Rzeczpospolita Sclavińska

[zeus]

Znajdujący się obecnie w muzeum archeologicznym w Krakowie posąg Śwatowida od wielu dziesięcioleci wzbudza spore zainteresowanie, chodź by ze względu na fakt, iż jest jednym z nielicznych podobizn słowiańskiego boga, które zachowały się do czasów współczesnych. Jak sadzą specjaliści pozostawał on w ziemi w sąsiedztwie rzeki Zbrucz przez co najmniej 1000 lat. Prawdopodobnie po wprowadzeniu chrześcijaństwa na tamtych terenach celowo ukryto go w ziemi. Dopiero kiedy zmienił się nurt i ziemia została wypłukana posag Światowida po ponad dziesięciu wiekach zechciał znów ujawnić swoje oblicze. Wykonano go z kamienia wapiennego, który pochodził, według geologów ze Lwowa, z miejscowych formacji skalnych. W latach 80. XX wieku niedaleko Zbrucza na górze Bogit (Bohod) archeolodzy znaleźli krąg kultowy z wałem, otoczony ośmioma ogniskami. W środku kręgu odkryto miejsce po kamiennym posagu, dlatego wiec przypuszcza się, że właśnie stąd pochodzi słynna figura Śwatowida. Badacze odkryli ślady składania ofiar z X-XIII w., co również pasuje do wieku posagu ze Zbrucza.

Posag jest wysokim na 257 cm graniastosłupem, a jego podstawa posiada wymiary 29 cm na 30 cm. Z każdej ze stron pokryto go symbolicznymi płaskorzeźbami. Pierwotnie całość pomalowana była farbami, wśród których przeważała barwa czerwona. Ukraiński religioznawca Borys Rybakow jest zdania, że posąg jest słowiańskim odzwierciedleniem kosmosu. Figura Światowida składa się z trzech wyraźnie zaznaczonych sfer. Każda ze sfer oddzielona jest od siebie płaskimi listwami. W ten sposób ukazana jest idea troistości świata.




Pierwsza ze sfer znajdująca się na górze przedstawia niebiosa z bóstwami. Tu znajdują się cztery postacie odziane w długą szatę przepasana pasem. Charakterystyczny jest układ rak. Ręce przylegają do ciała. Prawe przedramię jest zgięte w łokciu i ukośnie wznosi się ku górze, oparte na piersi, natomiast lewe, opuszczone jest ku dołowi, przylega do brzucha. Trzy z tych postaci z boskiego świata górnego zaopatrzono w określony atrybut. Postać z pierścieniem przedstawia prawdopodobnie Ładę. Figura trzymająca róg może być boginią obfitości i płodności utożsamianą z Mokoszą (zwana przez niektórych Perperuna). Trzecia postać z mieczem i koniem, to zapewne sam Perun. Natomiast czwarta figura pozbawiona atrybutów, ale jest to raczej bóstwo męskie. Można przypuszczać, że jest to Dadźbóg. Mamy wiec doczynienia z równowaga bóstw męskich i żeńskich.
Głowy wszystkich czterech bóstw przykrywa wspólny kapelusz. Dzięki temu łącza się one w jedna całość. Wydaje się że Światowid ze Zbrucza to jednocześnie Bóg i model kosmosu. Cztery strony słupa to przede wszystkim symboliczny znak wszechświata. Cztery twarze wyrażają idee, że Bóg ogarnia swym spojrzeniem cały świat. Są też znakiem panowania nad czteroma stronami świata.
Sfera środkowa posagu to sfera fizyczna naszej rzeczywistości, ziemski świat człowieka. W pasie środkowym umieszczono cztery postacie. Prawdopodobnie dwie kobiety i dwóch mężczyzn. Ich układ rąk sprawia wrażenie, jakby tworzyli korowód taneczny. Obok głowy jednej z tańczących kobiet znajduje się mała figurka. Jest to prawdopodobnie wyobrażenie małego dziecka, nawiązujące być może do płodności i odradzania się.
Dolna sfera związana jest z księżycem. Tu znajdują się trzy klęczące postacie męskie z rękoma wyciągniętymi ku górze. Podtrzymują one górne pietra. Sferę te wiąże się ze światem podziemi. Wydaje się, ze na dole słupa mamy doczynienia raczej z trzema rożnymi obliczami Welesa niż z rożnymi bóstwami. Jedna ze stron posagu w strefie dolnej pozbawiona jest rysunku. W czasie badań z wykorzystaniem podczerwieni ujawniono jednak, iż znajdował się tutaj rysunek małego koła ze szprychami. Niektórzy uważają, że jest to symbol solarny. Niewykluczone, że koło to było nie tylko symbolem, ale tez mogło być pomocne do obliczeń astronomicznych.
Według niektórych hipotez Światowid to także model hierarchii społecznej, warstwa górna to rejon władzy a dolna to niziny społeczne, dzięki którym utrzymują się dwie pozostałe warstwy.
Wspomniany wcześniej badacz Borys Rybakow uważa, że falliczny kształt posagu symbolizuje idee płodności, na która ukraiński badacz stosuje określenie Roda.
Patrząc na posag Światowida ze Zbrucza uświadamiamy sobie, że jesteśmy cząstką przyrody i podlegamy jej cyklom. Jesteśmy też częścią społeczeństwa, wspólnotą, na rzecz której powinniśmy pracować oraz której praw powinniśmy przestrzegać.

http://swiatowid.end.pl

[AdeX]

Uczyliśmy się o tym na sztuce, przeraża mnie to.

[zeus]

A co takiego przerazajacego jest w tym?

[Mustafa Owski]

Dla mnie nic. Mnie sie podoba.