Surmenika/Rzeczownik

Rzeczownik to odmienna część mowy języka surmeńskiego, która odpowiada na pytania kto? co? / κτο? και?. Odmiana rzeczownika nazywa się deklinacją.

Rodzaje rzeczowników

Liczba pojedyncza

Rzeczownik może wystąpić w trzech rodzajach: męskim, żeńskim i nijakim. Charakteryzują się one w liczbie pojedynczej następującymi końcówkami:

• rodzaj żeński: -α,
• rodzaj nijaki: -ο,
• rodzaj męski: wszystkie poza -α i -ο.

Liczba mnoga

Liczbę mnogą dla rzeczownika tworzy się poprzez dodanie końcówki –ε dla rodzaju męskiego lub przez zamianę końcówki żeńskiej i nijakiej na –ε.

• rodzaj żeński: γορα – γορε
• rodzaj nijaki: περο – περε
• rodzaj męski: γοςτ – γοςτε

Przypadki

W języku surmeńskim występują wyłącznie cztery przypadki:

• Νομηνατηφ - mianownik
• Γενετηφ - dopełniacz
• Ακυζατηφ - biernik (pełni także funkcję polskojęzycznego celownika)
• Βοκατηφ - wołacz

Aby odmienić rzeczownik przez przypadki, należy umieścić przed nim odpowiedni przyimek niesłownikowy <ref>Przyimki να i ω nie posiadają żadnego znaczenia poza pełnieniem funkcji dopełniacza i biernika, dlatego też nazywa się je przyimkami niesłownikowymi.</ref>. Wyjątkiem jest wołacz, który tworzy się poprzez przeniesienie akcentu w wyrazie na jego ostatnią sylabę - czyli dodanie tonosu na ostatnią samogłoskę w deklinowanym słowie.

Przykładowa deklinacja:

• Ν. - Συρμενηια
• Γ. - να Συρμενηια
• Α. - ω Συρμενηια
• Β. - Συρμενηιά

Ważna uwaga! Jeżeli przed rzeczownikiem stoi już przyimek, pomija się przyimek niesłownikowy. Na przykład: "Εγο σαμ απο Συρμενηια" zamiast "Εγο σαμ απο να Συρμενηια".

Użycie przypadków na wybranych przykłach:

• Δανηλός, δα βρας ω Παυλος τετραδιο να Τομας. - Danielu, weź Pawłowi zeszyt Tomka.
• Tη ιε ω εγο υθυμηλ ζα το. - Ty mnie sprowokowałeś do tego.
• Βασηλ να Συρμενηια - Król Surmenii.

Negacja

Niektóre rzeczowniki można zanegować, to znaczy utworzyć formę rzeczownika o znaczeniu przeciwnym do pierwotnej. Negację rzeczownika tworzy się poprzez dopisanie do niego przedrostka νε- lub α-, przy czym oba prefiksy można stosować swobodnie, wedle uznania.

Przykładowe wyrażenie:

• εκτημα - tolerancja,
• αεκτημα/νεεκτημα - nietolerancja.

Przypisy

<references/>