Rzeczpospolita Sclavińska

[Wieniawa]

SŁOWNIK BAŁAKU LWOWSKIEGO


A
absztyfikant - - adorator
ajnbruch - - włamanie (niem. Einbruch)
akademus - - akademik, dom studencki
aliwo - - ale gdzie? (niem. wo - gdzie)
ancug - - ubiór (niem. Anzug - garnitur)
aus - - koniec (niem. Aus)

B
baciar - - łobuz
bałak - - rozmowa, gadka
badyl - - chwast
bajbus - - niemowlę, osesek
bajer - - kłamstwo
bajgiel - - obwarzanek lub bułka (sic!) (jid.)
bajrysz - - lok
bajstruk - - bękart
bajtlować - - okłamywać
bajtoła - - leń
bajura - - kałuża, błoto
balikać - - mówić (zwłaszcza gwarą) - por. bałakać
balon - - piłka gumowa
bałabuch - - ciastko drożdżowe
bałagula - - furman
bałakać - - mówić (zwłaszcza gwarą) - por. balikać
bałamkać się - - chwiać się
bałwatuńcio - - bałwan (pieszczotliwie)
bandzioch - - duży brzuch
baniaczek - - kapelusz, melonik
bańka - - bombka choinkowa
barabola - - ziemniak, kartofel
batiarnia - - por. baciar
batiarówka - - czapka batiara, cyklistówka lub pedałówka
bebechi - - wnętrzności
belbas - - grubas
bełtać - - mącić, mieszać
beretka - - beret
besztać - - wymawiać komu
biedołach - - biedak
binia - - dziewczyna
bisowaty - - narwany
blatować - - załagodzić (ros.) ?
blatrura - - por. bratrura
bongu - - spirytus
bratrura albo blatrura, w skrócie rura - - piekarnik, piec (niem. regionalne Bratröhre lub jid.)
brechnia - - brednia
browar - - piwo
brusowaty - - nieokrzesany
buchacz - - złodziej
buchnąć - - ukraść
budny - - zwykły
bulba - - ziemniak (biał.)
bulka - - bańka mydlana, pęcherzyk powietrza
buńdziurzyć się - - dąsać się
burmyło - - nieokrzesaniec
buśko - - bocian
być blat - - milczeć (ros.) ?

C
cent - - pieniądz
cepaka - - cham
chabal - - adorator
chabanina - - mięso
chabazie - - kwiaty, bukiet
chabaż - - zielsko, chwasty
chablina - - flaczaste mięso
chajder - - cheder
chałupa - - (w znaczeniu: mieszkanie, dom)
chamać, szamać - - jeść
chapnąć - - chwycić
charkać się - - kłócić się
chatrak - - konfident
chatranka - - obława policyjna
chira - - wódka
chirny - - pijany
chirus - - pijak
chirzyć - - pić wódkę
chyćkać - – kołysać
chyra - - kołtun
ciuchrać - - grać na instrumencie
ciumać - - całować się
cwajer - - dwója (ocena szkolna)
cwajkiepełe - - mądry człowiek (jid. kiepełe - głowa)
cwancyger - - moneta dwudziestohalerzowa
cwikier - - okulary
cyferblat - - twarz (niem Zifferblatt)
cymbergaj - - gra szkolna
cymes - - coś bardzo dobrego lub smacznego (jid.)
cyngiel - - dwója (ocena szkolna)
czerepacha - - mętny typ
czuchrać się - - czochrać się
czuć - - słyszeć

Ć
ćmaga - - wódka
ćmakać - - mlaskać
ćmić - - kłamać
ćmok - - cham

D
debra - - wertepy (jid.?)
dętek - - melonik
doobkoła - - dookoła
drancie - - stara odzież
dranciny - - lichy, zły
drapak - - zmywak do naczyń
drymbajło - - stary grat
drypcia - - stara kobieta
duć - - dmuchać
durch, durś - - na wylot
durszlak - - cedzak
dziakować - - dawać pieniądze
dziamdziać - - jeść powoli
dziaukać - - pyskować
dziunia - - dziewczyna

F
facka - - uderzenie, zwłaszcza w nos
fafrać - - bełkotać
fafulasty - - podtuczony
fafuły - - pełne policzki
falować - - iść
famuła - - rodzina
fana - - chorągiew
farfocle - - strzępy, drobiny
fasować - - dostać coś, załatwić coś sobie
fecy - - onuce, skarpety
fertig - - gotowe (niem.)
fifak - - człowiek sprytny
fisy - - nogi (niem. Fuess)
folga - - odwilż
forant - - na wszelki wypadek
forikować - - atakować
forteklapa - - fortepian
front - - pierwsze miejsce
frygać - - jeść
funiasty - - nadęty
funio - - zarozumialec
furdygarnia - - więzienie
furkać - - dmuchać
furt - - wciąż
fyrniak - - perkaty nos

