Llei Orgànica 5/2014, de XX de juny, de Reforma de Llei Orgànica 1/2013, de 9 de desembre, d'Estatut d'Autonomia del País de València
Ley Orgánica 5/2014, de XX de junio, de Reforma de Ley Orgánica 1/2013, de 9 de diciembre, de Estatuto de Autonomía del País de Valencia
Ustawa Organiczna 5/2014 z XX czerwca, o reformie Ustawy Organicznej 1/2013 z 9 grudnia, Statut Autonomiczny Kraju Walencji
ELEONORA I
REINA D'SCARLANYA
A tots els qui vegeu i entengueu.
Sapigueu: Que les Corts Generals han aprovat
do i jo la sanciono la Llei orgànica següent.
ELEONORA I,
REINA DE SCARLAÑA
A todos los que la presente vieren y entendieren.
Sabed: Que las Cortes Generales han aproba
do y Yo vengo en sancionar la siguiente ley orgánica.
ELEONORA I,
KRÓLOWA SKARLANDU
Do wszystkich, którzy niniejsze ujrzą i zrozumieją;
Wiedzcie, że Kortezy Generalne aprobowały
i Ja niniejszym zatwierdzam następującą ustawę organiczną.
PREÀMBUL | PREÁMBULO | PREAMBUŁA
Wynikła z demonstracji woli autonomicznej ludu w prowincjach: Acri, Alicante, Andora, Castellón, Gijón, Guadalajara, Huesca, Islas Baleares, Juárez, Mataró, Tarragona, Valencia i Zaragoza do samostanowienia o swym regionie powołują wspólnotę autonomiczną Kraj Walencji.
My Walencjanie spadkobiercy tradycji historycznego Królestwa Walencji mając na uwadze własną odrębność narodową ustanawiamy niniejszy statut jako podstawę do funkcjonowania naszej wspólnoty autonomicznej oraz jej władz.
Título I País de València | País de Valencia | Kraj Walencji
Artículo primero | Artykuł 1
1.Naród Walencki, historycznie zorganizowani w Królestwo Walencji stanowi wspólnotę autonomiczną prawa lokalnego
jako wyraz swojej odrębności i prawa do samorządu w jedności z narodem skarlandzkim.
2.Kraj Walencji jest wyrazem demokratycznej woli i prawa do samorządu Narodu Walenckiego i niniejszego Statutu, który jest jego podstawowym prawem instytucjonalnym.
3.Walencja dzięki umacnianiu demokracji zapewnia udział wszystkich obywateli w wykonywaniu swoich celów.
4.Oficjalną nazwą regionu:
a)w języku hiszpańskim jest: País de Valencia,
b)w języku katalońskim jest: País de València,
c)w języku polskim jest: Kraj Walencji
Artículo segundo | Artykuł 2
Walencja obejmuje terytorium municypiów zintegrowanych w prowincje: Distrito Capital (Área Metropolitana de València), Tarragona, Guadalajara, Huesca, Juárez, Zaragoza, Castellón, Mataró, Alicante, Acri, Andora, Gijón, Islas Baleares.
Artículo tercero | Artykuł 3
1.Statut obejmuje wszystkich obywateli skarlandzkich zamieszkałych w jakim kolwiek municypium wchodzącym w skład Walencji i zapewnia im równe traktowane.
2.Walencjanie mają prawo korzystać z języka katalońskiego, jednak na co dzień obowiązkiem ich jest znać i rozumieć język polski.
3.Cudzoziemcy korzystają z praw i obowiązków nałożonych na nich przez Narodowe Prawo Konstytucyjne Królestwa Skarlandu.
Artículo cuarto | Artykuł 4
1.Flaga Walencji to standardowa Senyera - cztery czerwone poziome pasy na żółtym tle.
2.Kortezy Walencji w drodze uchwały mogą ustanowić dodatkowe symbole.
3.Municypia w drodze uchwały mogą ustanowić symbole własne.
