii, podobnie jak też porty handlowe, szczególnie Adalberta. Wysokie cła i restrykcję, dotyczące handlu darejskiego spowodowały ruinę wielu drobnych przedsiębiorców darejskich, którzy coraz częściej przenosili swoje zakłady do Scholii. W wielu miejscowościach Darei po załamaniu rynku tkanin powrócono do rolnictwa. Znane było również zjawisko emigracji robotników darejskich do Scholii, co spowodowało znaczne wyludnienie darejskich miast.

Ostatnie lata istnienia Darei nie są zbyt dobrze znane. Wydaje się, że większość Darejczyków po licznych klęskach żywiołowych i ekologicznych wyemigrowała najpierw do Scholii i Inselii, a następnie do świata realnego, pozostawiając po sobie pusty teren.