Na początek krótkie objaśnienie i legenda, bo nie robię tego dla jakiejś durnej satysfakcji, tylko aby wszyscy mogli zobaczyć tę metodę rozbioru zdania używaną w logice prawniczej (i nie tylko), co jest bardzo ważne dla budowy przepisów (a w praktyce najpewniej prawie nigdy nie używane):
W rozbiorze syntaktycznym zdania mamy do czynienia z nazwami (które mają przypisane jakieś desygnaty, np. desygnatem nazwy "dąb" będzie właśnie każde drzewo tego gatunku), funktorami (spójniki, określniki itp.) i zdaniami. Żeby to skrócić, to powiem tylko, że zdania tworzone są przez nazwy, funktory (odpowiednio zdaniotwórcze i nazwotwórcze) i inne zdania, zaś to, od czego tworzymy funktor to argument.
Teraz legenda:
N - nazwa.
Z - zdanie.
N/N - funktor nazwotwórczy o jednego argumentu nazwowego, np.
mądry legislator - "mądry", to jest to "N" w liczniku, jest funktorem, zaś "legislator", czyli N w mianowniku to argument, od którego utworzono funktor. Funktor może składać się z wielu słów, także rzeczowników, które wydawałyby się normalnie osobnymi nazwami, jednak w rozbiorze syntaktycznym są jedynie określeniami, czyli funktorami lub jego elementami (raczej to drugie).
Z/NN - funktor zdaniotwórczy od dwóch argumentów nazwowych, np. Jan
bije Pawła, "bije" - funktor zdaniotwórczy, oraz Jan i Paweł jako nazwy, a w tym wypadku także argumenty.
etc.
I teraz mamy zdanie:
Do Rady Przysięgłych Sędzia Ludowy powołuje niekaranych obywateli posiadających nieposzlakowaną opinię oraz autorytet społeczny wedle własnego uznania.
Wynotujmy
nazwy:
"Rada Przysięgłych" (złożona nazwa własna), "Sędzia Ludowy" (złożona nazwa własna), "obywatele".
Teraz funktor
zdaniotwórczy:
"powołuje do" - Z/NNN.
Oraz funktory nazwotwórcze (dla ułatwienia każdy oznaczyłem innym kolorem):
niekaranych (utworzony od nazwy "obywatele") N/N,
posiadających nieposzlakowaną opinię oraz autorytet społeczny (jw.) - N/N,
wedle własnego uznania (funktor, który został nam na sam koniec, wyraźnie utworzony od funktora zdaniotworczego, określa sposób w jaki sędzia powołuje) -
N /
Z/NNN (
funktor nazwotwórczy od
jednego argumentu funktorowego).