Llei Orgànica d'Estatut d'Autonomia de València
Ley Orgánica de Estatuto de Autonomía de Valencia
Ustawa Organiczna Statut Autonomii Walencji
PREAMBUŁA
Niniejszy statut jest manifestacją woli ludu Walencji do uzyskania autonomii
w zgodzie z Narodowym Prawem Konstytucyjnym Królestwa Skarlandu.
Tytuł I
Wspólnota Walencji
Artykuł 1
1.Walencjanie, historycznie zorganizowani w Królestwo Walencji stanowią wspólnotę autonomiczną prawa lokalnego
jako wyraz ich odrębności i prawa do samorządu w jedności z narodem skarlandzkim.
2.Walencja jest regionem demokratycznym zgodnie z Narodowym Prawem Konstytucyjnym Królestwa Skarlandu.
3.Walencja dzięki umacnianiu demokracji zapewnia udział wszystkich obywateli w wykonywaniu swoich celów.
4.Dopuszcza się trzy oficjalne warianty nazwy Walencji:
a)Wspólnota Walencji/Kraj Walencji/Wspólnota Walencka,
b)País de Valencia/País de València,
c)Comunidad de Valencia/Comunitat de València/Comunitat Valenciana.
Artykuł 2
Walencja obejmuje terytorium municypiów zintegrowanych w prowincje: Distrito Capital (Área Metropolitana de València), Tarragona, Guadalajara, Huesca, Ciudad Juárez, Zaragoza, Castellón de la Palma, Mataró, Alicante, Acri, Gijón, Islas Baleares.
Artykuł 3
1.Statut obejmuje wszystkich obywateli skarlandzkich zamieszkałych w jakim kolwiek municypium wchodzącym w skład Walencji i zapewnia im równe traktowane.
2.Walencjanie mają prawo korzystać z języka katalońskiego, jednak na co dzień obowiązkiem ich jest znać i rozumieć język polski.
3.Cudzoziemcy korzystają z praw i obowiązków nałożonych na nich przez Narodowe Prawo Konstytucyjne Królestwa Skarlandu.
Artykuł 4
1.Flaga Walencji to standardowa Senyera - cztery czerwone poziome pasy na żółtym tle.
2.Kortezy Walencji w drodze uchwały mogą ustanowić dodatkowe symbole.
3.Municypia w drodze uchwały mogą ustanowić symbole własne.
Artykuł 5
1.Siedzibą władz autonomicznych jest Palacio del Generalidad de Valencia w mieście València.
2.Generaliat może odbywać posiedzenia w jednym z municypiów na wniosek Alkada.
Tytuł II
Prawa Walencjan
Artykuł 6
1.Walencjanie jako obywatele skarlandzcy i estellanie są posiadaczami praw, obowiązków i wolności zagwarantowanych w Narodowym Prawie Konstytucyjnym.
2.Władze Walencji są zobowiązane do ochrony gwarantowanych praw i wolności obywatelskich a także związanych z nimi obowiązków.
Artykuł 7
1.Władze Walencji zapewniają opiekę socjalną wszystkich obywateli skarlandzkich zamieszkałych na terenie municypiów Wspólnoty Walencji.
2.Formę sprawowania opieki socjalnej określi odrębna ustawa lokalna Kortez Walencji.
Artykuł 8
1.Generalitat gwarantuje prawo dostępu do odpowiednich warunków mieszkaniowych obywateli Walencji.
2.Przez zapewnienie warunków mieszkaniowych rozumie się nadanie działki mieszkalnej na terenie municypium będącego częścią Wspólnoty Walencji.
Tytuł III
Generaliat
Artykuł 9
1.Wszystkie instytucje samorządu Wspólnoty Walencji są Generaliatem (Generalitat/Generalidad).
2.Częścią Generaliatu są również: Generaliat Wspólnoty Walencji (rząd), Kortezy Walencji (parlament), Prezydent i Sądy.
Rozdział I
Kortezy Walencji i Sądy Walencji
Artykuł 10
1.Władza ustawodawcza spoczywa w rękach Kortez Walencji, reprezentujące ogół obywateli Walencji. Kortezy Walencji są nietykalne i autonomiczne.
2.Siedzibą Kortez Walencji jest Palacio de los Borja w Walencji.