Artículo quinto | Artykuł 5
1.Siedzibą władz autonomicznych jest Palacio del Generalidad de Valencia w mieście València.
2.Generaliat może odbywać posiedzenia w jednym z municypiów na wniosek Alkada.
Título II Dels Drets dels Valencians i Valencianes | De los Derechos de los Valencianos y Valencianas | Prawa Walencjan
Artículo sexto | Artykuł 6
1.Walencjanie jako obywatele skarlandzcy są posiadaczami praw, obowiązków i wolności zagwarantowanych w Narodowym Prawie Konstytucyjnym.
2.Władze Walencji są zobowiązane do ochrony gwarantowanych praw i wolności obywatelskich a także związanych z nimi obowiązków.
Artículo séptimo | Artykuł 7
1.Władze Walencji zapewniają opiekę socjalną wszystkich obywateli skarlandzkich zamieszkałych na terenie municypiów Kraju Walencji.
2.Formę sprawowania opieki socjalnej określi odrębna ustawa lokalna Kortez Walencji.
Artículo Octavo | Artykuł 8
1.Generalitat gwarantuje prawo dostępu do odpowiednich warunków mieszkaniowych obywateli Walencji.
2.Przez zapewnienie warunków mieszkaniowych rozumie się nadanie działki mieszkalnej na terenie municypium będącego częścią Wspólnoty Walencji.
Título III La Generalitat | La Generalidad | Generaliat
Artículo Noveno | Artykuł 9
1.Wszystkie instytucje samorządu Kraju Walencji są Generaliatem (Generalitat/Generalidad).
2.Częścią Generaliatu są również: Rada Kraju Walencji (rząd), Kortezy Walencji (parlament), Prezydent i Sądy.
3.Instytucje podległe Generaliatowi jak Akademia Kultury Walencji, Urząd Kontroli są również częścią Generaliatu.
Capítulo I Les Corts/Cortes Valencianes | Cortes Valencianas | Kortezy Walencji
Artículo Décimo | Artykuł 10
1.Władza ustawodawcza spoczywa w rękach Kortez Walencji, reprezentujące ogół obywateli Walencji. Kortezy Walencji są nietykalne i autonomiczne.
2.Siedzibą Kortez Walencji jest Palacio de los Borja w Walencji.
Artículo Undécimo | Artykuł 11
Funkcje Kortez Walencji:
a)zatwierdzanie budżetu Generaliatu,
b)kontrola działań Rady Kraju Walencji,
c)wyboru Przewodniczącego Generaliatu,
d)kontrola działań municypiów,
e)zwrócić się z prośbą do rządu narodowego o przyjęcie projektu ustawy,
f)zaskarżyć działania Rządu Narodowego, Kortez Generalnych, Generaliatu do Sądu Najwyższego Królestwa Skarlandu,
g)zatwierdzanie lub odrzucanie propozycji Rad municypiów, konwencji i porozumień z państwem lub innymi wspólnotami autonomicznymi,
h)powołanie Przewodniczącego Generaliatu,
i)innych obowiązków przydzielonych przez przepisy prawa lub niniejszy Statut Autonomii.
Artículo Duodécimo | Artykuł 12
1.Kortezy Walencji składają się z minimum 2 a maksymalnie 5 Deputowanych wybieranych w powszechnych, wolnych, równych i tajnych wyborach w formie określonej przez Prawo Wyborcze Walencji.
2.Sposób w jaki Deputowany zostaje zaprzysiężony zostanie określony przez Prawo Wyborcze Walencji.
3.Deputowany Kortez Walencji nie może być zatrzymany ani pociągnięty do odpowiedzialności za czyny przestępcze na terytorium Walencji, chyba że zostanie przyłapany na popełnieniu przestępstwa na gorącym uczynku.
4.Kadencja Kortezów Walencji trwa 4 miesiące.
