Rzeczpospolita Sclavińska

[Wieniawa]

Rzeczypospolitej Granice...

marzec 1936

odcinek 3

Latet anguis in herba
(wąż ukrywa się w trawie)

Warszawa, 7 marca, gmach Ministerstwa Spraw Zagranicznych;

Fragment rozmowy min. spr. zagr. Becka z ambasadorem Polski w Berlinie, Józefem Lipskim

Lipski: (…)z mojego raportu jednoznacznie wynika, Panie Ministrze, że Niemcy kierują swoje pretensje na Zachód. Oddziały niemieckie przekroczyły Ren i wkroczyły do strefy zdemilitaryzowanej. Ludność zamieszkująca te tereny domaga się też włączenia Luksemburga do Rzeszy. Nastroje ulicy triumfują w wielu miastach Saarlandu, kraju sąsiadującego z Nadrenią. Robi się „kocioł”, który może lecz niestety nie musi skutkować doraźnymi działaniami militarnymi ze strony Francji. Ale jeden warunek: musi opuścić bezpieczną Linię Maginota.

Beck: Niemcy złamali jedno z praw będących zapisanych w Traktacie Wersalskim, mówiące o demilitaryzacji tego obszaru. W jaki sposób teraz Francuzi będą mogli zacząć prewencyjne działania wobec ludności niemieckiej Zagłębia Ruhry, skoro są już tam oddziały Reichswehry. Jedno jest pewne: kluczowe będzie tutaj stanowisko Wielkiej Brytanii bo bez jej poparcia, Francja się raczej nie wychyli.

Lipski: Z tego co mi wiadomo, Francuzi i Anglicy przygotowują noty protestacyjne w związku z naruszeniem Traktatu Wersalskiego przez Hitlera.

Beck: Tylko, to przecież odwlekanie konfliktu, czy nie widzą tego, że na ich „oczach” ukrywa się zagrożenie, będąc na ich miejscu skoncentrowałbym swoje siły w trybie pilnej mobilizacji żołnierzy w rejonach Alzacji i Lotaryngii. Ale czy Francuzi zdobędą się na ten krok?

Lipski: Sądząc z rozmowy z moimi kolegami w Berlinie, ambasadorami Francji i Wielkiej Brytanii, pojąłem, że ich armie nie są zdolne do wyegzekwowania „posłuszeństwa” Niemiec. Minęły lata 20-te, Panie Ministrze, kiedy wojska francuskie aż do 1923 r. „siedziały” w Zagłębiu Ruhry. Po drugie we Francji trwa kampania wyborcza i raczej żadna z partii nie będzie interweniować po stronie otwartego konfliktu.

Beck: Jeszcze dziś w tej sprawie wylatuje do Paryża i Londynu. Najlepiej jest się najpierw rozeznać niż samemu podejmować działania mogące przynieść więcej szkody niż pożytku (…)

Wojska niemieckie przekraczają most nad Renem i wkraczają do strefy zdemilitaryzowanej - 7.III.1936.

Paryż, Quai d’Orsay, siedziba MSZ, 7 marca.

Najważniejsze momenty wizyty polskiego min. spr. zagranicznych Józefa Becka u francuskiego min. spr. zagr. Pierre'a Etienne'a Flandin'a.

Flandin: (…) Wysłaliśmy ambasadzie niemieckiej w Paryżu naszą notę protestacyjną związana z naruszeniem postanowień pokoju wersalskiego mówiącego o demilitaryzacji obszaru nad Renem. Oczekujemy fachowej odpowiedzi od Niemców, dlatego pańska misja i starania mówiące w tej chwili o podjęcie bardziej zdecydowanych kroków czy nawet zawiązania sojuszu obronnego nie mogą trafić na podatny grunt. Proszę nas zrozumieć, my Francuzi ponieśliśmy wielkie straty ludzkie podczas Wielkiej Wojny i nie zamierzamy wysyłać naszych chłopców do Nadrenii by „wyrzucać” tych niemieckich żołnierzy.

Beck: Przypominam wam, że mamy od was gwarancje naszej niepodległości. Ja tylko przedstawiam oficjalne stanowisko naszego rządu mówiące o pomocy militarnej i co więcej o propozycji bezpośredniego zaangażowania się w konflikt w przypadku zdecydowanej akcji francuskiej przeciw obecności Reichswehry nad Renem.

Flandin: Skoro macie od nas gwarancje niepodległości, to w takim razie czego się obawiacie? Hitler byłby głupcem, gdyby zdecydował się z nami na wojnę, nie można wpadać w panikę, razem z Czechosłowacją wówczas stworzycie drugi front i „Bosze” wpadną jak zające w potrzask (…)

Londyn, Downing Street 10, siedziba premiera Wielkiej Brytanii, 7/8 marca.

Urywek rozmowy między premierem brytyjskim Stanley'em Baldwinem a Beckiem.