Artykuł 11
Funkcje Kortez Walencji:
a)zatwierdzanie budżetu Generaliatu,
b)kontrola działań Rad municypiów,
c)wyboru Przewodniczącego Generaliatu,
d)kontrola działań Generaliatu i innych instytucji autonomicznych,
e)zwrócić się z prośbą do rządu narodowego o przyjęcie projektu ustawy,
f)zaskarżyć działania Rządu Narodowego, Kortez Generalnych, Generaliatu do Trybunału Konstytucyjnego,
g)zatwierdzanie lub odrzucanie propozycji Rad municypiów, konwencji i porozumień z państwem lub innymi wspólnotami autonomicznymi,
h)powołanie Przewodniczącego Generaliatu,
i)innych obowiązków przydzielonych przez przepisy prawa lub niniejszy Statut Autonomii.
Artykuł 12
1.Kortezy Walencji składają się z minimum 2 a maksymalnie 5 Deputowanych wybieranych w powszechnych, wolnych, równych i tajnych wyborach w formie określonej przez Prawo Wyborcze Walencji.
2.Sposób w jaki Deputowany zostaje zaprzysiężony zostanie określony przez Prawo Wyborcze Walencji.
3.Deputowany Kortez Walencji nie może być zatrzymany ani pociągnięty do odpowiedzialności za czyny przestępcze na terytorium Walencji, chyba że zostanie przyłapany na popełnieniu przestępstwa na gorącym uczynku.
4.Kadencja Kortezów Walencji trwa 4 miesiące.
Rozdział II
Prezydent Walencji
Artykuł 13
1.Ustanawia się Norberta I de Catalan dożywotnim Prezydentem Kraju Walenckiego.
2.Prezydent może dobrowolnie ustąpić z urzędu lub zostać odwołanym przez Kortezy Walencji w przypadkach określonych w Artykule 15.
Artykuł 14
Prezydent:
a)zatwierdza lub odrzuca uchwały Kortez i Generaliatu,
b)powołuje Wiceprezydenta Walencji,
c)sprawuje pieczę nad Akademią Walencką,
d)jest najwyższym dowódcą oddziałów paramilitarnych Wspólnoty Walencji,
e)powołuje i odwołuje ministrów generaliatu na wniosek Przewodniczącego Generaliatu,
f)przysługuje mu prawo łaski odnoszące się tylko do obywateli walenckich,
g)powołuje sędziów Sądu Najwyższego Wspólnoty Walencji,
h)wprowadza stan wyjątkowy lub klęski żywiołowej na terenie Walencji za zgodą Generaliatu Walencji,
i)powołuje sędziów i urzędników Sądu Najwyższego Walencji.
Artykuł 15
1.Kortezy Walencji mogą odwołać Prezydenta Wspólnoty tylko wtedy gdy:
a)działania Prezydenta zmierzają do rozwiązania Walencji,
b)działania prezydenta zmierzają do ograniczenia autonomii Walencji,
c)Walencja zagrożona jest secesją prowincji do innych wspólnot z winy prezydenta (wymagane prawomocne orzeczenie Sądu Najwyższego Wspólnoty Walencji),
d)prezydent jest nieaktywny przez okres 30 dni (brak powiadomienia o dłuższej nieobecności, brak powołanego Wiceprezydenta).
2.Zasady wyboru Prezydenta a także Wiceprezydenta określi Prawo Wyborcze Walencji.
Rozdział III
Wymiar Sprawiedliwości
Artykuł 16
1.Sąd Najwyższy Walencji jest sądek, którego jurysdykcja kończy się na Walencji.
2.Sąd Najwyższy Walencji orzeka zgodnie z prawodawstwem centralnym Królestwa Skarlandu, bez uszczerbku dla kompetencji Sądu Najwyższego Królestwa Skarlandu.
3.Wyroki Sądu Najwyższego Walencji mogą być zaskarżone do Sądu Najwyższego Królestwa Skarlandu.
4.Powołuje się Radę Sprawiedliwości Walencji nadzorującą pracę autonomicznych jednostek wymiaru sprawiedliwości zgodnie z Ustawą Organiczną o Wymiarze Sprawiedliwości. W skład Rady wchodzi Prezydent Walencji, Przewodniczący Generaliatu, Przewodniczący Kortez Walencji, Sędziowie Sądu Najwyższego Walencji.