G
galanty - - elegancki
garkotłuk - - gosposia
gibirować się - - należeć się
gielajza - - kufel (niem.)
gieltować się - - wynosić się ponad innych
glans - - połysk
głuchman - - głuchy
gnieciuch - – ciasto drożdżowe
gnot - - dziecko
gnypek - - tępy nóż (niem.)
gongil - - katar, wydzielina z nosa
graba - - ręka
grajcar - - pieniądz (aus.)
grajfnąć - - ukraść (niem.)
gudz - - węzeł sznurowadła
gufrować - - marszczyć
gwer - - karabin (niem. Gewehr - broń)

H
haczyk - - pogrzebacz
hadiuga - - złośliwiec
hadra - - kłótliwa baba
hajcer - - palacz (pomocnik maszynisty)
hajcownia - - parowóz
hajda - - wynocha! won!
hajdać się - - kołysać się
hajtać się - - brać ślub
hajti - - spacer (ukr.)
halaburda, hałaburda - - awantura
halastra, hałastra - - zbieranina
halba, halbka - - kufel (niem.)
haltować - - zatrzymać (niem. halt! - stój!)
halukać - - krzyczeć na kogoś
Haman - - brutal (hebr.)
handełes - - handlarz (jid., pogardliwie)
handryczyć się - - sprzeczać się, przekomarzać
hara - - wódka
harap - - pas
haratać się - - bić się
harbuz - - dynia
hardyga - - stary dom
harmadla - - szpilka do włosów
harmider - - zgiełk
hawira - - dom, mieszkanie
hebes - - głupiec (jid.)
hebra - - zbieranina
hepać - - karcić
hołodryga - - oberwaniec
horpyna - - ogromna kobieta
hreczka - - gryka, kasza gryczana (ukr.)
hrunio - - gbur
hryć - - głupiec
hrymać - - mocno uderzać
hulać - - chodzić, łazić
hurgotać - - stukać
hyckać - - skakać

J
jadaczka - - gęba
jojkać, jojczyć - - narzekać (ros.)
juchcić - - kraść
juszka - - rzadka zupa (staropol.)

K
kutia - - pszenica z makiem i bakaliami (lit.)
kaban - - wieprz
kacap - - głupiec
kacaraba - - kot
kaczać się - - toczyć się
kaczan - - głąb kapusty (rum.)
kalamacja - - zamieszanie
kalapitra - - głowa
kałabania - - kałuża
kałakunio - - tępak
kałapućkać - - mieszać
kaparzyć - - źle robić
kapcan - - człowiek do niczego
kapcylinder - - kapelusz
kapeluch - - kapelusz
karaba - - kot
karmenadel - - kotlet
katulać - - toczyć coś okrągłego
kibelek - - garnuszek (niem.)
kidać - - rzucać
kiel - - kapusta włoska (wł.)
kiepełe - - głowa (jid.)
kikać - - patrzeć
kimać - - spać
kindrus - - łobuziak, urwis (niem.)
kinol - - nos
kireja - - płaszcz
kirzyć - - pić
kitka - - kotek
klapać - - trzepać
klempa - - zła kobieta
kłapaczka - - usta
kławaki - - zęby
knajać - - jechać, biec, łazić
kociuba - - szufla, przyrząd do wygarniania węgla z pieca
kociurbaty - - małego wzrostu
kocmołuch - - brudas
kojdym - - odważny (jid.)
kolegówna - - koleżanka
kolędować - - wydziwiać
kołotuszka - - przyrząd do duszenia ziemniaków
kołtunić się - - żenić się
kopystka, kopyść - - drewniana łyżka
koromesło - - nosidło na wodę (ukr.)
kostorbaty - - o nierównej powierzchni
kostumacha - - wielka kość
krawczyni - - krawcowa
kręcić gitarę - - fantazjować
krys - - kapelusz lub inne nakrycie głowy (ros. [krysa:] - dach)
krzyżbanty - - krzyże
kucza - - mały ciemny pokój
kuczki - - żydowskie święto
kula - - noga
kumać - - rozumieć
kustumachi - - kości
kutać - - zwijać
kwargiel - - serek wiejski

L
leberka - - wątróbka (niem.)
lichtarnia - - latarnia
linewka - - cienka linka
litosierdzie - - miłosierdzie (cze.)
lola - - dziewczyna
luftować - - wietrzyć (niem.)