Capítulo II El president de la Generalitat | El Presidente de La Generalidad | Prezydent Walencji
Artículo Décimotercio | Artykuł 13
1.Ustanawia się Norberta I de Catalan dożywotnim Prezydentem Kraju Walencji.
2.Prezydent może dobrowolnie ustąpić z urzędu lub zostać odwołanym przez Kortezy Walencji w przypadkach określonych w Artykule 15.
Artículo Décimocuarto | Artykuł 14
Prezydent:
a)zatwierdza lub odrzuca uchwały Kortez i Generaliatu,
b)powołuje Wiceprezydenta Walencji,
c)sprawuje pieczę nad Akademią Walencką,
d)jest najwyższym dowódcą oddziałów paramilitarnych Kraju Walencji,
e)powołuje i odwołuje ministrów generaliatu na wniosek Przewodniczącego Generaliatu,
f)przysługuje mu prawo łaski odnoszące się tylko do obywateli walenckich,
g)wprowadza stan wyjątkowy lub klęski żywiołowej na terenie Walencji za zgodą Generaliatu Walencji,
h)powołuje sędziów i urzędników Sądu Najwyższego Walencji.
Artículo Décimoquinto | Artykuł 15
1.Kortezy Walencji mogą odwołać Prezydenta Wspólnoty tylko wtedy gdy:
a)działania Prezydenta zmierzają do rozwiązania Walencji,
b)działania prezydenta zmierzają do ograniczenia autonomii Walencji,
c)Walencja zagrożona jest secesją prowincji do innych wspólnot z winy prezydenta (wymagane prawomocne orzeczenie Sądu Najwyższego Kraju Walencji),
d)prezydent jest nieaktywny przez okres 30 dni (brak powiadomienia o dłuższej nieobecności, brak powołanego Wiceprezydenta).
2.Zasady wyboru Prezydenta a także Wiceprezydenta określi Prawo Wyborcze Walencji.
Capítulo III. Consell | Consell | Rada
Artículo decimosexto |Artykuł 16
1.Rada jest oficjalnym organem Generalitatu, który posiada władzę wykonawczą i regulacyjną. W szczególności, kieruje administracją, która jest pod zwierzchnictwem prezydenta Generalitatu.
2.Członkowie Rady zwani Radnymi są powoływani przez Prezydenta Generaliatu. Jej funkcje, skład, sposób powoływania i odwoływania są regulowane oddzielną ustawą Kortez Walencji.
3.Siedzibą Rady jest Walencja, jej organy i departamenty mogą być ulokowane w innych częściach terytorium Walencji, według kryteriów funkcji decentralizacji i koordynacji.
4.Wszystkie zasady, przepisy i decyzje wydawane przez Radę ze swej natury wymagają publikacji w Dzienniku Urzędowym Generaliatu i w Oficjalnym Biuletynie Państwoym Królestwa Skarlandu jeżeli zachodzi taka potrzeba.
5.Rada może złożyć protest konstytucyjny na decyzje władz centralnych Królestwa Skarlandu i innych wspólnot autonomicznych. Może również z własnej inicjatywy lub za uprzednią zgodą Kortez Walencji podnieść konflikt jursdykcji.
Capítulo IV. L'Administració de Justícia | La Administración de Justicia | Wymiar Sprawiedliwości
Artículo decimoséptimo | Artykuł 17
1.Sąd Krajowy Walencji jest sądem, którego jurysdykcja kończy się na Walencji.
2.Sąd Krajowy Walencji orzeka zgodnie z prawodawstwem centralnym Królestwa Skarlandu, bez uszczerbku dla kompetencji Sądu Najwyższego Królestwa Skarlandu.
3.Wyroki Sądu Krajowego Walencji mogą być zaskarżone do Sądu Najwyższego Królestwa Skarlandu.
4.Powołuje się Radę Sprawiedliwości Walencji nadzorującą pracę autonomicznych jednostek wymiaru sprawiedliwości zgodnie z Ustawą Organiczną o Wymiarze Sprawiedliwości. W skład Rady wchodzi Prezydent Walencji, Przewodniczący Generaliatu, Przewodniczący Kortez Walencji, Sędziowie Sądu Najwyższego Walencji.