Artykuł 17
1.Prezes Sądu Najwyższego Walencji jest powoływany przez Króla Skarlandu na wniosek Prezydenta Walencji.
2.Sędziów i urzędników Sądu Najwyższego Walencji powołuje Prezydent Walencji.
Tytuł IV
Kompetencje
Artykuł 18
1.Generaliat ma wyłączne kompetencje w sprawach:
a)organizacji instytucji samorządu na podstawie niniejszego statutu,
b)zachowanie, rozwój i modyfikacja prawa lokalnego Walencji,
c)zasad postępowania administracyjnego wynikających ze specyfiki prawa lokalnego lub specyfiki organizacji Generaliatu,
d)kultury,
e)dziedzictwa historycznego, artystycznego, monumentalnego i naukowego pomimo tego co stanowi Narodowe Prawo Konstytucyjne Królestwa Skarlandu,
f)archiwa, biblioteki, muzea i inne instytucje depozytowe nie będące własnością państwa,
g)samorząd lokalny,
h)planowanie i rozwój miast i mieszkalnictwa,
i)autostrady, i inne drogi, drogi kolejowe i niektóre porty morskie i lotnicze,
j)usługi społeczne,
k)promocja regionu w kraju i po za jego granicami,
l)kasyna, zakłady sportowe działające na terytorium Walencji,
m)statystyka Walencji,
n)wymiar sprawiedliwości bez uszczerbku dla państwa.
2.Generaliat ma wyłączną jurysdykcję w powyższych sprawach i państwo nie może ich odebrać.
3.Generaliat ma także wyłączne kompetencje z zastrzeżeniem przepisów Narodowego Prawa Konstytucyjnego Królestwa Skarlandu do:
a)zwiększenia zapomóg socjalnych,
b)edukacji,
c)organizacji zatrudnienia,
d)obrony cywilnej.
Tytuł V
Relacje z państwem i innymi wspólnotami autonomicznymi
Artykuł 19
1.Generaliat po przez Prezydenta Walencji zawiera i zatwierdza do realizacji umowy o współpracy z innymi wspólnotami autonomicznymi. Takie umowy muszą być zatwierdzone przez Kortezy Walencji i wchodzą w życie po upływie dziesięciu dni od dnia zatwierdzenia przez Kortezy Walencji.
2.Relacje Walencji z państwem i innymi wspólnotami autonomicznymi będą oparte na lojalności instytucjonalnej i solidarności.
3.Administracja publiczna Walencji jest regulowana w swoich działaniach i relacjach z instytucjami państwowymi i lokalnymi władzami na zasadach lojalności, koordynacji, współpracy i współdziałania.
4.Generaliat może współpracować z Rządem Skarlandu w zakresie polityki imigracyjnej.
Tytuł VI
Akcje Międzynarodowe
Artykuł 20
1.Generaliat Walencji po przez Prezydenta Walencji może uczestniczyć w działaniach zewnętrznych państwa tak długo jak dotyczy to kompetencji władz autonomicznych Walencji, oraz w działaniach nie będących w kompetencjach władz autonomicznych ale pośrednio lub bezpośrednio mogących na nie wpływać. Wobec tego władze autonomiczne mogą:
a)nakłaniać Rząd Skarlandu do zawarcia umów lub porozumień w szczególności z innymi państwami,
b)udział w reprezentacji państwowej na rzecz organizacji międzynarodowej,
c)być informowane przez Rząd Skarlandu o rozwoju traktatów i umów, pod warunkiem, że dotyczą one jej kompetencji lub dotyczą Walencji,
d)negocjować z Rządem Skarlandu kwestie obowiązywania konwencji, uchwał i decyzji organizacji międzynarodowych których Skarland jest stroną na terytorium Walencji,
2.Władze Walencji powinny wspierać pokój, solidarność, tolerancje, poszanowanie praw człowieka i współpracę na rzecz rozwoju. Aby osiągnąć ten cel, programy i umowy współpracy z partnerami społecznymi i instytucjami publicznymi i prywatnymi zapewnią efektywność i skuteczność tej polityki w Walencji i za granicą.
3.Generaliat za zgodą Kortez Walencji może udzielać pomocy regionom niewchodzącym w skład Królestwa Skarlandu w zakresie ustanowionym przez władze regionów, a także zgodnie z Narodowym Prawem Konstytucyjnym Królestwa Skarlandu i skarlandzką racją stanu.
