1. Powstanie miasta.

 Aleksandria założona została przez Aleksandra, zwanego Wielkim na miejscu wsi Rakotisw 332r. p.n.e. po tym, jak wyżej wymieniony władca Grecji i Macedonii przejął władzę w Egipcie. Autorem projektu był Dejnokrates, wzoruj±cy się na planie Hippodamosa z Miletu. Nowa stolica, bo nią właśnie od 311r. p.n.e. była Aleksandria, została usytuowana w dogodnym miejscu strategicznym, na wybrzeżu Delty, skąd władca mógł kontrolować Nil, a więc cały Egipt.

2. Lagidzi, władcami Egiptu.

 Egipcjanie traktowali Aleksandra jako wybawcę spod panowania perskiego, lecz on wkrótce sam obwołał się królem Egipcjan. Nowa stolica miała się stać symbolem jego potęgi i panowania nad Egiptem. Wielkie imperium Aleksandra nie przetrwało jednak jego śmierci. Rozpadło się na dzielnice, a Egipt, po licznych walkach z pozostałymi generałami Aleksandra, opanował Ptolemeusz. Założył on nową dynastię, zwaną także od imienia jego ojca Lagidami. Władała ona Egiptem do zajęcia go przez Rzymian.
 Dzięki dogodnemu umiejscowieniu i staraniom Ptolemeuszy Aleksadria stała się 'wrotami Egiptu'. Od początku była miastem typowo greckim, w którym liczne były też inne nacje: Egipcjanie, Żydzi, Syryjczycy, Rzymianie. Ściągała w swe progi liczne rzesze ludzi sybko stając się przeszło milionowym miastem, największym portem Morza Śródziemnego, centrum kultury hellenistycznej, z którym w szranki o tytuł najmiasta mogła stawać tylko Antiochia, a potem Rzym.
 Z drugiej zaś strony o mieście mówiono, iż 'leży przy Egipcie', a nie 'w Egipcie'. W samym bowiem Egipcie od wieków niewiele się zmieniało, życie powoli toczyło się do przodu. Aleksandria dynamicznie rozwijała się i oddziaływała na cały Egipt, wyraźnie jednak zaznaczała swoją odrębność.