Artículo decimoctavo | Artykuł 17
1.Prezes Sądu Krajowego Walencji jest powoływany przez Króla Skarlandu na wniosek Prezydenta Walencji.
2.Sędziów i urzędników Sądu Krajowego Walencji powołuje Prezydent Walencji.
Capítulo V. Règim Jurídic | Régimen Jurídico | System Prawny
Artículo Diecinueve | Artykuł 19
1.Ustawodawstwo Kortez Walencji na podstawie niniejszego Statutu dokonuje się w formie Ustawy Generaliatu.
2.Rada może w przypadku nadzwyczajnej i pilnej konieczności może wydać tymczasowe przepisy prawne w formie dekretu z mocą ustawy pomijając debatę i głosowanie w Kortezach Walencji. Tymczasowe akty prawne winny być w przeciągu 30 dni zastąpione Ustawami Generaliatu.
Artículo vigésimo | Artykuł 20
W zakresie wyłącznych kompetencji prawo walenckie ma zastosowanie wyłącznie w Walencji. W przypadku braku odpowiedniego prawa stosuje się Prawo Narodowe Królestwa Skarlandu.
Artículo veintiuno | Artykuł 21
Ustawodawstwo Generaliatu jest wyłączone z wiedzy o jurysdykcji sporno-administracyjnej i podlega jedynie kontroli sądowej sprawowanej przez Sąd Najwyższy Królestwa Skarlandu.
Artículo veintidós | Artykuł 22
W wykonywaniu swoich uprawnień, Generaliat ma uprawnienia i przywileje administracji państwowej.
Título IV Les Competències | Las Competencias | Kompetencje
Artículo veintitrés | Artykuł 23
1.Generaliat ma wyłączne kompetencje w sprawach:
a)organizacji instytucji samorządu na podstawie niniejszego statutu,
b)zachowanie, rozwój i modyfikacja prawa lokalnego Walencji,
c)zasad postępowania administracyjnego wynikających ze specyfiki prawa lokalnego lub specyfiki organizacji Generaliatu,
d)kultury,
e)dziedzictwa historycznego, artystycznego, monumentalnego i naukowego pomimo tego co stanowi Narodowe Prawo Konstytucyjne Królestwa Skarlandu,
f)archiwa, biblioteki, muzea i inne instytucje depozytowe nie będące własnością państwa,
g)samorząd lokalny,
h)planowanie i rozwój miast i mieszkalnictwa,
i)autostrady, i inne drogi, drogi kolejowe i niektóre porty morskie i lotnicze,
j)usługi społeczne,
k)promocja regionu w kraju i po za jego granicami,
l)kasyna, zakłady sportowe działające na terytorium Walencji,
m)statystyka Walencji,
n)wymiar sprawiedliwości bez uszczerbku dla państwa.
2.Generaliat ma wyłączną jurysdykcję w powyższych sprawach i państwo nie może ich odebrać.
3.Generaliat ma także wyłączne kompetencje z zastrzeżeniem przepisów Narodowego Prawa Konstytucyjnego Królestwa Skarlandu do:
a)zwiększenia zapomóg socjalnych,
b)edukacji,
c)organizacji zatrudnienia,
d)obrony cywilnej.
Título V Relacions amb l'Estat i altres comunitats autònomes
Relaciones con el Estado y otras Comunidades Autónomas | Relacje z państwem i innymi wspólnotami autonomicznymi
Artículo veinticuatro | Artykuł 24
1.Generaliat po przez Radę zawiera i zatwierdza do realizacji umowy o współpracy z innymi wspólnotami autonomicznymi. Takie umowy muszą być zatwierdzone przez Kortezy Walencji i wchodzą w życie po upływie pięciu dni od dnia zatwierdzenia przez Kortezy Walencji.