4.Generaliat w ramach swych kompetencji nie może nawiązać umowy o współpracy i innych umów międzynarodowych z innymi państwami.
Tytuł VII
Administracja Lokalna
Artykuł 21
1.Władze lokalne mogą w ramach swojej autonomii gwarantowanej przez Narodowe Prawo Konstytucyjne Królestwa Skarlandu i Statut zarządzać własnymi sprawami.
2.Samorząd lokalny we Wspólnocie Walencji podlega zasadom koordynacji, współpracy i współdziałania.
3.Prawodawstwo Kortez Walencji zachęca do tworzenia rozwiązań partnerskich pomiędzy organami administracji publicznej w celu poprawy zarządzania Wspólnotą Walencji.
Artykuł 22
1.Gminy (Municipios) są regulowane przez Alkadów (Burmistrzów) i jeśli zostaną powołane Rady Miejskie (Ayuntamiento/Ayuntamient), Alkadów wybiera się w wyborach powszechnych równych i tajnych, jeżeli niema możliwości organizacji wyborów to Alkada powołuje Minister właściwy do spraw wewnętrznych Wspólnoty Walencji.
2.Kortezy Walencji promują autonomię lokalną gmin przez co mogą otrzymać one dodatkowe uprawnienia, dzięki którym istnieje możliwość efektywniejszej współpracy pomiędzy gminami a Generaliatem a władzami centralnymi państwa. Gmina może otrzymać tylko tyle kompetencji ile będzie w stanie efektywnie realizować, gmina, która nie może efektywnie realizować powierzonych jej obowiązków wynikających z przyznanych kompetencji przekazuje te kompetencje Generaliatowi.
3.W celu zwiększenia autonomii lokalnej na zasadzie współpracy Generaliat powołuje Fundusz Współpracy Gmin Walencji (Fondo de Cooperación Municipal de la Comunitat Valenciana), którego celem jest finansowanie działań bieżących gmin.
Artykuł 23
1.Prowincja, w której skład wchodzi więcej niż jedna gmina jest dzielona na Komarki (Comarca), przy czym ośrodek zarządu prowincji mieści się w stolicy prowincji i funkcję tą sprawuje alkad i/lub rada miejska.
2.Komarkami zarządza alkad i/lub rada miejska największego miasta komarki.
3.Niedozwolone jest powołanie odrębnych władz dla prowincji i komarki w myśl zasady rozwijania wyłącznie obszarów miejskich.
4.Podziałowi na komarki nie podlega Strefa Metropolitalna Walencji (Área Metropolitana de València).
5.Ustawa Kortez Walencji określi dokładniej zasady funkcjonowania stref metropolitalnych (aglomeracji).
Tytuł VIII
Finanse
Artykuł 24
1.Finansowanie Generaliatu odbywa się na zasadach autonomii, samowystarczalności i solidarności.
2.W celu zapewnienia niezależności finansowej Wspólnoty Walencji, Generaliat ma prawo do nałożenia dodatkowych podatków na mieszkańców i podmioty gospodarcze (prywatne i państwowe),
3.Walencja korzystając z prawa do udziału w dochodach państwa ustanawia swój udział w wysokości 80% kwoty zebranych podatków z terytorium Wspólnoty Walencji.
4.Ustanawia się płacę minimalną w wysokości 3900Pts.
5.Wspólnota Walencji zobowiązuje się do wspierania wysiłku zbrojeniowego państwa, a także finansowania działań Rządu Skarlandu gdy zostanie to uznane za stosowne.
6.Finansowanie Rządu Skarlandu z budżetu Generaliatu nie może wynieść więcej niż 40% ogólnego stanu budżetu w przyjętym przez Generaliat okresie.
7.Generaliat Walencji może udzielać pożyczek Rządowi Skarlandu, innym wspólnotom autonomicznym oraz zagranicznym jednostkom samorządu terytorialnego zgodnie z Tytułem V i Tytułem VI niniejszego Statutu.
Tytuł IX
Reforma Statutu
Artykuł 25
1.Reforma Statutu może odbyć się najwcześniej w rok po zatwierdzeniu niniejszego Statutu.
2.Reforma musi odbyć się za zgodą Generaliatu i być zatwierdzona przez Kortezy Walencji, obywateli w referendum, a następnie zatwierdzona przez Kortezy Generalne Królestwa Skarlandu.