Ł
łaba - - łapa
łabaty - - niezgrabny
łabudać się - - krzątać się
łachować się - - wyśmiewać kogoś
łandyga - - wysoka dziewczyna
łepeta, łepetyna - - głowa
łukawy - - chciwy
łyska - - błyska
łyta - – człowiek bogaty

M
maćkać - - babrać się
maćko - - brzuch
magulać - - bić
magulanka - - bójka
makagigi - - słodycze (pers.)
makitra - - makutra (ukr.) lub głowa
makohon - - makutra (ukr.)
makówka - - głowa
małanka - - młoda dziewczyna
małpiszon - - małpa (także w przenośni)
mamcia - - miła starsza pani
manele - - drobiazgi (jid.)
mantel - - płaszcz
mantyłepa - - wstrętna małpa
masny - - tłusty (cze.)
maścić - - bić
mazak - - twarz
mazepa - - brzydka kobieta
mecyje - - specjał (jid.)
megać - - uciekać
mentykaptus - - pomyleniec (łac.)
meszty - - półbuty damskie, kapcie (ros.)
miglanc - - spryciarz
mikrus - - malec
miszkulancja - - mieszanina
miszunk - - bójka (niem.)
mogiłki - - cmentarz
moniak - - drobny pieniądz, moneta
mordownia - - knajpa
motorowy - - motorniczy
mudio - - mruk
mulik - - murarz
murga - - cham
murmyło - - ponurak
mykiecić - - mylić
myszygine, myszigene - - wariat (jid.)
mytka - - szmata, plotkara (jid.)

N
na blank - - bez płaszcza
na chal pal - - w pośpiechu
na links - - na gapę (niem. Links - lewo)
nachapać - - nagromadzić
nadać się - - przydać się
najsampierw - - najsamprzód
nakaslik, nakastlik - - szafka nocna
naobkoło - - na około
narandza - - pomarancza
niezdały - - do niczego
niuńka - - bezradny
nykać - - szukać

O
oberchabka - - łapówka
odfastrygować się - - odczepić się
odknajać się - - odczepić się
oględnoć - - obejrzeć

P
pacałycha - - zabawa
pacan - - głupiec (ros.)
pachniarz - - nos
pacię - - prosiak
paciuk - - świnia
packa - - uderzenie
pała - - głowa
pampuch - - pączek
panowla! - - zawołanie na kolegów, odpowiednik panowie!
papendekiel - - tektura
parkan - - kołnierzyk
paszcza - - usta
paszczękować - - dużo mówić
pedały - - nogi
pełechaty - - długowłosy
pełechy - - długie włosy
perekicki - - wywracanie koziołka (ukr.)
perekińczyk - - zdrajca(ukr.)
perepałki - - utarczki (ukr.)
pieszki - - pieszo
pikuleta - - buty
pinda - - niedorosła dziewczyna (hebr.)
pipczyć - - naciskać
pitolko - - mało poważny
pluskwa - - zwada
pod chajrem - - pod słowem honoru
podfruwajka - - podlotek
podlizajło - - lizus
pokiwany - - oszukany
poligutko - - powolutku
polikier - - policjant
pomieszkanie - - mieszkanie
potyrajko - - ten, którego się poniewiera
potyrcze - - pamietło
prażyć - - gotować
proch - - kurz
prynuka - - zachęta (ukr.)
przerastały - - przerośnięty
przyjaciółka - - agrafka
przyklajstrować - - przylepić
przylipka - - kromka chleba
przyszpilić - - przypiąć
przywabliwy - - atrakcyjny, przystojny
putnia - - wiadro
pyćkać - - źle pracować
pyłychi - - włosy
pypka - - smoczek

R
raderka - - gumka do wycierania (od nazwy firmy)
ragóżka - - wycieraczka
rajdać - - długo rozmawiać
rańsze - - wcześniej
rapaty - - szorstki
rączka - - pióro (ros. [ruchka] - pióro
recht - - racja (niem.)
rejwach - - rozgardiasz
rikcug - - odwrót (niem.)
rozduć - - rozdmuchać
rukzak - - plecak
rura - - piekarnik, piec, zob. bratrura
rychać - - kaszleć
rychtować - - przygotować (niem. Richtung - porządek, ułożenie, kierunek)
ryćkać - - kopać
ryło - - twarz
rymunda - - zła kobieta
rynka - - płaski lub niski garnek
rynwa - - rynna
rypać się - - tłuc się

