Republika Surmenii (1797-1874)

Republika Surmenii
←	(1797 - 1874)	→
Dewiza: Wolność albo śmierć
Hymn: To Surmenia
Język(i) urzędowe	polski
Stolica	Menia
Ustrój polityczny	republika demokratyczna
Ostatnia głowa państwa	Przewodniczący Rady Surmeńskiej Dariusz Frentalski
Ostatni szef rządu	Przewodniczący Rady Surmeńskiej Dariusz Frentalski
Religia państwowa	brak
Utworzenie	Dekret Stefana Nemanja 1797
Rozwiązanie	tzw. Wielki przewrót 1870-1874
Waluta	gon
Kod samochodowy	RS

Republika Surmenii – historyczne, przedinternetowe państwo surmeńskie istniejące w latach 1797-1874. Ustanowione w wyniku powstania republikańskiego w latach 1789–1796, które doprowadziło do zniesienia Monarchii Surmeńskiej.

Pierwsza flaga Republiki, używana przez Czerwonych w trakcie powstania republikańskiego

Historia

Rządy Stefana Nemanja i Tomasza Dury

Już w trakcie powstania, władze obozu Czerwonych używali miana Republika na określenie państwa którym władają. Ostatecznie jednak została ona ustanowiona tzw. Dekretem Nemanja w 1797 roku, który jako pierwszy określił nazwę i ustrój państwa. Zostały one potwierdzone w uchwalonej w 1804 r. ustawie zasadniczej. Stefan Nemanj, pierwszy przewodniczący Rady Surmeńskiej w nowej Republice, przez większość swojego ponad dwudziestoletniego sprawowania funkcji zajmował się wprowadzaniem w życie postanowień Konstytucji - uwłaszczeniem chłopów, znoszeniem przywilejów stanowych i reformując wojsko.

W 1824 roku Nemanj umiera, najprawdopodobniej otruty. W tym samym roku do polityki powrócił Tomasz Dura - który korzystając ze swojej legendy "Ojca Republiki" łatwo obejmuje stanowisko Przewodniczącego. Mimo swoich radykalnych, nacjonalistyczno-szowinistycznych poglądów, Tomasz Dura nie czuł się na tyle silny, aby próbować wdrożyć swój rewanżystowski projekt Wielkiej Surmenii. Starał się natomiast wzmocnić władzę Przewodniczącego, a także wojsko surmeńskie, a na swojego następcę przygotowywał syna, Adama. Kiedy jednak w 1849 r. zmarł Tomasz, Adam mający wówczas 27 lat, nie został wzięty pod uwagę jako jego następca nawet przez współpracowników ojca. Miało to wpływ na jego frustrację i niechęć do ówczesnej klasy politycznej.

"Krótkie republiki"

Po śmierci Dury, jego polityczni przeciwnicy, określając jego rządy jako "de facto dyktaturę", przeforsowali zmiany w konstytucji, które skracały kadencję Przewodniczącego z 10 do 7 lat, zakazywały więcej niż dwukrotniego sprawowania tej funkcji i dopuszczały również procedurę jego wcześniejszego odwołania. Jak się okazało - znacznie osłabiło to pozycję Przewodniczących, sprawiając, że ich stanowisko stało się bardzo chwiejne. Dość powiedzieć, że żaden z następujących po Durze sześciu Przewodniczących nie odsłużył całości kadencji.