2.W innych przypadkach umowy o współpracy z innymi wspólnotami i regionami oprócz zatwierdzenia przez instytucje wymienione w powyższym ustępie mogą wymagać zatwierdzenia przez Kortezy Generalne.
3.Relacje Walencji z państwem i innymi wspólnotami autonomicznymi będą oparte na lojalności instytucjonalnej i solidarności. Państwo Skarlandzkie nie może szkodzić Walencji.
4.Administracja publiczna Walencji jest regulowana w swoich działaniach i relacjach z instytucjami państwowymi i lokalnymi władzami na zasadach lojalności, koordynacji, współpracy i współdziałania.
5.Generaliat może współpracować z Rządem Skarlandu w zakresie polityki imigracyjnej.
Título VI Acció Exterior | Acción Exterior | Akcje Międzynarodowe
Artículo veinticinco | Artykuł 25
1.Generaliat Walencji po przez Radę może uczestniczyć w działaniach zewnętrznych państwa tak długo jak dotyczy to kompetencji władz autonomicznych Walencji, oraz w działaniach nie będących w kompetencjach władz autonomicznych ale pośrednio lub bezpośrednio mogących na nie wpływać. Wobec tego władze autonomiczne mogą:
a)nakłaniać Rząd Skarlandu do zawarcia umów lub porozumień w szczególności z innymi państwami,
b)udział w reprezentacji państwowej na rzecz organizacji międzynarodowej,
c)być informowane przez Rząd Skarlandu o rozwoju traktatów i umów, pod warunkiem, że dotyczą one jej kompetencji lub dotyczą Walencji,
d)negocjować z Rządem Skarlandu kwestie obowiązywania konwencji, uchwał i decyzji organizacji międzynarodowych których Skarland jest stroną na terytorium Walencji,
2.Władze Walencji powinny wspierać pokój, solidarność, tolerancje, poszanowanie praw człowieka i współpracę na rzecz rozwoju. Aby osiągnąć ten cel, programy i umowy współpracy z partnerami społecznymi i instytucjami publicznymi i prywatnymi zapewnią efektywność i skuteczność tej polityki w Walencji i za granicą.
3.Generaliat za zgodą Kortez Walencji może udzielać pomocy regionom niewchodzącym w skład Królestwa Skarlandu w zakresie ustanowionym przez władze regionów, a także zgodnie z Narodowym Prawem Konstytucyjnym Królestwa Skarlandu i skarlandzką racją stanu.
4.Generaliat w ramach swych kompetencji nie może nawiązać umowy o współpracy i innych umów międzynarodowych z innymi państwami.
Título VII Administració Local | Administración Local | Administracja Lokalna
Artículo veintiséis | Artykuł 26
1.Władze lokalne mogą w ramach swojej autonomii gwarantowanej przez Narodowe Prawo Konstytucyjne Królestwa Skarlandu i Statut zarządzać własnymi sprawami.
2.Samorząd lokalny w Kraju Walencji podlega zasadom koordynacji, współpracy i współdziałania.
3.Prawodawstwo Kortez Walencji zachęca do tworzenia rozwiązań partnerskich pomiędzy organami administracji publicznej w celu poprawy zarządzania Krajem Walencji.
Artículo veintisiete | Artykuł 27
1.Gminy (Municipios) są regulowane przez Alkadów (Burmistrzów) i jeśli zostaną powołane Rady Miejskie (Ayuntamiento/Ayuntamient), Alkadów wybiera się w wyborach powszechnych równych i tajnych, jeżeli niema możliwości organizacji wyborów to Alkada powołuje Minister właściwy do spraw wewnętrznych Kraju Walencji.
2.Kortezy Walencji promują autonomię lokalną gmin przez co mogą otrzymać one dodatkowe uprawnienia, dzięki którym istnieje możliwość efektywniejszej współpracy pomiędzy gminami a Generaliatem a władzami centralnymi państwa. Gmina może otrzymać tylko tyle kompetencji ile będzie w stanie efektywnie realizować, gmina, która nie może efektywnie realizować powierzonych jej obowiązków wynikających z przyznanych kompetencji przekazuje te kompetencje Generaliatowi.