Baldwin: (…) Mr Beck, oczekuje Pan od nas, że wystosujemy coś więcej niż notę, że zbierzemy flotę i wpłyniemy nią do Renu aby zablokować Niemców przed połączeniem się z Niemcami. Po drugie sprawy odszkodowań wojennych o których Pan na początku wspomniał wraz z rozmaitymi planami odrestaurowania spłaty zostały dawno odroczone, a cześć w ogóle skasowano. Nie widzę więc konieczności aby wystąpić ponad poziom not protestacyjnych. Wszyscy wiemy, że traktat z Wersalu nie jest od dawna przestrzegany przez Niemców, ale robienie wideł z igły, doprawdy Mr. Beck, nie spodziewałem się tego po pańskiej osobie.

Beck: Panie Premierze, ale musi Pan przyznać, że wszelkie dalsze pretensje niemieckie mogą się skupiać już na terytoriach Francji bądź Austrii.

Baldwin: Nie dopuścimy do tego, by Niemcy połączyły się z Austrią, ma Pan na to moje słowo. Tym bardziej Francja może czuć się spokojnie, tylko głupiec atakuje grube bunkry Linii Maginota (…)

Remilitaryzacja Nadrenii a reakcja Francji i Wielkiej Brytanii.

Polska, Puszcza Białowieska, 14 marca.

Ze spotkania prezydenta Mościckiego i gen. Śmigłego-Rydza

Mościcki: (…)kategorycznie odmawiam, jakakolwiek akcja prewencyjna przeciw Niemcom nie przysporzy nam sojuszników, Europa oczekuje pokoju i wytchnienia po Wielkim Kryzysie. W żadnym wypadku nie ma Pan mojej akceptacji na przeprowadzenie takiej akcji wypadowej. Nie będziemy wystawiać na szwank naszej reputacji, ani prowokować Sowietów bo tam zdaje się nie mamy żadnych skoncentrowanych dywizji piechoty, racja?

Gen. Śmigły-Rydz: Mamy z nimi obowiązujący pakt o nieagresji, Panie Prezydencie, ale Niemców trzeba postraszyć, jak już nieraz bywało, wygraliśmy przecież z nimi wojnę gospodarczą w latach 20-tych, wprowadzając silną walutę. Powinni wiedzieć, że w razie agresji na Francję, my pośpieszymy jej z pomocą.

Mościcki: Proszę nie podejmować żadnych działań bez uzgodnienia ze mną. Proszę pamiętać, że to ja wg konstytucji kwietniowej z ubiegłego roku odpowiadam przed Bogiem i historią i to ja będę rozliczany z przewidywanych i nieprzewidywalnych skutków zawieruchy wojennej, która z całą pewnością może być długa, choc nie sądzę, żeby dorównała 4 latom Wielkiej Wojny (…)

Z raportu wywiadu dotyczącego stanu badań technologicznych najważniejszych sąsiadów Polski na dzień 16 marca br.

(…)…czechosłowackie siły wojskowe opierają się na 31 dywizjach piechoty i 2 dywizjach pancernych. Prawdopodobnie starają się zbudować parę dywizjonów myśliwskich, na co wskazują badania technologiczne „doktryny latającego cyrku” przez zespół badawczy Emila Janouski, poza tym podobnie jak my pracują nad podstawowymi narzędziami mechanicznymi. Wojsko skoncentrowane wyraźnie w prowincjach graniczących z Niemcami z racji bliskości położenia Pragi…(…)…siły litewskie składają się z 4 dywizji piechoty i wciąż są rozbudowywane, z racji niedoskonałego przemysłu, Litwini pracują prawdopodobnie nad nowym typem piechoty, określanym na wzór 1936. Szykują też prawdopodobnie lotnictwo i przymierzają się do stworzenia sojuszu z Łotwą i Estonią…(…)…Niemcy aktualnie posiadają siły mniejsze od naszych, bo oceniane tylko na 38 dywizji piechoty i 2 dywizje pancerne, ale mające znacznie bardziej od nas rozwinięte lotnictwo, które jest określane na 3 dywizjony: 1 myśliwski i 2 bombowe. Pracują nad powiększeniem marynarki, ale dane wywiadu są niejasne w tej kwestii, mamy sporo ubytków wiedzy od naszych agentów i możemy się tylko domyślać, że w zakładach Junkersa i Heinkla prowadzi się badania technologiczne nad stworzeniem nowego typu samolotu bojowego, a w Opel Werke nad poprawą jakości infrastruktury. Koncern I.G.Farben może prawdopodobnie pracować nad większą wydajnością przemysłową Niemiec, natomiast zespół Konrada Zuse nawet nad bronią rakietową choć bardziej prawdopodobne są działania nad zwiększeniem jakości kryptografii…(…)…Sowieci posiadają aż 112 dywizji piechoty, z tym że duża większość pamięta czasy wojny 1920 roku i jest bardzo już przestarzała, poza tym wywiad donosi o 2 dywizjach pancernych, 2 dywizjonach myśliwskich i 2 bombowych oraz o flocie liczącej łącznie 39 okrętów, głównie stacjonującej w Leningradzie. Ich teraźniejsze badania koncentrują się nad zwiększeniem wydolności przemysłu, szybkości badań, możliwości mobilizacyjnych wśród młodych roczników męskich, poprawą jakości infrastruktury i uwaga!, pracują nad szerzej nieznaną nam katedrą badań nad atomami…(…)