Pierwszym wybranym po Durze przewodniczącym był Fryderyk Jużak (urzędujący w latach 1849–1854). Jako pierwszy posłużył się sformułowaniem "nowej, lepszej Republiki", które to sformułowanie, powtarzane przez jego następców, stało się podstawą do określenia tego okresu jako "Czas krótkich republik". Po Jużaku funkcję objął Hans Großenstein (1854–1860), jedyna surmeńska głowa państwa obcego (Urodzony w Skawlandii) pochodzenia. Großenstein był nuworyszem wśród statecznych politycznych liderów, jednak ogromne poparcie społeczne (dzięki jego populistycznym postulatom) oraz sprawność w przemieszczaniu się w labiryncie politycznych intryg sprawiły, że najdłużej z całej szóstki sprawował swoją funkcję, niemal przez całą kadencję. Został jednak obalony przez stronnictwo Jana Uskowskiego, popieranego przez większość politycznego establishmentu. Uskowski, urzędujący w latach 1860-63, został z kolei zastąpiony przez byłego generała, Donalda Gradnego (1863–1866), byłego współpracownika Tomasza Dury, który jako jedyny nie został odwołany w trakcie kadencji - zmarł jednak po trzech latach sprawowania funkcji. W tym czasie kryzys polityczny się wzmagał, co sprawiło że Hubert Horlajek, reprezentant ziemiaństwa urzędował jedynie rok. Po nim władzę objął ostatni Przewodniczący - Dariusz Frentalski.

Kryzys Republiki za Frentalskiego

Frentalski od samego początku miał bardzo ograniczone wpływy. Należał do niewielkiego ugrupowania konserwatywno-liberalnego, które miało zaledwie kilku przedstawicieli w Radzie. Był jednak idealnym kandydatem dla dwóch największych ugrupowań, które z konieczności, dla utrzymania władzy, musiały wchodzić w koalicję - Zgromadzenia Katolicko-Chłopskiego i Unii Konserwatywnej. Te same ugrupowania popierały Horlajka, a po kryzysie koalicyjnym musiały albo dogadać się, albo zaakceptować rząd mniejszościowy stworzony przez małe ugrupowania pod egidą Partii Socjalnej, czyli socjalistów.

Przy takiej alternatywie, partie rządzące zdecydowały się na poparcie Frentalskiego - uważajac, że odciągnie uwagę od dwóch największych partii - które oskarżano o bycie przyczyną paraliżujących kraj konfliktów politycznych, a także że będzie łatwą do kontrolowania marionetką, bez własnego, politycznego zaplecza. Stąd też wszelkie możliwości Frentalskiego były znikome - był poddany stałemu szantażowi ze strony większych współkoalicjantów.

A w tym czasie potrzebne było zdecydowane działanie. Do nasilajacego się wielkiego nieurodzaju, który w latach 1865-70 pustoszył surmeńskie uprawy i niemalże wywołał powszechny głód, dołączyły się inne gospodarcze zaniedbania - brak rozwijającego się przemysłu i przestarzały system zbierania podatków. Również krajobraz społeczny był ponury - zniechęcenie do polityki było powszechne, jako że partie - w tym także chłopskie i socjalistyczne - zdominowane były przez elity, wywodzące się głównie z wyższego mieszczaństwa i dawnej szlachty. Polityka była zajęciem "dżentelmenów", a nie chłopów czy robotników. Stąd też brała się wszechobecna frustracja niższych klas społecznych.

Przejęcie władzy przez Adama Durę

"Na Front", pierwsze wydanie w formie broszury z 1870 r.

Właśnie w takiej sytuacji swoją działalność rozwinął Adam Dura. Jak sam wspominał, okres krótkich republik wiele nauczył go o polityce, wyciągnął wnioski przede wszystkim z populistycznej działalności Großensteina, jak i z sentymentu za czasami Tomasza Dury, który to sentyment wyniósł do władzy podstarzałego Gradnego.

Od 1866 rozpoczął nasiloną działalność w ramach Organizacji Narodowej, partii, którą założył jeszcze w 1863 r. Do tej pory budowała ona zaplecze, angażując się głównie w działalność społeczną (wsparcie dla szkół, spółdzielnie, organizacje uniwersyteckie), a w 1866 przeszła do prawdziwej ofensywy politycznej. Liczne publikacje i wiece zdobywały jej stronników i członków - ON jako pierwsza wspierała masowe członkostwo, w związku z czym już 1867 była najliczniejszą z partii, choć nie miała jeszcze największego poparcia. Zgodnie z postulatami Dury, Organizacja Narodowa nie brała udziału w wyborach - choć funkcjonowało kilka małych lokalnych ugrupowań, formalnie niezależnych, ale de facto będących tubą ON w Radzie Surmeńskiej.