3.W celu zwiększenia autonomii lokalnej na zasadzie współpracy Generaliat powołuje Fundusz Współpracy Gmin Kraju Walencji (Fondo de Cooperación Municipal de la País de València), którego celem jest finansowanie działań bieżących gmin.
Artículo veintiocho | Artykuł 28
1.Prowincja, w której skład wchodzi więcej niż jedna gmina jest dzielona na Komarki (Comarca), przy czym ośrodek zarządu prowincji mieści się w stolicy prowincji i funkcję tą sprawuje alkad i/lub rada miejska.
2.Komarkami zarządza alkad i/lub rada miejska największego miasta komarki.
3.Niedozwolone jest powołanie odrębnych władz dla prowincji i komarki w myśl zasady rozwijania wyłącznie obszarów miejskich.
4.Podziałowi na komarki nie podlega Strefa Metropolitalna Walencji (Área Metropolitana de València).
5.Ustawa Kortez Walencji określi dokładniej zasady funkcjonowania stref metropolitalnych (aglomeracji).
Título VIII Economia i Hisenda | Economía y Hacienda | Gospodarka i Finanse
Artículo veintiocho | Artykuł 28
1.Finansowanie Generaliatu odbywa się na zasadach autonomii, samowystarczalności i solidarności.
2.W celu zapewnienia niezależności finansowej Kraju Walencji, Generaliat ma prawo do nałożenia dodatkowych podatków na mieszkańców i podmioty gospodarcze (prywatne i państwowe),
3.Walencja korzystając z prawa do udziału w dochodach państwa ustanawia swój udział w wysokości 80% kwoty zebranych podatków z terytorium Kraju Walencji.
4.Ustanawia się płacę minimalną w wysokości 3900Pts.
5.Wspólnota Walencji zobowiązuje się do wspierania wysiłku zbrojeniowego państwa, a także finansowania działań Rządu Skarlandu gdy zostanie to uznane za stosowne.
6.Finansowanie Rządu Skarlandu z budżetu Generaliatu nie może wynieść więcej niż 40% ogólnego stanu budżetu w przyjętym przez Generaliat okresie.
7.Generaliat Walencji może udzielać pożyczek Rządowi Skarlandu, innym wspólnotom autonomicznym oraz zagranicznym jednostkom samorządu terytorialnego zgodnie z Tytułem V i Tytułem VI niniejszego Statutu.
Artículo veintinueve | Artykuł 29
Na finanse Kraju Walencji składa się:
a)dochód z majątku należącego do wspólnoty, zapisów, darowizna i dotacji;
b)podatki i składki własne;
c)zyski z podatków ustanawianych przez Państwo;
d)procentowy udział w całkowitych dochodach państwa;
e)przydziały i dotacje z budżetu państwa;
f)wpływ z grzywien i kar w dziedzinie kompetencji;
g)wszelkie inne dochody, które mogą być pobrane zgodnie z prawem.
Título IX Reforma de l'Estatut | Reforma del Estatuto | Reforma Statutu
Artículo treinta | Artykuł 30
1.Reforma Statutu może odbyć się najwcześniej w sześć miesięcy po zatwierdzeniu niniejszego Statutu.
2.Reforma musi odbyć się za zgodą Generaliatu i być zatwierdzona przez Kortezy Walencji, obywateli w referendum, a następnie zatwierdzona przez Kortezy Generalne Królestwa Skarlandu.
Powyższy Statut został zatwierdzony w dniu 4 czerwca 2014 roku przez Kortezy Walencji i 8 czerwca 2014 roku przez mieszkańców Kraju Walencji.
Wobec powyższego otwieram debatę Kortez Generalnych nad Statutem, która potrwa do 11 czerwca.
