Rzeczpospolita Sclavińska

[Wieniawa]

Kiddusz



Kiddusz (od hebr. kiddusz – „poświęcony”) – jest to wyraz, który oznacza dwie aczkolwiek różne, a jednak związane ze sobą rzeczywistości. Przede wszystkim kiddusz – to modlitwa, odmawiana nad kielichem wina w celu uświęcenia dnia siódmego (szawat), lub tez jakiegoś innego święta (przede wszystkim – święta Pesah). Po pewnym czasie tym wyrazem zaczęto nazywać również kielich, nad którym to błogosławieństwo było odmawiane. Wino świąteczne i sam kielich były więc poświęcone i były używane wyłącznie jako naczynia sakralne. Osoba, która błogosławiła wino (rabin w synagodze lub ojciec rodziny w swoim domu) wyciągała nad nim ręce i zaczynała modlitwę słowami:

„Błogosławiony jesteś IMIĘ, Boże nasz, Stwórco niebios i ziemi, który stworzyłeś ten owoc winnego krzewu”

Później następował dalszy ciąg modlitwy i każdy wypijał wino, które przestawało być zwykłym winem, tylko stawało się winem poświęconym, winem świątecznym, które symbolizowało w kulturze judaistycznej radość i wdzięczność Bogu.

Nie chodzi tu jednak jedynie o kielich, czy o jakieś inne naczynie, tylko o samą ideę „poświęcenia”, która odgrywa ważna rolę w religii judaizmu. Pojęcie „święty” (hebr. kadosz) oznaczało wszystko, co miało należeć do Pana, zarówno w pozytywnym jak i w negatywnym sensie. Wszystkie naczynia, używane w świątyni, wszystkie jej sprzęty, sami kapłani i lewici, którzy sprawowali obrzędy, ofiary i sam budynek świątyni i każda jego część była kadosz – „święta”. To, co jest święte należy do Boga, ma być używane wyłącznie do służenia Jemu samemu. Podobnie też bluźnierca, grzesznik, miasta kananejskie i ich mieszkańcy, których mieli Izraelici zgładzić przy wejściu do Ziemi Obiecanej były również kadosz. To wszystko należało do Pana i miało być zniszczone jak ofiara na ołtarzu.
Bóg Izraela panował w każdej części ludzkiej egzystencji, dlatego też powiedział do Izraela w Księdze Kapłańskiej 20, 26:

„Będziecie dla Mnie święci, bo Ja jestem święty, Ja Pan, i oddzieliłem was od innych narodów, abyście byli moimi.”

Cały Izrael jest więc święty, ale istnieją tez przedmioty, modlitwy i obrzędy, które w szczególny sposób przypominają tę prawdę. Jednym z nich jest kiddusz – piękna modlitwa i kielich z winem.