W styczniu 1870 r. Dura został na osobiste polecenie Frentalskiego aresztowany za działalność antyrządową. Już w lutym społeczeństwo obiegła przemycona z więzienia mała broszura autorstwa Dury, nosząca tytuł "Na Front!". Okazała się ona iskrą elektryzującą i tak zmęczone kryzysem politycznym i gospodarczym społeczeństwo. Pod koniec kweistnia zwolennicy Dury z ON doprowadzili do przeprowadzenia tzw. Wielkiego przewrotu. Liczne protesty i demonstracje miały miejsce w całym kraju. Ostatecznie 6 maja mieszkańcy Menii, głównie drobna burżuazja i robotnicy, szturmem zdobyli więzienie, w którym trzymano Durę. Strażnicy nie stawiali oporu. Następnie, maszerując na czele uzbrojonych i umundurowanych bojówek ON, w otoczeniu wiwatujących na ulicach tłumów, Dura przemaszerował prosto spod więżenia pod Radę Surmeńską, do której wkroczył przerywając posiedzenie i w przemówieniu skierowanym do zaskoczonych parlamentarzystów przybrał miano Lidera. Frentalski został pozbawiony władzy i wtrącony do tej samej celi, co Dura.

Upadek Republiki

Po przejęciu władzy przez Durę, upadek Republiki był już przesądzony. Lider, choć w teorii zastępował Przewodniczącego Rady Surmeńskiej (który to tytuł został wg. Dury całkowicie zdyskredytowany), posiadał niemal nieograniczoną władzę. Reformy Dury zostały rozpoczęte przez powołanie wielkiej armii. Dzięki zintensyfikowaniu wydatków na nią, znacznie wzrosła liczba żołnierzy - gdyż ludzie uciekali do niej przed głodem.

Choć uzbrojenie nie było najlepsze, to wyszkolenie, w dużym stopniu mające charakter propagandy politycznej, sprawiło że armia stała się gwarantem władzy Dury. Skorzystał on także dzięki powolnym zanikaniu skutków wielkiego nieurodzaju oraz ożywieniu w gospodarce, spowodowanym między innymi licznymi zamówieniami wojskowymi. Co zaskakujące, Dura otworzył w tym czasie szeroko drzwi dla zagranicznego kapitału, który skorzystał z łatwej okazji do wzbogacenia się i rozpoczął budowę licznych fabryk na terenie Surmenii, co jeszcze bardziej napędziło rozwój gospodarczy.

W 1872 nowa armia przypuściła łupieżczy najazd na terytoria Słomagromu, wówczas rządzone przez kilka pomniejszych i zacofanych państewek. Armia w sposób zorganizowany rabowała pieniądze, towary - a jak udowodniono później, także "jeńców", którzy po przewiezieniu do Surmenii zostali zamknięci w obozach "jenieckich", które de facto były obozami niewolniczej pracy. Zrabowane dobra posłużyły dalszym inwestycjom, zarówno w gospodarkę i infrastrukturę, jak i w wojsko. Dura nakazał także masowy import żywności, której rozdawnictwo po czasach nieurodzaju przyniosło mu ogromne poparcie.

W 1874 roku Dura zgromadził w swoich rękach wystarczającą władzę i uzyskał wystarczające poparcie, aby całkowicie pozbyć się przeciwników. Podczas pierwszego posiedzenia w nowym roku, całość składu Rady Surmeńskiej, nie wyłączając dotychczasowych zwolenników Dury, została aresztowana. Wielu z jej członków, a także innych liderów politycznych, w tym także wszystkich żyjących jeszcze poprzednich Przewodniczących Rady - skazano na śmierć przez powieszenie. Rozwiązano wszystkie opozycyjne partie polityczne, a represje dotknęły wszystkich znanych przeciwników nowego przywódcy i ustroju. Wreszcie, 6 maja 1874 r., w czwartą rocznicę wielkiego przewrotu, Adam Dura ogłosił ustanowienie napisanej przez niego Konstytucji Ciżby (Rzeszy) Surmeńskiej.