Rzeczpospolita Sclavińska

[Wieniawa]

Menora



Menorą (hebr. menorah – „świecznik”) nazywa się siedmioramienny świecznik rytualny używany przez Żydów. Ma bogato profilowany trzon, z którego odchodzą symetrycznie po trzy ramiona, ustawione w jednej płaszczyźnie. Zdobiony jest często motywami roślinnymi. Menorę wykonywano głównie ze złota lub srebra. Po raz pierwszy wzmiankę o tym świeczniku spotykamy w Księdze Wyjścia 25, 31-32:

„31. Zrobisz też świecznik ze szczerego złota. Z tej samej bryły wykujesz świecznik wraz z jego podstawą i jego trzonem; jego kielichy, pąki i kwiaty będą z jednej bryły.

32. Sześć ramion będzie wychodzić z jego boków; trzy ramiona świecznika z jednego jego boku i trzy ramiona świecznika z drugiego jego boku.”

stawić go w Miejscu Świętym w Namiocie Świadectwa. Ten świecznik miał być stale zapalony i symbolizował czujność i jedność Izraela, który zawsze kieruje się ku Bogu (ku górze) mimo różnorodności (7 ramion) i płonie gorliwością i miłością do Boga Izraela (płonące świece).

Gdy została wybudowana Świątynia w Jerozolimie, Menora została umieszczona w budynku świątynnym, a o zapalanie lamp mieli troszczyć się kapłani. Gdy w 587 roku p.n.e. Świątynia została zburzona, zniszczony został prawdopodobnie również świecznik, padł chyba łupem chciwych żołnierzy Nabuchodonozora. Nie wykluczono jednak, ze został przeniesiony do Babilonu jako łup wojenny i gdy w 533 roku p.n.e. król perski Cyrus pozwolił Judejczykom wrócić do Jerozolimy i wybudować na nowo Świątynię wraz ze zwróconymi naczyniami sakralnymi był również świecznik. Nie ma jednak o tym żadnej wzmianki w Biblii. Istnieje również, legenda, zgodnie z którą Menora wraz z Arką Przymierza została schowana w górach przez proroka Jeremiasza. Po pierwszej wojnie żydowskiej (lata 70-te I w. n. e.) zwycięski cesarz Tytus zabrał Menorę do Rzymu jako łup wojenny. Została ona przedstawiona na słynnym Łuku Tytusa niesiona przez żołnierzy rzymskich. Późniejsze losy Menory ze Świątyni Jerozolimskiej nie są znane.

W obecnych czasach Menora jest stałym motywem dekoracyjnym w sztuce żydowskiej, a także tradycyjnym atrybutem świąt.