S
sałamacha - - mieszanina
serdeczny - - potężny
setny - - duży
sicz - - sitwa, grupa
sinka - - niebieska farba
skałka - - drobne drewienko, drzazga
skikać - - skakać (ukr.)
skiła - - pies
skisły - - skwaśniały
słychać - - czuć zapachy
smarowóz - - brudas
smytrać - - kraść
sobaczyć - - wyzywać
specyfinder - - spryciarz
spuchlak - - grubas
stopka - - bezpiecznik
strachoput - - wystraszony
studzinina - - galareta z nóżek
sumer - - chleb
syromudry - - przemądrzały (ukr.)
szac - - piękny (jid.)
szałaputa - - bezmyślny
szantrapa - - niechlujna kobieta
szapoklak - - kapelusz (fr.)
szczeznąć - - zgubić się
szczypka - - drewno na rozpałki
szepetlawy - - sepleniący
szkira - - dziewczyna
szkut - - malec
szkwarki - - skwarki
szlaban - - ława do spania
szmondzia - - niechlujna kobieta
szmulać - - chodzić
szmulać - - chodzić, łazić
sznadaławy - - zabiedzony
szóstak - - 10 groszy
szpacirgang - - spacer
szpanegla - - pinezki
szpanegli - - pinezki
szpanować - - naciągać
szparować - - oszczędzać (niem. sparen)
szperka - - słonina
szpilać - - grać (niem. spielen)
szponder - - boczek
szportać - - grzebać
szprechać - - mówić (niem.)
szpicyfinder - - spryciarz (o dziecku)
szpurnąć - - rzucić
szpurt - - szybki bieg
szragi, szaragi - - wieszak
szrajbować - - pisać (niem. schreiben)
sztajfować - - krochmalić
sztajgować - - biegać (niem. Steigen)
sztajgować - - iść szybko (niem.)
sztajuwany - - krochmalony
sztangil, sztangiel - - rodzaj ciasta, zakąski
sztaniety - - spodnie (ukr.)
sztany - - spodnie (ros.)
sztraflik - - pasek, rzemień
szturkać - - trącać
szturpak - - niedorozwinięty
sztyblet, sztybulet - - półbut na gumkę
sztylać - - kuleć
sztymować - - zgadzać się
szuber - - zasuwa do komina
szwarc - - pasta do butów
szwendać się - - chodzić tu i tam
szwicować - - ciężko pracować
szwimki - - kąpielówki (niem. schwimmen)
szwydryga - - szewc
szypytlawy - - sepleniący

Ś
ścierka - - ladacznica
śledź - - krawat
ślipundyr - - niespostrzegawczy
śloza - - łezka
śmierdziuch - - smarkacz
świcić - - bić
świrk, świrek - - chory umysłowo
świrkować - - wariować

T
takoj - - jednak (ukr.)
tałapać się - - pluskać się
tamowaty - - małomówny
tarabanić się - - iść ciężko
tarko - - tarka
taskać - - nieść
tatko - - tato
telepać się - - trząść się
tłuk - - służąca
tłumić się - - tłuc się
troczek - - tasiemka
trymbulka - - szczypiorek
trymudka - - komoda
trymutka - - szafa trzydrzwiowa z lustrem
tryndać się - - przenosić się
tryngeld - - napiwek (niem. trinken - pić i geld - pieniądze))
tumanić - - okłamywać
turbować się - - martwić się
turgać, targać - - dźwigać
tycować - - żartować
tyrpać - - potrząsać

W
wander - - wędrówka
wańtuch - - brzuch
waserwaga - - poziomnica (niem.)
waserycia - - woda
wazonek - - doniczka
wciągle - - wciąż, ciągle
wcinać - - jeść
wensa - - wąsy
wereta - - płótno
winkiel, winkil - - narożnik, róg
wprzódy - - naprzód
wszystka - - zaszewka
wtrajać - - jeść dużo
w te i we wte - - tam i z powrotem
wtryniać komu co - - zmuszać kogoś do przyjęcia czegoś
wyginiasty - - zgrabny
wyrywać - - uciekać

Z
za drągiem - - za rogatką, szlabanem
za frajer - - za darmo
za pod kolki - - pod rękę
za pod paszki - - pod pachę
zabezdurno - - za darmo (ros.)
zabudźko - - zapominalski
zachamanić - - ukraść
zadekować - - skryć się
zagudzać - - zaplątać
zahałom - - razem (ukr.)
zahumenie - - przedmieście
zaiwaniać - - kraść
zakim - - za nim
zakryszka - - włoszczyzna
zalewajko - - kłamczuch
zamalować - - uderzyć
zaprażka - - zasmażka
zapychać - - iść, jechać
zarękawek - - mufka
zaszpilić - - zapiąć
zaszportnąć - - potknąć
zawałoka - - przybłęda
zawdy - - zawsze (staropol.)
zaziapać - - zarzucić urok
zdybać kogo - - znaleźć
zdybać się - - spotkać się
zelepuchy - - niedojrzałe owoce
zerkało - - lustro (ukr.)
zicher - - na pewno (niem.)
ziorać - - patrzeć
zirkowaty - - zezowaty
znać - - widzieć
zolić - - bić
zwurdzić się - - skwaśnieć

[Aaron]

Boskie.

[Stanislavus]

Świetne.

[daniochas]

Trochę podobny do mojej gwary wileńskiej

[vonCetnarovich]

Super.

[Daniel Wiński]

Brawo Emilu, na taki oryginalny pomysł jeszcze nikt nie wpadł