Raport o stanie czechosłowackich przygotowań militarnych i badaniach technologicznych


Raport o stanie litewskich przygotowań militarnych i badaniach technologicznych


Raport o stanie niemieckich przygotowań militarnych i badaniach technologicznych


Raport o stanie sowieckich przygotowań militarnych i badaniach technologicznych

Warszawa, siedziba Naczelnego Wodza, 27 marca, późne popołudnie, godz. 18.30.

Tajna rozmowa między Naczelnym Wodzem, gen. Śmigłym-Rydzem, a szefem sztabu, gen. Stachiewiczem.

Gen. Śmigły-Rydz: (...) otrzymał pan szyfrogram z Naczelnego Dowództwa?

Gen. Stachiewicz: Tak przed chwilą, dlaczego Panie Generale kierujemy nowo powstałą, 2 Dywizję Piechoty Legionów do armii „Kraków”?

Gen. Śmigły-Rydz: Takie są moje rozkazy, wydałem je jeszcze przed pańską nominacją, dlatego nie jest Pan do końca zorientowany w sytuacji dot. poszczególnych armii.

Gen. Stachiewicz: kolejną formującą się dywizją będzie 11 Karpacka Dywizja Piechoty, zatem mam pytanie do Pana Generała, gdzie będzie rozlokowana?

Gen. Śmigły-Rydz: To wymaga głębszych przemyśleń, proszę w największej tajemnicy przygotować plan przesunięcia armii „Pomorze”, „Poznań” i „Prusy” nad granicę z Czechosłowacją pod pretekstem karpackich manewrów, spodziewam się nasilenia akcentów antypolskich, a może nawet prowokacji na Śląsku Cieszyńskim w związku z sygnałami jakie otrzymujemy od naszych agentów w tym kraju.

Gen. Stachiewicz: Pan Generał sugeruje bym opracował plan odzyskania Zaolzia?

Gen. Śmigły-Rydz: Niewykluczone (…).

14 marca br. została wyposażona najnowocześniejsza obecnie polska dywizja piechoty wzoru 1936, dołączono ją do armii „Kraków” pod dowództwem gen. Bortnowskiego.

Charakterystyka najnowocześniejszej polskiej dywizji piechoty wg stanu na marzec br.

W tym samym dniu rozpoczęto formowanie nowej polskiej dywizji p.n. 11 Karpackiej, której miejsce stacjonowania po zakończeniu tego procesu nie zostało jeszcze określone i pozostaje w gestii Naczelnego Wodza.

Nowoformowana 11 Karpacka Dywizja Piechoty i rozbudowa lotniska w Łodzi.

Z raportu min. zbrojeń, Kwiatkowskiego

(…)…w wyniku dalszego wpływu Wielkiej Brytanii na naszą politykę wewnętrzną zmieniła się opcja idącą w stronę społeczeństwa otwartego o 1 pozycję. Podpisano umowę handlową z przebywającą w naszym kraju delegacją przemysłowców z Królestwa Arabii Saudyjskiej (zaoferowali 0,2 ropy naftowej w zamian za 0,1 stali i 0,1 energii elektr. – umowa z 5.III.). Przebywająca z rewizytą nasza delegacja w Tiranie podpisała 17.III. z Albańczykami umowę handlową, na mocy której dostarczą nam 0,7 gotówki w zamian za 3,0 zasobów ropy naftowej i 5,0 energii elektr…(…)

Wpływ Wielkiej Brytanii a skutki w przesunięciu suwaków polityki wewnętrznej II RP.

Sytuacja międzynarodowa w marcu 1936 r. – najważniejsze wydarzenia:

-Wojna włosko-etiopska; ofensywa sił włoskich na Addis Abebę, stolica Etiopii u kresu obrony, cesarz Hajle Sellasje szuka azylu politycznego w Wielkiej Brytanii.

-incydent w Xi’an w Chinach, umowa „Przywódca za pokój” – zwolnienie szefa nacjonalistów chińskich, Czang Kaj-szeka z niewoli u komunistów w zamian za podpisanie rozejmu; zakończenie konfliktu nacjonalistów z komunistami (15.III.).

-żałoba narodowa w Grecji – śmierć wielokrotnego premiera Eleftheriosa Venizelosa (19.III.).

-śmierć jednego z amerykańskich min., George’a H. Derna (22.III.).

[Guedes de Lima]

Jak zawsze klasa...