Surmenika/Przymiotnik

Przymiotnik to odmienna część mowy języka surmeńskiego, która odpowiada na pytanie jaki jest? / καιη ιε?. Przymiotniki odmieniają się przez przypadki, rodzaje i liczby, a także podlegają stopniowaniu.

Rodzaje przymiotników

Liczba pojedyncza

Przymiotnik może wystąpić w trzech rodzajach: męskim, żeńskim i nijakim. Charakteryzują się one w liczbie pojedynczej następującymi końcówkami:

• rodzaj męski: -η,
• rodzaj żeński: -α,
• rodzaj nijaki: -ο.

Liczba mnoga

Liczbę mnogą dla przymiotnika tworzy się poprzez zamianę końcówki –η/-α/-ο na -ε.

• rodzaj męski: δοβρη - δοβρε
• rodzaj żeński: δοβρα - δοβρε
• rodzaj nijaki: δοβρο - δοβρε

Przypadki

Przymiotnik odmienia się przez przypadki na tych samych zasadach co rzeczownik, jednakże w wołaczu przyjmuje on formę mianownikową, tj. nie otrzymuje tonosu.

Ważna uwaga: jeżeli przymiotnik pełni funkcję epitetu, to stoi on zawsze przed rzeczownikiem. Wówczas do określenia przypadku takiego wyrażenia stosuje się jeden przyimek niesłownikowy<ref>Przyimki να i ω nie posiadają żadnego znaczenia poza pełnieniem funkcji dopełniacza i biernika, dlatego też nazywa się je przyimkami niesłownikowymi.</ref> i umieszcza się go przed przymiotnikiem. Wyjątkiem jest wołacz, w którym przymiotnik przyjmuje formę mianownikową, natomiast rzeczownik otrzymuje tonos.

Przykładowe wyrażenia:

• Εφημερηδα να Συρμενηισκο Βασηλειο - Dziennik Ustaw Królestwa Surmeńskiego (nie: "Εφημερηδα να Συρμενηισκο να Βασηλειο").
• Βοληθα Αντηγονά - Kochana Antygono (nie: "Βοληθά Αντηγονά" lub "Βοληθά Αντηγονα").
• Προ βοληθα Αντηγονα - Dla kochanej Antygony.
• Απο Συρμενηισκο Βασηλειο - Z Królestwa Surmeńskiego.

Stopniowanie

Stopniowanie przymiotników w języku surmeńskim jest zawsze opisowe. Rozróżnia się trzy stopnie:

• równy: δοβρη - dobry.
• wyższy: πιο δοβρη - lepszy, dosłownie "bardziej dobry".
• najwyższy: ναι δοβρη - najlepszy, dosłownie "najbardziej dobry".

Negacja

Każdy przymiotnik można zanegować, to znaczy utworzyć formę o znaczeniu przeciwnym do pierwotnej. Negację przymiotnika tworzy się poprzez dopisanie do niego przedrostka νε- lub α-, przy czym oba prefiksy można stosować swobodnie, wedle uznania.

Przykładowe wyrażenie:

• δοβρη - dobry,
• αδοβρη/νεδοβρη - niedobry.

Przypisy

<references/>